Skip to content Skip to navigation

Karadeliğin Doğuşu

Dr. Mahir E. Ocak
16/06/2017 - 14:25

Gökbilimciler ilk kez bir karadeliğin doğumuna tanıklık etti. Güneş Sistemi’ne 22 milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 6946 gökadasındaki N6946-BH1 yıldızı ölürken bir karadelik oluştu.

NGC 6946 gökadası, çok sık süpernova patlaması yaşandığı için, gökbilimciler arasında “Havai Fişek Gökadası” olarak anılıyor. Araştırmacılar 2009 yılında kütlesi Güneş’inkinin yaklaşık 25 katı olan bir yıldızın parlaklığının yavaş yavaş artmaya başladığını gözlemlemiş. Ancak 2015 yılına gelindiğinde bir süpernova yaşanmadan yıldız tamamen gözden kaybolmuş. İlk olarak yıldızın bir toz bulutu tarafından perdelendiği düşünülse de kızılötesi ışığı algılayan teleskoplar yardımıyla yapılan gözlemlerden de bir sonuç alınamamış. Araştırmacılar tüm ihtimalleri gözden geçirdikten sonra ölen yıldızın bir karadeliğe dönüştüğü sonucuna varmış.

Çok büyük kütleli yıldızlar ömürlerinin sonunda bir karadeliğe dönüşebilir. Yaygın kanı yıldızın önce bir süpernovayla öldüğü, patlamadan arta kalan maddelerin çökmesiyle de karadelik oluştuğudur. Ancak yakın zamanlarda tanıklık edilen karadelik oluşumu bir süpernova olmadan da karadeliklerin oluşmasının mümkün olduğunu gösteriyor. Dr. S. M. Adams ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Monthly Notices of the Royal Astronomical Society’de yayımlandı.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Güneş manyetik olarak aktif bir yıldız. Güneş’in içinde gerçekleşen füzyon sonucunda oluşan yüksek enerjili parçacıklar, Güneş’teki büyük patlamalar sonucunda Güneş Sistemi boyunca yayılıyor.

Gökbilim ve Uzay

Ayın ilk yarısında Başak Takımyıldızı’nda olan Mars, ayın sonunda Terazi Takımyıldızı’na yaklaşıyor. Jüpiter, aralık ayı boyunca gün doğumundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde gözlemlenebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bugüne kadar binlerce kez gözlemlenen süpernova patlamalarının tamamı yıldızların ölümüyle sonuçlanmıştı. Ancak Las Cumbres Gözlemevi’nde çalışan bir grup gökbilimci yakın zamanlarda Nature’da yayımladıkları bir makalede son 65 yıl içinde birkaç kez patlayan bir yıldız keşfettiklerini açıkladı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup araştırmacı Mars’ta yaşam arayışında kullanılacak teknolojileri yerin 1 km derininde test etti.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimcinin elde ettiği sonuçlar, kozmik ışınlardaki en yüksek enerjili parçacıkların Samanyolu’nun dışından geldiğine işaret ediyor.

Gökbilim ve Uzay

Sürücüsüz elektrikli otomobil, tekrar kullanılabilir uzay roketleri, Mars’ta insan kolonisi, düşük maliyetle sesten hızlı seyahat gibi fütüristik projeleriyle tanıdığımız Elon Musk Türkiye’deydi. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Sayın Ahmet Arslan 2020 ve 2021 yıllarında uzaya gönderilmesi planlanan Türksat 5A ve 5B uydularını Elon Musk’ın sahibi olduğu Space X şirketinin fırlatacağını açıkladı.

Gökbilim ve Uzay

Uydu teknolojileri konusunda en önemli etkinliklerden biri olan Global Satshow 9-10 Kasım 2017 tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleştiriliyor.

Gökbilim ve Uzay

Roket yakıtının yanması sonucu oluşan gaz dışarı atılırken uzay aracını ters yönde iter. 

Gökbilim ve Uzay

Kasım ayı, gökyüzü gözlemcilerine iki göktaşı yağmuru gözlemleme fırsatı veriyor. Birincisi ayın ilk yarısında en yüksek etkinliğe ulaşan Boğa (Taurid) göktaşı yağmuru.

Gökbilim ve Uzay

Güneş’ten Dünya’ya gelen enerjinin bir kısmı yeryüzüne ulaşır, bir kısmıysa uzaya geri yansır. Ayrıca Dünya’nın kendisi de uzaya enerji yayar. Yeryüzüne ulaşan ve Dünya’dan uzaya yayılan enerji arasındaki fark gezegendeki iklim değişikliklerini tahmin etmek için çok önemlidir.