Skip to content Skip to navigation

IRIS'ten Detaylı Güneş Fotoğrafları

Dr. Mahir E. Ocak
07/07/2014 - 15:48

Güneş'in yüzeyi ile atmosferi arasında kalan bölge arayüz bölgesi olarak adlandırılıyor. Bu bölgeyi incelemek için 27 Haziran 2013'te uzaya gönderilen IRIS'in (Interface Region Imaging Spectrograph) gönderdiği fotoğraflar Güneş'in daha önce düşünülenden daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu gösterdi.

IRIS'in sahip olduğu özellikler, Güneş'in arayüzünde meydana gelen patlamaların ilk kez incelenmesine olanak tanıyor. Daha önce bu çalışmaları yapabilecek yeterlilikte teknolojik cihazlar geliştirilememişti. Ayrıca IRIS'in gönderdiği görüntülerin yüksek kalitede olduğu ifade ediliyor. Araştırmayı yapan ekibin üyelerinden Bart De Pontieu, Güneş'te meydana gelen olayların benzersiz görüntülerini elde ettiklerini ve sıcaklığın yüz binlerce derecelere kadar yükseldiği arayüz bölgesi hakkında elde edilen veriler sayesinde, geçmişte öne sürülen kuramsal modellerin iyileştirilebileceğini söylüyor.

Elde edilen görüntülerin bazıları arayüzde meydana gelen iki farklı olayı incelemek amacıyla kullanıldı. Bu olaylardan biri “fışkırma” olarak adlandırılıyor. Güneş'in yüzeyinden soğuk madde topaklarının yükselmesiyle meydana gelen bu olay, etkileri Dünya'ya da ulaşan güneş fırtınalarına sebep oluyor. IRIS'in gönderdiği görüntülerde fışkıran topaklardaki dinamik madde akışları görülebiliyor.

İncelenen ikinci olay spikül olarak adlandırılıyor ve çok büyük miktarda gazın Güneş'in yüzeyinden yaklaşık olarak saatte 250.000 kilometre hızla yükselmesiyle meydana geliyor. Güneş'in atmosferine ısı yayılmasına sebep olan bu olay hakkında elde edilen görüntüler, olayın düşünülenden daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Gökbilime biraz da olsa ilgi duyuyorsanız sizin de gökyüzünde ilk bakışta fark ettiğiniz yıldızların oluşturduğu şekiller vardır. Gözlem yaptıkça gökyüzündeki daha fazla şekil ve bu şekilleri oluşturan gökcisimleri hakkında bilgi sahibi olursunuz. 

Gökbilim ve Uzay

2018 TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Lisans Öğrencileri Yaz Programı başvuruları 4 Mayıs’ta sona eriyor.

Gökbilim ve Uzay

Karanlık maddenin doğası bugün hâlâ tartışma konusu. Ancak fizikçilerin çoğunun üzerinde anlaştığı bir nokta varsa o da karanlık maddenin gökadaların oluşumu açısından çok önemli olduğudur. 

Gökbilim ve Uzay

Yıldırım bir uçağa çarptığında hiç zarar vermeyebileceği gibi ciddi hasarlara da yol açabilir. Yıldırımların sebep olduğu son kaza 1988 yılında meydana geldi. Sonraki yıllarda ise yıldırımların uçaklar üzerinde etkilerinin belirlenmesi sayesinde etkin koruma teknikleri geliştirildi.

Gökbilim ve Uzay

2014’ten beri düzenlenen ODTÜ Bilim Günleri bu yıl 28-28 Nisan’da gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler Samanyolu’nun merkezindeki devasa karadeliğin etrafında onlarca karadelik keşfetti. Sonuçlar, yıllar önce öne sürülmüş, çok büyük kütleli karadeliklerin binlerce karadelik tarafından çevrelendiğini öne süren bir kuramı destekliyor. Dr. Charles J. Hailey ve arkadaşlarının konu hakkında yazdığı makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışık Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır.

Gökbilim ve Uzay

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi her yıl olduğu gibi bu yıl da kapılarını 7'den 77'ye tüm  gökyüzü meraklılarına açıyor. 21 Nisan’da başlayacak Halk Günü etkinlikleri ekim ayı sonuna kadar devam edecek ve ayda bir gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu yeni bir ötegezegen keşfetti. K2-229b adı verilen, Dünya’ya yaklaşık 340 ışık yılı mesafedeki gezegenin çok yoğun bir çekirdeğe sahip olması bakımından Merkür’e benzediği belirtiliyor. 

Gökbilim ve Uzay

Dünya üzerindeki bir noktanın konumunu enlem ve boylam bilgilerine göre veririz. Peki, gökcisimlerinin örneğin yıldızların, gezegenlerin ve uyduların gökyüzündeki konumlarını nasıl belirleyebiliriz?