Skip to content Skip to navigation

Kaos

Dr. Mahir E. Ocak
21/07/2015 - 16:54

Bir sistemin belirli bir andaki durumu biliniyorsa kuramsal hesaplar yoluyla gelecekteki durumunu hesaplamak mümkündür. Ancak başlangıçtaki koşulları belirlemek için yapılan ölçümlerin sonuçlarında her zaman az da olsa bir hata vardır. Verilerdeki bu belirsizlik, kuramsal tahminlerin zaman içinde gerçeklikten sapmasına neden olur. Zaman içinde yaşanan değişikliklerin başlangıç koşullarına çok hassas bir biçimde bağlı olduğu sistemlere kaotik sistemler deniyor.

Aşağıda kaos ile ilgili bir video görüyorsunuz. İki ayrı çift sarkaç hemen hemen aynı konumlardan serbest bırakılıyor. İlk anlarda sarkaçlar birbirine benzeyen hareketler yapsa da başlangıç koşullarındaki ufak belirsizlikler zamanla iki sarkacın hareketlerinin birbirinden çok farklı bir hal almasına neden oluyor.

 

 

Zaman içinde meydana gelen değişikliklerin başlangıç koşullarına çok hassas bir biçimde bağlı olması, kaotik sistemler ile ilgili uzun süreli tahminler yapmayı neredeyse imkânsızlaştırıyor.

İlgili İçerikler

Fizik

Kum tepelerinin şarkı söylediğini biliyor muydunuz? Nadir karşılaşılan bir durum olsa da çöllerde düşük frekanslı, uğultu şeklinde sesler...

Fizik

ABD’deki Brookhaven Ulusal Laboratuvarı’nda çalışan bir grup araştırmacı, cam yüzeylerdeki yansımaları neredeyse tamamen ortadan kaldırmayı başardı. Öyle ki üretilen camlar hemen hemen görünmez hale geldi.

Fizik

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayının konusu “Yansımalar”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Yansıma etiketini eklemeyi unutmayın.

Fizik

Fırtına bulutlarının en yüksek enerjili radyasyon türü olan gama ışınları yaydığı anlaşıldı.

Fizik

Kuramsal en yüksek sıcaklık için, mutlak sıfır noktasında olduğu gibi, bilim insanlarının üzerinde anlaştığı bir değer yoktur.

Fizik

Üzerimize konan sivrisinekler tekrar uçmaya başladığında genellikle fark edemeyiz. Peki, neden?

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak kütleçekim kuvveti etkisi ile hareket eden bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Bir grup araştırmacı, perovskitli güneş gözelerini daha uzun ömürlü hale getirmeyi başardı. Verimliliği %20’nin üzerinde olan gözeler, 1000 saatin üzerinde 60°C sıcaklığa maruz kaldıkları testlerden sonra performanslarının %95’ini koruyabiliyor.

Fizik

İstisnasız tüm nesneler çevrelerine ısı yayar ve çevrelerinden ısı alırlar. Soğuk bir ortamın içindeki nesnelerin sıcaklığı, yaydığı ısı miktarı çevresinden aldığı ısı miktarından fazla olduğu için kendiliğinden giderek düşer.

Fizik

Yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili çalışmalar gün geçtikçe artıyor.