Skip to content Skip to navigation

İlk Yıldızlar Sanılandan Daha Geç Oluştu

Görkem Saylam
27/02/2015 - 08:53

Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait Planck uydusunun elde ettiği kozmik artalan ışıması ile ilgili veriler, ilk yıldızların sanılandan çok daha sonra oluştuğunu gösteriyor. Büyük Patlama’nın 380.000 yıl sonrasından kalan kozmik artalan ışıması, evrenin genişlemesi nedeniyle bugün tüm evrene yayılmış durumda. Planck uydusu tarafından 2009-2013 arasında yapılan ölçümler, bugüne kadarki en hassas ölçümler olma özelliğini taşıyor.

Büyük Patlama’dan birkaç saniye sonra evren fotonlar, protonlar, elektronlar ve nötrinolar içeren sıcak ve yoğun bir çorba gibiydi. Yüksek yoğunluk nedeniyle elektronlar ve fotonlar sık sık birbirleriyle çarpışıyordu. Ancak evren genişledikçe parçacıklar arasındaki uzaklık artmaya ve sıcak çorba soğumaya başladı. Elektronlar ve protonlar nötr atomları oluşturmaya ve serbest kalan fotonlar büyük bir hızla yayılmaya başladı.

Planck uydusu tarafından elde edilen verilere göre Büyük Patlama’dan 550 milyon yıl sonra ilk yıldızlar oluşmaya başladı ve “Karanlık Çağ” sona erdi. Daha önceleri ilk yıldızların Büyük Patlama’dan 450 milyon yıl sonra oluşmaya başladığı düşünülüyordu. Evrenin yaşının yaklaşık 14 milyar yıl olduğu düşünülürse 100 milyon yıl çok da uzun bir süre değil. Ama ilk yıldızların oluşumu dikkate alındığında bu sürenin ne kadar önemli olduğu ortaya çıkıyor. İlk yıldızların parlamaya başlamasıyla madde ile ışık etkileşti ve “yeniden iyonlaşma çağı” başladı. Yani yıldızlardan yayılan yüksek enerjili ışık, elektronları atomlardan koparmaya başladı. İlk yıldızların daha önce tahmin edilenden daha geç oluşması, ilk gökadaların da önceki tahminlerden daha geç bir zamanda oluştuğu anlamına geliyor.

1

İlgili İçerikler

Fizik

2019 yılı TÜBİTAK Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları başvuruları başladı. Başvurular 7 Mart’a kadar devam edecek. Yarışlar 16-22 Eylül 2019 tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirilecek.

Fizik

Basit makineler, çok az parçadan oluşan ve genellikle tek bir kuvvetin kullanıldığı araçlardır.

Fizik

Kitap ödüllü Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayının konusu “Hareket”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Hareket etiketini eklemeyi unutmayın!

Fizik

Elektrik ve elektronik mühendisliğinde biyomalzeme tabanlı fotonik aygıtlar konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Dr. Sedat Nizamoğlu ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Uluslararası Birim Sistemi’nde (SI) değişiklikler yapılmasına karar verildi. 20 Mayıs’tan itibaren geçerli olacak yeni birimlerde fiziksel nesnelere yapılan hiçbir referans kalmadı. SI’nın temelini oluşturan yedi temel birim, yedi sabit üzerinden tanımlanacak.

Fizik

Ambalaj lastiğini serbest bıraktıktan sonra bazen lastik parmağımıza çarpar ve canımızı acıtır. Peki, lastik eski haline dönerken çok hızlı bir şekilde hareket etmesine rağmen neden bazen parmağımıza çarparken bazen çarpmaz?

Fizik

Prof. Dr. Zafer Durusoy ile kurucusu olduğu Hacettepe Teknopark’taki Nanovak firmasında ürettikleri vakum odaları ve vakum odalarının kullanım alanlarıyla ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayında doğayı, insanları, hayvanları ya da fotoğrafınızın odağındaki diğer nesneleri siyah-beyaz ifade etmenizi istemiştik. Bu süreçte #SiyahBeyaz etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Fizik

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nin (CERN) lisans ve yüksek lisans öğrencilerine yönelik düzenlediği CERN yaz öğrenci programı (CERN openlab) başvuruları 31 Ocak’a kadar devam ediyor.

Fizik

"Evren genişliyor" dediğimizde aklımıza evrenin en uç noktasının hiçliğe doğru gittiği gibi bir düşünce gelebilir. Oysa evrenin genişlemesini bir balonun şişmesine benzetmek daha doğru olabilir.