Skip to content Skip to navigation

Jüpiter’in Uydusunda Tektonik Hareketler

Dr. Mahir E. Ocak
26/09/2014 - 11:29

Araştırmacılar, Galileo uzay aracının çektiği fotoğraflara dayanarak Jüpiter’in uydusu Europa’da tektonik hareketler olduğunu öne sürdü. Yerkabuğundaki katmanların birbiri üzerinde kaymasına benzer biçimde Europa’nın yüzeyini kaplayan buz katmanlarının da birbiri üzerinde kaydığı düşünülüyor. Dr. S. A. Kattenhorn ve Dr. L. M. Prockter tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Nature Geoscience’ta yayımlandı.

Galileo uzay aracı, 1995-2003 arasında Jüpiter’in etrafında dönmüş ve bu sırada hem gezegenin hem de uydularının pek çok fotoğrafını çekmişti. Bu fotoğrafları kullanarak Europa’nın yüzeyinde meydana gelen değişimleri inceleyen araştırmacılar, uydunun yüzeyindeki bir parçanın zaman içinde kaybolduğunu fark etti. Bu parçanın tektonik hareketler sonucunda uydunun içine battığı düşünülüyor.

Kattenhorn ve Prockter’ın düşüncesine göre Europa’nın yüzeyi birkaç kilometre kalınlığında buz katmanıyla kaplı. Bu katmanın altında ise yine buz halinde olan, ancak daha sıcak ve daha akışkan bir katman var. Katmanlar birbirleriyle çarpıştığı zaman biri diğerinin altına giriyor.

Henüz Europa’nın başka bölgelerinde de tektonik hareketler olduğuna dair bir veri yok. Ancak eğer tektonik hareketler Europa’da yaygın olarak görülüyorsa bu durum, uydunun yüzeyini kaplayan buz katmanının altında var olduğu düşünülen okyanusun yaşama elverişli koşullara sahip olması ihtimalini artırabilir.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Şili’deki ALMA teleskoplarıyla gözlemler yapan bir grup gökbilimci, Dünya’ya yaklaşık 1500 ışık yılı mesafedeki genç bir yıldızın etrafında tuz molekülleri tespit etti. Dr. A. Ginsburg ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Astrophysical Journal’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Ay, Güneş’ten sonra gökyüzündeki en parlak ikinci gökcismi. Ay gökyüzü gözlemcilerine çıplak gözle gerçekleştirebilecekleri birçok gözlem imkânı sunuyor. Örneğin her gece gökyüzünde Ay’ı farklı bir şekilde görürüz. Çünkü Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Ay’ın Güneş’e göre konumu sürekli değişir.

Gökbilim ve Uzay

“Şu an saat kaç?” sorusuna saatimize hemen cevap verebiliriz. Geçmişteyse zamanı ölçmek hiç de kolay değildi. Usturlap adı verilen alet, Güneş ve yıldız gibi gökcisimlerinin gökyüzündeki konumuna göre zamanı ölçmeyi sağlıyordu.

Gökbilim ve Uzay

Rus-Alman ortaklığı ile inşa edilen Spektrum Röntgen Gama (SRG) Uzay Gözlemevi'nin, 12 Temmuz 2019'da Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssünden Proton roketiyle fırlatılması planlanıyor. Bu görevin temel amacı evrenin şimdiye kadar gerçekleştirilmemiş bir hassasiyetle X-ışını haritasını oluşturmak. 

Gökbilim ve Uzay

MESSENGER uzay aracının topladığı kütleçekim verilerini analiz eden araştırmacılar Merkür’ün büyük, katı bir iç çekirdeğe sahip olması gerektiği sonucuna vardılar.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter, üzerindeki renkli şeritler ve Büyük Kırmızı Leke ile gökyüzü gözlemcilerine hayli ilginç görüntüler sunar. Jüpiter’in atmosferindeki, ekvatora paralel açık ve koyu renklerdeki şeritlerin renginin atmosferdeki gazların türü ve sıcaklığı ile ilişkili olduğu düşünülüyor.

Gökbilim ve Uzay

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok soruna çözümler sunan üç boyutlu yazıcı teknolojisi artık dünya dışında yaşam alanları oluşturma araştırmalarını kolaylaştıracak adımlar atılmasına yardımcı oluyor.

Gökbilim ve Uzay

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bahçenizde, binaların çatılarında, sokakta hatta saçlarınızın arasında bile meteor parçaları olabileceğini biliyor muydunuz? Mikrometeorit adı verilen bu parçacıklar hemen hemen her yerdeler. Peki, nereden geliyor bu mikrometeoritler? Yapılarında ne var? Onları nasıl inceleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

Uzayda, 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin içinde oluştuğu toz ve gaz bulutundan kalma kayaç ve metal parçaları bulunur.