Skip to content Skip to navigation

Kıyafetlerimizin Sebep Olduğu Kirlilik

Dr. Mahir E. Ocak
25/02/2020 - 19:20

Kıyafetlerimizin üretiminde kullanılan iplikçikler çoğu zaman polyester, naylon ve akrilik gibi plastiklerden elde edilir. Yapılan son bilimsel çalışmalar, bu mikroiplikçiklerin denizlerdeki plastik kirliliğinin ana kaynaklarından biri olduğunu gösteriyor.

Kıyafetlerimizi düzenli olarak yıkarız ve her yıkamada kumaşlardan kopan yüzlerce hatta binlerce iplikçik sulara karışır. İngiltere’deki Ellen MacArthur Vakfı tarafından yayımlanan bir rapora göre her yıl 53 milyon ton kumaş üretiliyor ve her yıl 500 milyon mikroiplikçik sulara karışıyor. Bu iplikçiklerin büyük bir kısmı su arıtma tesislerinde filtreleniyor ancak bir kısmı da denizlere ve okyanuslara karışıyor.

Mikroplastiklerin mikroskobik deniz canlıları için büyük bir tehlike oluşturduğu düşünülüyor. Ancak bu durumu kanıtlamak çok da kolay değil, çünkü mikroplastikler sebebiyle zayıflayan ya da ölen mikroorganizmalar kısa süre içerisinde başka canlılara yem oluyor.

Kıyafetlerimizin sebep olduğu plastik kirliliğini azaltmak için başvurulabilecek çeşitli yöntemler var. Bunların başında çamaşırlarımızı gereksiz yere sık yıkamamak geliyor. Ayrıca çamaşırları daha düşük sıcaklıklarda yıkamak da iyi bir yöntem olabilir. Çünkü 30°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda kumaşlar daha kolay yıpranıyor. Sıvı deterjanlar da katı deterjanlara göre daha iyi. Çünkü katı deterjanlar çamaşırı “ovalayarak” yıkıyor, bu da daha fazla mikroiplikçiğin kopması anlamına geliyor.

Çalışmalar, kumaşlardan en çok sayıda iplikçiğin genellikle ilk yıkamada koptuğunu gösteriyor. Bu yüzden tüketimi azaltmak da çok önemli.

Motorlu taşıtlarda çevreye verilen zararı azaltmak için filtreler kullanılır. Gelecekte çamaşır makinelerine de filtre takılması ve böylece mikroiplikçiklerin sulara karışmasının engellenmesi düşünülebilir.

Sentetik malzemelerden üretilen iplikçikler yerine doğal malzemelerden üretilenleri tercih etmekse zannedildiği gibi bir çözüm olmayabilir. Çünkü doğal malzemelerle yapılan üretim hem çok daha pahalı hem de çevreye zararlı olabiliyor. Örneğin pamuk üretiminde hem çok yüksek miktarda suya hem de çevreye zararlı böcek öldürücü ilaçlara ihtiyaç duyuluyor.

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Michigan Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı uzuvlarını kaybeden insanların (amputelerin) yapmak istedikleri hareketleri düşünerek kontrol edebildiği bir robot el geliştirdi. Dr. Philip P. Vu ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Science Translational Medicine’da yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Çin’de ortaya çıktıktan sonra hızla yayılan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığı, dünya genelinde yaklaşık 210.000 insanı etkiledi. SARS-CoV-2 diğer koronavirüs türlerine göre neden hızla yayılıyor ve çok sayıda insanı etkiliyor?

Tıp ve Sağlık

Ellerimizi temiz tutmak, koronavirüs gibi patojenler (hastalık yapıcı mikroorganizmalar ve virüsler) yoluyla yayılan hastalıklardan korunmak için alabileceğimiz önlemlerin başında geliyor. Hatta bazı bilim insanları el hijyenini “kendi kendinize yapabileceğiniz aşı” olarak tanımlıyor. Ancak araştırmalar ellerimizi gerektiği gibi yıkamadığımızda patojenlerin ellerimizde kaldığını gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Kanser, Down sendromu, renk körlüğü gibi pek çok hastalığın kökeninde genler vardır. Ancak bu hastalıkları tedavi etmek için kullanılan geleneksel yöntemlerde sadece belirtiler ortadan kaldırılmaya çalışılıyor, hastalığın kökeninde yer alan genlere bir müdahalede bulunulmuyor.

Tıp ve Sağlık

McMaster Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının complestatin ve yeni keşfedilmiş corbomycin adlı antibiyotiklerle yaptıkları deneyler, bu antibiyotiklerin bakterilerle daha önceleri bilinenlerden farklı bir biçimde savaştıklarını gösterdi.

Tıp ve Sağlık

Hafta sonları tüm aile bir aradayken pazar kahvaltıları nasıl da güzel olur, değil mi? Patatesli omlet, simit, börek, krep, kızarmış ekmek... Bu kadar şeyi yedikten sonra tatlı bir uyku bastırır. Peki ama neden?

Tıp ve Sağlık

Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgın dünyanın farklı yerlerine hızla yayılıyor. Şu ana kadar 30.000'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan virüs hakkında bilinmesi gerekenleri derledik.

Tıp ve Sağlık

San Diego’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. Karen Christman ve arkadaşları kalp krizi geçirmiş hastaların kalp kaslarını onarmak için bir hidrojel geliştirdi.

Tıp ve Sağlık

Okulda sınav haftasındasınız ve ders çalışırken sürekli bir şeyler atıştırıyorsunuz. Bu durumda muhtemelen “Stresten yiyorum” cevabını verirsiniz. Bazı insanlar stresli oldukları dönemlerde normalde olduğundan daha fazla yemek yer. Stres bazı insanların ise yeme isteklerinin azalmasına neden olur. Peki, stres yeme alışkanlıklarımızı nasıl etkiliyor?

Tıp ve Sağlık

Sağlıklı gelişebilmeleri için çocukların düzenli bir biçimde aşılanması çok önemli. Ancak bazen aşı kayıtlarında sıkıntılar yaşanabiliyor. Bazen de ebeveynler çocuklarının hangi aşıları olduğunu ya da hangi aşının zamanının geldiğini unutabiliyor.