Skip to content Skip to navigation

Jüpiter’in Uydusunda Tektonik Hareketler

Dr. Mahir E. Ocak
26/09/2014 - 11:29

Araştırmacılar, Galileo uzay aracının çektiği fotoğraflara dayanarak Jüpiter’in uydusu Europa’da tektonik hareketler olduğunu öne sürdü. Yerkabuğundaki katmanların birbiri üzerinde kaymasına benzer biçimde Europa’nın yüzeyini kaplayan buz katmanlarının da birbiri üzerinde kaydığı düşünülüyor. Dr. S. A. Kattenhorn ve Dr. L. M. Prockter tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Nature Geoscience’ta yayımlandı.

Galileo uzay aracı, 1995-2003 arasında Jüpiter’in etrafında dönmüş ve bu sırada hem gezegenin hem de uydularının pek çok fotoğrafını çekmişti. Bu fotoğrafları kullanarak Europa’nın yüzeyinde meydana gelen değişimleri inceleyen araştırmacılar, uydunun yüzeyindeki bir parçanın zaman içinde kaybolduğunu fark etti. Bu parçanın tektonik hareketler sonucunda uydunun içine battığı düşünülüyor.

Kattenhorn ve Prockter’ın düşüncesine göre Europa’nın yüzeyi birkaç kilometre kalınlığında buz katmanıyla kaplı. Bu katmanın altında ise yine buz halinde olan, ancak daha sıcak ve daha akışkan bir katman var. Katmanlar birbirleriyle çarpıştığı zaman biri diğerinin altına giriyor.

Henüz Europa’nın başka bölgelerinde de tektonik hareketler olduğuna dair bir veri yok. Ancak eğer tektonik hareketler Europa’da yaygın olarak görülüyorsa bu durum, uydunun yüzeyini kaplayan buz katmanının altında var olduğu düşünülen okyanusun yaşama elverişli koşullara sahip olması ihtimalini artırabilir.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

2011 yılında uzay mekikleri emekliye ayrıldığından beri NASA astronotları Rusya’nın Soyuz uzay araçları ile uzaya gidiyor. SpaceX şirketinin geliştirdiği Dragon uzay aracı ile yakın zamanda bu durum değişebilir.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler önümüzdeki yıllarda Güneş ile ilgili araştırmaların altın çağının yaşanacağını düşünüyor. Hem yakın geçmişte hayata geçirilen hem de yakın gelecekte hayata geçirilmesi planlanan projeler sayesinde Güneş bugüne kadar eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyetle incelenebilecek.

Gökbilim ve Uzay

1. TÜBİTAK Liseler Arası İnsansız Hava Araçları Yarışması’nın başvuruları başladı. Başvuru için son tarih 23 Mart 2020.

Gökbilim ve Uzay

5. TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması başvuruları başladı. Başvurular 23 Mart’a kadar devam edecek ve bu yıldan itibaren çevrimiçi olarak yapılacak. Yarışma 15 - 20 Eylül 2020 tarihleri arasında Gaziantep Alleben Göleti’nde gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Bu yıl 23.’sü düzenlenen Uluslararası Gökyüzü Gözlem Şenliği’nin başvuruları başladı. Başvurular 31 Mart’a kadar devam edecek. Etkinliğe bu yıl ilk defa yurt dışından da başvuru yapılabilecek. Şenliğe katılacak 1000 kişi nisan ayının ikinci haftasında kura ile belirlenecek.

Gökbilim ve Uzay

Şubat ayında Merkür ve Venüs, Güneş’in batışından sonra gökyüzünde. Mars, Jüpiter ve Satürn ise Güneş’in doğuşundan önce görülebilir. Merkür, şubat ayının ilk yarısında gün batımından sonra Venüs’le birlikte güneybatı ufkunun üzerinde görülebilir. Merkür, 10 Şubat’ta en büyük doğu uzanımı konumuna ulaşıyor. 

Gökbilim ve Uzay

1666 yılının Ocak ayında çevrenizdeki herkesin konuştuğu, Robert Hooke’un bitler, pireler ve benzer canlıların mikroskop altında görünümünü zengin görsellerle anlatan Micrographia kitabını almış olsaydınız muhtemelen yazarın araya sıkıştırdığı birkaç ilgisiz konuya bakıp şaşırabilirdiniz. 

Gökbilim ve Uzay

Çin’in Chang'e-4 uzay aracı geçtiğimiz yıl ocak ayında Ay’ın karanlık yüzüne iniş yaptı. Bugünlerde ise daha ileri bir teknolojiye sahip Chang’e-5 Ay’a yolculuk için gün sayıyor. Chang’e-5, Çin’in Ay’dan örnek getirmek üzere planlanan ilk uzay görevi.

Gökbilim ve Uzay

Nisan 2019’da ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başaran 200 kişilik ekipte yer alan Prof. Dr. Feryal Özel ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Gökbilim ve Uzay

Erboğa Takımyıldızı’nın bir üyesi olan Proxima Centauri, Güneş Sistemi’ne en yakın yıldızdır. 2016 yılında gökbilim alanında yaşanan en önemli gelişmelerden biri, yıldızın etrafında dolanan bir gezegen keşfedilmesi olmuştu. Üstelik Proxima b adı verilen gezenin yaşama elverişli koşullara sahip olma ihtimali de var.