Skip to content Skip to navigation

Kutsal Kâsenin Peşinde: Ölümsüzlük İksiri

Bilim Genç
22/10/2014 - 10:10

 

İnsanoğlu ezelden beri ölümsüzlük hayali kurmuştur. Bu hayalin yansımalarını Indiana Jones serisine ait herhangi bir filmde ya da Karayip Korsanları Gizemli Denizlerde filminde de görebilirsiniz. Kutlamalara başlamak için henüz erken olsa da Los Angeles’taki Kaliforniya Üniversitesi’nde (UCLA), meyve sineği (Drosofila) genleri üzerinde araştırma yapan bilim insanları, bütün vücudun yaşlanma sürecini yavaşlatan bir gen belirledi. Araştırma Cell Reports dergisinde yayımlandı.

Meyve sineği, bütün genlerinin işlevleri bilindiği için özellikle seçildi. Araştırma esnasında sineğin yaklaşık 100 bin geni incelendi.

Bilim insanları meyve sineği üzerinde çalışırken AMPK adı verilen, hücrede enerji sensörü olarak görev yapan ve hücrenin enerji seviyesi düşükken çalışan bir geni aktifleştirdi. Meyve sineklerinin bağırsak hücrelerindeki AMPK miktarı arttırıldığında sineklerin yaklaşık 6 ila 8 hafta daha uzun ve daha sağlıklı yaşadığı (ömürlerinin yaklaşık olarak %30 uzadığı) görüldü.

UCLA’da bütünleyici biyoloji ve fizyoloji alanında çalışan David W. Walker, AMPK geni sineklerin bağırsaklarında ve sinir sistemlerinde aktifleştirildiği zaman yalnızca bu organların değil tüm vücudun yaşlanmasının yavaşladığını belirtiyor. Bu gelişme, insanların ömrünün uzatılması ve yaşla birlikte ortaya çıkan hastalıkların geciktirilebilmesi için önemli bir adım olabilir.

Walker elde edilen bulguların çok önemli olduğunu düşünüyor. Çünkü insanların ömrünün uzatılabilmesi için birçok organın yaşlanmanın yıkıcı etkisinden korunması gerekiyor. Fakat yaşlanmayı geciktiren ilaç tedavilerinin beyne ve diğer organlara tek tek uygulanması hayli zor. Çalışmayı yapan bilim insanları, AMPK’yi daha ulaşılabilir bir organ olan bağırsaklarda aktifleştirerek bu zorlukları aşmayı ve böylece beyin dâhil tüm vücuttaki yaşlanma sürecini yavaşlatmayı hedefliyor.

Araştırmada dikkat çeken diğer bir bulgu ise sadece sinir sisteminde aktifleştirilen AMPK geninin hem sinir sistemindeki hem de bağırsaklardaki otofagositozu (hücrenin yaşlanan ve yapısı bozulmuş yapılarını lizozomunu kullanarak sindirmesi) artırması. Böylece hücre, içerisindeki atıkları kendine zarar vermeye başlamadan önce sindirerek yaşlanmaya karşı kendini koruyabiliyor. Her sonbaharda ağaç yapraklarındaki hücrelerin içinde atıkların birikmesi sonucu yaprakların sararması yaşlanma sürecine örnektir.

Dr. Walker, AMPK geninin insanlarda da bulunduğunu fakat genellikle düşük seviyelerde çalıştığını söylüyor. Araştırmacılar, yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan hastalıkları -Parkinson, Alzheimer, kanser, felç, kalp rahatsızlıkları, şeker- tek tek tedavi etmek yerine yaşlanma sürecine müdahale ederek bu hastalıkların ortaya çıkmasını geciktirmenin mümkün olabileceğini düşünüyor.

Bilim dünyası ve insanlık adına hayli umut verici bir gelişme olarak görülen bu araştırmanın meyvelerini vermesi için hâlâ uzun yıllar sürecek yoğun çalışmalara ihtiyaç var.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Türk bilim insanları tarafından geliştirilen metal kompleks bileşiğinin kolon kanseri tedavisinde kanser ilacı olarak kullanılmasına yönelik hücre kültürü ve deney hayvanları test aşamaları başarıyla geçildi. ABD ve Avrupa Birliği patent ofislerinden patenti alınan bileşiğin kanser hastaları ile gerçekleştirilecek testlerinden sonra ilaç olarak üretimine başlanabilir.

Tıp ve Sağlık

Göz tomografisi yöntemi sayesinde gözdeki mikro ölçekteki doku katmanları yüksek çözünürlükle görüntülenebiliyor. Göz hastalıklarının teşhisinde çok sık kullanılan bu yöntem beyin hastalıklarının tespitinde de kullanılabilir.

Tıp ve Sağlık

Güneş ışığının insanlar üzerinde doğrudan katkıları da vardır. Örneğin güneş ışığı vücudumuzda D vitamini üretimini artırır, uykumuzu düzenler ve ruh hâlimizi iyileştirir. Gelin, bu faydaları daha yakından inceleyelim.

Tıp ve Sağlık

Harvard Üniversitesinden David Mooney önderliğinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı, embriyolardan esinlenerek yetişkinlerdeki cilt yaralarını iyileştirmek için bir malzeme geliştirdi. 

Tıp ve Sağlık

Bağışıklık sistemi henüz olgunlaşmamış bebekleri ve çocukları ciddi hastalıklardan korumak için yapılan aşılar ile erken yaşlarda tanışırız.

Tıp ve Sağlık

Hücrelerde meydana gelen doğal süreçlerden biri aşırı yaşlanma sebebiyle çoğalmanın durmasıdır. İnsanlarda ileri yaşlarda ortaya çıkan eklem romatizması, kemik erimesi ve kalp hastalıkları gibi sağlık sorunlarının nedenlerinden biri de hücrelerin aşırı yaşlanmasıdır.

Tıp ve Sağlık

Gözlerin de tıpkı mide gibi sindirim yaptığını biliyor muydunuz? Evet, yanlış okumadınız. Gözler de mide gibi sindirim yapabiliyor. Ancak tek farkla... Midemiz tükettiğimiz gıdaları sindirirken gözümüz çevreden gelen bakterileri sindiriyor.

Tıp ve Sağlık

Bilimsel çalışmalar gözlerimizde yaşayan, göz sağlığına yararlı bakteriler olduğunu gösteriyor. Göz mikrobiyomu olarak adlandırılan bu bakterilerin davranışlarının tam olarak anlaşılması, çeşitli göz hastalıklarının tedavisinde yararlı olabilir.

Tıp ve Sağlık

“Seyahat” denildiğinde aklımıza ilk olarak yeni yerler görme, yeni insanlar tanıma fırsatı gelir. Peki, seyahat etmenin kimi zaman sağlığımız için tehdit oluşturabileceğini biliyor muydunuz?

Tıp ve Sağlık

Pek çok hastalığın tedavisinde antibiyotikler kullanılıyor. Ancak aşırı kullanım zararlı da olabiliyor. Çünkü antibiyotikler sadece hastalık yapan bakterilere değil yararlı bakterilere de -örneğin sindirime yardımcı olan bakterilere de- zarar verebiliyor.