Skip to content Skip to navigation

Kaos

Dr. Mahir E. Ocak
21/07/2015 - 16:54

Bir sistemin belirli bir andaki durumu biliniyorsa kuramsal hesaplar yoluyla gelecekteki durumunu hesaplamak mümkündür. Ancak başlangıçtaki koşulları belirlemek için yapılan ölçümlerin sonuçlarında her zaman az da olsa bir hata vardır. Verilerdeki bu belirsizlik, kuramsal tahminlerin zaman içinde gerçeklikten sapmasına neden olur. Zaman içinde yaşanan değişikliklerin başlangıç koşullarına çok hassas bir biçimde bağlı olduğu sistemlere kaotik sistemler deniyor.

Aşağıda kaos ile ilgili bir video görüyorsunuz. İki ayrı çift sarkaç hemen hemen aynı konumlardan serbest bırakılıyor. İlk anlarda sarkaçlar birbirine benzeyen hareketler yapsa da başlangıç koşullarındaki ufak belirsizlikler zamanla iki sarkacın hareketlerinin birbirinden çok farklı bir hal almasına neden oluyor.

 

 

Zaman içinde meydana gelen değişikliklerin başlangıç koşullarına çok hassas bir biçimde bağlı olması, kaotik sistemler ile ilgili uzun süreli tahminler yapmayı neredeyse imkânsızlaştırıyor.

İlgili İçerikler

Fizik

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayının konusu #Yansımalar idi. Bu süreçte paylaştığınız ilgi çekici “Yansıma” fotoğrafları Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi ve aralık ayının en beğenilen fotoğrafları belirlendi.

Fizik

ODTÜ DAS’ın altıncısı 5-7 Şubat 2018 tarihlerinde ODTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde gerçekleştirilecek. Üç günde 64 oturumun yapılacağı etkinliğe katılmak için yapmanız gereken tek şey başvuru formunu doldurarak seminerlere kayıt olmak.

Fizik

Knot (Türkçesi “düğüm”) denizcilikte ve havacılıkta kullanılan bir hız birimi. 1 knot 1 saatte kaydedilen 1 deniz miline yani 1852 metreye eşittir.

Fizik

Yenilikçi bir fizik deneyi. Deney Kutusu köşesinin bu etkinliğinde yapay bir gökkuşağı oluşturmaya çalışıyoruz.

Fizik

Fırtına bulutlarının en yüksek enerjili radyasyon türü olan gama ışınları yaydığı anlaşıldı.

Fizik

Diyelim ki gerçek dünyada değil de bilim kurgu dünyasında yaşıyoruz ve bir şekilde zamanda yolculuk yapmak...

Fizik

Dünya’nın etrafında dönen teleskoplar gezegenimizden yayılan gama ışınlarını 1990’lardan beri defalarca algıladı. Geçmişte bu ışınların kaynağının atmosferde meydana gelen fiziksel süreçler olduğu varsayılıyordu. Kyoto Üniversitesi’nde çalışan bir grup Japon araştırmacı yakın zamanlarda bu varsayımı test etti.

Fizik

Kozmik ışınların atmosferdeki atomlarla çarpışması sonucu açığa çıkan muonlar kullanılarak, Mısır piramitlerinin en büyüğü olan Gize’deki Büyük Piramit’te daha önce bilinmeyen bir oda bulundu.

Fizik

Kum tepelerinin şarkı söylediğini biliyor muydunuz? Nadir karşılaşılan bir durum olsa da çöllerde düşük frekanslı, uğultu şeklinde sesler...

Fizik

ABD’deki Brookhaven Ulusal Laboratuvarı’nda çalışan bir grup araştırmacı, cam yüzeylerdeki yansımaları neredeyse tamamen ortadan kaldırmayı başardı. Öyle ki üretilen camlar hemen hemen görünmez hale geldi.