Skip to content Skip to navigation

Kutsal Kâsenin Peşinde: Ölümsüzlük İksiri

Bilim Genç
22/10/2014 - 10:10

 

İnsanoğlu ezelden beri ölümsüzlük hayali kurmuştur. Bu hayalin yansımalarını Indiana Jones serisine ait herhangi bir filmde ya da Karayip Korsanları Gizemli Denizlerde filminde de görebilirsiniz. Kutlamalara başlamak için henüz erken olsa da Los Angeles’taki Kaliforniya Üniversitesi’nde (UCLA), meyve sineği (Drosofila) genleri üzerinde araştırma yapan bilim insanları, bütün vücudun yaşlanma sürecini yavaşlatan bir gen belirledi. Araştırma Cell Reports dergisinde yayımlandı.

Meyve sineği, bütün genlerinin işlevleri bilindiği için özellikle seçildi. Araştırma esnasında sineğin yaklaşık 100 bin geni incelendi.

Bilim insanları meyve sineği üzerinde çalışırken AMPK adı verilen, hücrede enerji sensörü olarak görev yapan ve hücrenin enerji seviyesi düşükken çalışan bir geni aktifleştirdi. Meyve sineklerinin bağırsak hücrelerindeki AMPK miktarı arttırıldığında sineklerin yaklaşık 6 ila 8 hafta daha uzun ve daha sağlıklı yaşadığı (ömürlerinin yaklaşık olarak %30 uzadığı) görüldü.

UCLA’da bütünleyici biyoloji ve fizyoloji alanında çalışan David W. Walker, AMPK geni sineklerin bağırsaklarında ve sinir sistemlerinde aktifleştirildiği zaman yalnızca bu organların değil tüm vücudun yaşlanmasının yavaşladığını belirtiyor. Bu gelişme, insanların ömrünün uzatılması ve yaşla birlikte ortaya çıkan hastalıkların geciktirilebilmesi için önemli bir adım olabilir.

Walker elde edilen bulguların çok önemli olduğunu düşünüyor. Çünkü insanların ömrünün uzatılabilmesi için birçok organın yaşlanmanın yıkıcı etkisinden korunması gerekiyor. Fakat yaşlanmayı geciktiren ilaç tedavilerinin beyne ve diğer organlara tek tek uygulanması hayli zor. Çalışmayı yapan bilim insanları, AMPK’yi daha ulaşılabilir bir organ olan bağırsaklarda aktifleştirerek bu zorlukları aşmayı ve böylece beyin dâhil tüm vücuttaki yaşlanma sürecini yavaşlatmayı hedefliyor.

Araştırmada dikkat çeken diğer bir bulgu ise sadece sinir sisteminde aktifleştirilen AMPK geninin hem sinir sistemindeki hem de bağırsaklardaki otofagositozu (hücrenin yaşlanan ve yapısı bozulmuş yapılarını lizozomunu kullanarak sindirmesi) artırması. Böylece hücre, içerisindeki atıkları kendine zarar vermeye başlamadan önce sindirerek yaşlanmaya karşı kendini koruyabiliyor. Her sonbaharda ağaç yapraklarındaki hücrelerin içinde atıkların birikmesi sonucu yaprakların sararması yaşlanma sürecine örnektir.

Dr. Walker, AMPK geninin insanlarda da bulunduğunu fakat genellikle düşük seviyelerde çalıştığını söylüyor. Araştırmacılar, yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan hastalıkları -Parkinson, Alzheimer, kanser, felç, kalp rahatsızlıkları, şeker- tek tek tedavi etmek yerine yaşlanma sürecine müdahale ederek bu hastalıkların ortaya çıkmasını geciktirmenin mümkün olabileceğini düşünüyor.

Bilim dünyası ve insanlık adına hayli umut verici bir gelişme olarak görülen bu araştırmanın meyvelerini vermesi için hâlâ uzun yıllar sürecek yoğun çalışmalara ihtiyaç var.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Sindirim sistemimizi yakından tanıyıp yiyeceklerin vücudumuza girdikten sonra hangi süreçlerden geçtiğini ve nasıl enerjiye dönüştüğünü öğrenmek i

Tıp ve Sağlık

Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalışan bir grup araştırmacı, sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanserli hücreleri öldürmeye imkân veren bir yöntem geliştirdi. Dr. Hokyung K. Chung ve arkadaşlarının Prof. Dr. Michael Z. Lin önderliğinde yaptığı araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Geçmişte yapılan araştırmalar, yüksek tansiyonun hafif bilişsel bozukluklar ve demansla ilişkilendirilebileceğini göstermişti. Peki, bu doğru mu?

Tıp ve Sağlık

İnsan gözüne farklı kaynaklardan yayılan (örneğin Güneş, yapay aydınlatmalar, ekranlar) belirli dalga boylarında ışınlar ulaşır.

Tıp ve Sağlık

ABD ve Çin’de çalışan bir grup araştırmacı, vücuttaki tüm organları ve dokuları aynı anda bir saniye kadar kısa bir süre içinde görüntülemeye imkân veren bir sistem geliştirdi.

Tıp ve Sağlık

Obezitenin ve beslemenin uyku sağlığı üzerine etkilerine gelin yakından bakalım.

Tıp ve Sağlık

Bacağı kırılan bir atın iyileşmesi mümkün olmadığı için vurulduğunu filmlerde görmüş olabilirsiniz. Atlardaki kemik kırıklarının iyileşmesi küçük boyuttaki hayvanlardakinden ve insanlardakinden çok daha zordur. Çünkü atlar çok ağır (kütleleri 1 tona yaklaşabilir) ve büyük hayvanlardır.

Tıp ve Sağlık

Dünya nüfusunun 2050’de 10 milyara ulaşması bekleniyor. Dolayısıyla besin olarak tükettiğimiz tarım ürünlerine olan ihtiyaç her geçen gün artıyor.

Tıp ve Sağlık

ABD ve Fransa’da çalışan bir grup bilim insanı sağlıklı insanlarla sağlıklı olmayan insanların tükettikleri besinleri karşılaştırıp sağlıklı beslenmeye dair sorulara cevap bulmaya çalıştı.

Tıp ve Sağlık

Gece yatarken, sabah uyanır uyanmaz, yolda yürürken veya ders çalışırken akıllı telefonunuzu sık sık kontrol ediyor musunuz? Günlük alışkanlıklarımızdan biri olduğu düşünülse de ekran bağımlılığı teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği yeni bir hastalık olabilir.