Skip to content Skip to navigation

IRIS'ten Detaylı Güneş Fotoğrafları

Dr. Mahir E. Ocak
07/07/2014 - 15:48

Güneş'in yüzeyi ile atmosferi arasında kalan bölge arayüz bölgesi olarak adlandırılıyor. Bu bölgeyi incelemek için 27 Haziran 2013'te uzaya gönderilen IRIS'in (Interface Region Imaging Spectrograph) gönderdiği fotoğraflar Güneş'in daha önce düşünülenden daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu gösterdi.

IRIS'in sahip olduğu özellikler, Güneş'in arayüzünde meydana gelen patlamaların ilk kez incelenmesine olanak tanıyor. Daha önce bu çalışmaları yapabilecek yeterlilikte teknolojik cihazlar geliştirilememişti. Ayrıca IRIS'in gönderdiği görüntülerin yüksek kalitede olduğu ifade ediliyor. Araştırmayı yapan ekibin üyelerinden Bart De Pontieu, Güneş'te meydana gelen olayların benzersiz görüntülerini elde ettiklerini ve sıcaklığın yüz binlerce derecelere kadar yükseldiği arayüz bölgesi hakkında elde edilen veriler sayesinde, geçmişte öne sürülen kuramsal modellerin iyileştirilebileceğini söylüyor.

Elde edilen görüntülerin bazıları arayüzde meydana gelen iki farklı olayı incelemek amacıyla kullanıldı. Bu olaylardan biri “fışkırma” olarak adlandırılıyor. Güneş'in yüzeyinden soğuk madde topaklarının yükselmesiyle meydana gelen bu olay, etkileri Dünya'ya da ulaşan güneş fırtınalarına sebep oluyor. IRIS'in gönderdiği görüntülerde fışkıran topaklardaki dinamik madde akışları görülebiliyor.

İncelenen ikinci olay spikül olarak adlandırılıyor ve çok büyük miktarda gazın Güneş'in yüzeyinden yaklaşık olarak saatte 250.000 kilometre hızla yükselmesiyle meydana geliyor. Güneş'in atmosferine ısı yayılmasına sebep olan bu olay hakkında elde edilen görüntüler, olayın düşünülenden daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok soruna çözümler sunan üç boyutlu yazıcı teknolojisi artık dünya dışında yaşam alanları oluşturma araştırmalarını kolaylaştıracak adımlar atılmasına yardımcı oluyor.

Gökbilim ve Uzay

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bahçenizde, binaların çatılarında, sokakta hatta saçlarınızın arasında bile meteor parçaları olabileceğini biliyor muydunuz? Mikrometeorit adı verilen bu parçacıklar hemen hemen her yerdeler. Peki, nereden geliyor bu mikrometeoritler? Yapılarında ne var? Onları nasıl inceleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

Uzayda, 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin içinde oluştuğu toz ve gaz bulutundan kalma kayaç ve metal parçaları bulunur.

Gökbilim ve Uzay

Güneş benzeri yıldızlar, yakıtlarını tükettiklerinde patlayarak dış kabuklarını atar ve yıldızın etrafı gezegenimsi bulutsu adı verilen toz ve gaz bulutuyla çevrelenir. Geriye ise "beyaz cüce" olarak adlandırılan çekirdekleri kalır.

Gökbilim ve Uzay

1610 yılında Galileo Galilei’nin Johannes Kepler'e gönderdiği mesaj tam olarak bu yazının başlığındaki gibiydi: “smaismrmilmepoetaleumibunenugttau

Gökbilim ve Uzay

İki yüzün üzerinde araştırmacının yer aldığı uluslararası bir araştırma grubu, ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başardı. Karadelik, Dünya’ya yaklaşık 55 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 87 ya da kısaca M87 olarak adlandırılan bir gökadanın merkezinde yer alıyor.

Gökbilim ve Uzay

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından gezegenin iç yapısını incelemek amacıyla Mars’a gönderilen InSight (Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) uzay aracı 26 Kasım 2018’de gezegenin yüzeyine inmişti.

Gökbilim ve Uzay

Uzaya giden astronotlar çok sayıda bakteriyi de beraberlerinde götürürler. Bu bakterilerin büyük çoğunluğu zararsızdır. Ancak zamanla bu durum değişebilir. Uzaydaki koşullar yeryüzündekilerden çok farklıdır. 

Gökbilim ve Uzay

Nisan ayında Mars’ın Boğa Takımyıldızı’ndaki ilgi çekici yolculuğuna tanık olabilirsiniz. Mars ayın ilk günlerinde Ülker Yıldız Kümesi’nin (Yedi Kız Kardeş olarak da bilinir) yakınlarında görülebilir.