Skip to content Skip to navigation

Işığı Büken Çip Yapıldı

Dr. Mahir E. Ocak
28/10/2014 - 09:22

Genel görelilik kuramı kütlenin etrafındaki uzayzamanı büktüğünü söyler. Bu durumun sonuçlarından biri, iki nokta arasında hareket ederken her zaman en kısa yolu takip eden ışık ışınlarının da bükülmesidir. Dolayısıyla büyük kütleli gökcisimleri yakınlarından geçen ışığı bükerek art alanda bulunan diğer gökcisimlerinin boyutlarının olduğundan daha farklı görünmesine neden olur. Lenslerin ışık ışınlarını kırarak nesnelerin olduğundan daha büyük ya da daha küçük görünmesine sebep olmasına benzediği için bu olay kütleçekimsel lensleme olarak adlandırılır. Çin'deki Nanjing Üniversitesi'nde görev yapan bir grup bilim insanı kütleçekimsel lensleme olayına benzer bir etkiye neden olan mikroçipler üretti. Dr. H. Liu ve çalışma arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Nature Photonics'te yayımlandı.

Araştırmacılar ışığı bükebilmek için ışığın kırılması olayından yararlanmış. Işık ışınları bir ortamdan kırılma indisi farklı olan başka bir ortama geçerken kırılır. Örneğin yarısı çay dolu bir bardağın içine batırılmış çay kaşığının kırılmış gibi gözükmesi havanın ve çayın kırılma indislerinin farklı olmasından kaynaklanan, hepimizin aşina olduğu bir kırılma olayıdır. Kırılma indisinin -hava su arayüzünde olduğu gibi aniden değil de- yavaş yavaş ve sürekli değiştiği durumda ise ışık sürekli kırılmaya devam eder. Bu da ışığın uzayda bir eğri üzerinde hareket etmesine yani bükülmesine neden olur.

Dr. Liu ve arkadaşlarının ürettiği fotonik çipteki plastik katman, ışığı çipin yüzeyine hapseden bir dalga kılavuzu (waveguide) görevi görüyor. Kırılma indisinin sürekli değişmesi ise plastiğin kalınlığının değiştirilmesiyle sağlanıyor. Bu amaçla araştırmacılar plastiği ısıtıp daha sonra içine polistrenden yapılmış mikroküreler eklemiş. Plastiğin soğurken mikroküreler etrafında yükselmesi dalga kılavuzunun kalınlığının bu kısımlarda artmasına neden oluyor. Sürekli değişen kırılma indisi ise beklendiği gibi içinden geçen ışığın bükülmesine sebep oluyor.

Üretilen çiplerin ışığı odaklama özelliği gelecekte güneş gözelerinin verimliliğini artırmak için de kullanılabilir.

Kaynak:

Sheng, C., ve ark., Nature Photonics, Cilt 7,s. 902-906, 2013.     

İlgili İçerikler

Fizik

Yüzeylerine gelen güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştüren düzeneklere güneş gözesi adı verilir. Işık enerjisini elektrik enerjisine, elektrik enerjisini de hareket enerjisine dönüştüreceğimiz bir etkinlik ile güneş gözelerinin verimliliğini ölçmeye çalışacağız.

Fizik

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayında objektiflerinizi etrafınızda gerçekleşen değişime ve çevrenizdeki harekete odaklamanızı istemiştik. Oylamalar sonucunda şubat ayının en beğenilen fotoğrafı Ahmet Utkan Ünal’a ait "An"ı Durdurmak oldu.

Fizik

ODTÜ RÜZGEM’in Kurucu Başkanı ve Müdürü olan Prof. Dr. Oğuz Uzol ile RÜZGEM’de gerçekleştirilen araştırmalar ve RÜZGEM’de inşa edilen Büyük Rüzgâr Tüneli Projesi ile ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Prof. Dr. Fuat Sezgin, İslam Uygarlığında Mimari, Geometri, Fizik, Kimya kitabında karanlık kutu için ayrı bölüm ayırmış. Sezgin, kitabında İbnü’l-Heysem’in karanlık kutu ile ilgili incelemelerine yer veriyor.

Fizik

2019 yılı TÜBİTAK Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları başvuruları başladı. Başvurular 7 Mart’a kadar devam edecek. Yarışlar 16-22 Eylül 2019 tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirilecek.

Fizik

Basit makineler, çok az parçadan oluşan ve genellikle tek bir kuvvetin kullanıldığı araçlardır.

Fizik

Kitap ödüllü Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayının konusu “Hareket”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Hareket etiketini eklemeyi unutmayın!

Fizik

Elektrik ve elektronik mühendisliğinde biyomalzeme tabanlı fotonik aygıtlar konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Dr. Sedat Nizamoğlu ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Uluslararası Birim Sistemi’nde (SI) değişiklikler yapılmasına karar verildi. 20 Mayıs’tan itibaren geçerli olacak yeni birimlerde fiziksel nesnelere yapılan hiçbir referans kalmadı. SI’nın temelini oluşturan yedi temel birim, yedi sabit üzerinden tanımlanacak.

Fizik

Ambalaj lastiğini serbest bıraktıktan sonra bazen lastik parmağımıza çarpar ve canımızı acıtır. Peki, lastik eski haline dönerken çok hızlı bir şekilde hareket etmesine rağmen neden bazen parmağımıza çarparken bazen çarpmaz?