Skip to content Skip to navigation

Kutsal Kâsenin Peşinde: Ölümsüzlük İksiri

Bilim Genç
22/10/2014 - 10:10

 

İnsanoğlu ezelden beri ölümsüzlük hayali kurmuştur. Bu hayalin yansımalarını Indiana Jones serisine ait herhangi bir filmde ya da Karayip Korsanları Gizemli Denizlerde filminde de görebilirsiniz. Kutlamalara başlamak için henüz erken olsa da Los Angeles’taki Kaliforniya Üniversitesi’nde (UCLA), meyve sineği (Drosofila) genleri üzerinde araştırma yapan bilim insanları, bütün vücudun yaşlanma sürecini yavaşlatan bir gen belirledi. Araştırma Cell Reports dergisinde yayımlandı.

Meyve sineği, bütün genlerinin işlevleri bilindiği için özellikle seçildi. Araştırma esnasında sineğin yaklaşık 100 bin geni incelendi.

Bilim insanları meyve sineği üzerinde çalışırken AMPK adı verilen, hücrede enerji sensörü olarak görev yapan ve hücrenin enerji seviyesi düşükken çalışan bir geni aktifleştirdi. Meyve sineklerinin bağırsak hücrelerindeki AMPK miktarı arttırıldığında sineklerin yaklaşık 6 ila 8 hafta daha uzun ve daha sağlıklı yaşadığı (ömürlerinin yaklaşık olarak %30 uzadığı) görüldü.

UCLA’da bütünleyici biyoloji ve fizyoloji alanında çalışan David W. Walker, AMPK geni sineklerin bağırsaklarında ve sinir sistemlerinde aktifleştirildiği zaman yalnızca bu organların değil tüm vücudun yaşlanmasının yavaşladığını belirtiyor. Bu gelişme, insanların ömrünün uzatılması ve yaşla birlikte ortaya çıkan hastalıkların geciktirilebilmesi için önemli bir adım olabilir.

Walker elde edilen bulguların çok önemli olduğunu düşünüyor. Çünkü insanların ömrünün uzatılabilmesi için birçok organın yaşlanmanın yıkıcı etkisinden korunması gerekiyor. Fakat yaşlanmayı geciktiren ilaç tedavilerinin beyne ve diğer organlara tek tek uygulanması hayli zor. Çalışmayı yapan bilim insanları, AMPK’yi daha ulaşılabilir bir organ olan bağırsaklarda aktifleştirerek bu zorlukları aşmayı ve böylece beyin dâhil tüm vücuttaki yaşlanma sürecini yavaşlatmayı hedefliyor.

Araştırmada dikkat çeken diğer bir bulgu ise sadece sinir sisteminde aktifleştirilen AMPK geninin hem sinir sistemindeki hem de bağırsaklardaki otofagositozu (hücrenin yaşlanan ve yapısı bozulmuş yapılarını lizozomunu kullanarak sindirmesi) artırması. Böylece hücre, içerisindeki atıkları kendine zarar vermeye başlamadan önce sindirerek yaşlanmaya karşı kendini koruyabiliyor. Her sonbaharda ağaç yapraklarındaki hücrelerin içinde atıkların birikmesi sonucu yaprakların sararması yaşlanma sürecine örnektir.

Dr. Walker, AMPK geninin insanlarda da bulunduğunu fakat genellikle düşük seviyelerde çalıştığını söylüyor. Araştırmacılar, yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan hastalıkları -Parkinson, Alzheimer, kanser, felç, kalp rahatsızlıkları, şeker- tek tek tedavi etmek yerine yaşlanma sürecine müdahale ederek bu hastalıkların ortaya çıkmasını geciktirmenin mümkün olabileceğini düşünüyor.

Bilim dünyası ve insanlık adına hayli umut verici bir gelişme olarak görülen bu araştırmanın meyvelerini vermesi için hâlâ uzun yıllar sürecek yoğun çalışmalara ihtiyaç var.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Yapılan araştırmalar, COVID-19’a yakalanan kişilerde yaygın olarak D vitamini eksikliği olduğunu gösteriyor. Peki vitamin, mineral veya gıda takviyeleri bağışıklık sisteminin güçlendirilmesine nasıl katkı sağlıyor?

Tıp ve Sağlık

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün her yaştaki insana ve özellikle gençlere tavsiye olarak verdiği bu sözü, spor yapan kişinin zihinsel olarak da sağlıklı olacağını anlatıyor. Peki, spor yapmak beynimizi nasıl etkiler?

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs nedeniyle hasta olan kişi sayısı her geçen gün artıyor. Yeni tip koronavirüs için aşı adayı çalışmalarından biri olan Sinovac Biotech’in aşı çalışmasıyla ilgili detaylar ise yakın zamanlarda Science dergisinde yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Bütün hastalıkların bir aşısı olmasa da bugüne kadar pek çok hastalığa karşı aşı geliştirilmiştir. Peki aşı vücudumuzu hastalıklardan nasıl korur?

Tıp ve Sağlık

Stanford Tıp Fakültesinde çalışan bir grup araştırmacı kök hücre üretmek için kullanılan bir yöntemle insan hücrelerini gençleştirmeyi başardı.

Tıp ve Sağlık

Hem bakteriyel hastalıkların hem de kanserin tedavisinde kullanılan ilaçların zamanla etkisizleşmesine karşı bir çözüm bulmaya çalışan bir grup araştırmacı, hücrelerin ne şekilde mutasyona uğrayacağı hakkında tahminler yapılmasına imkân veren bir model geliştirmişler.

Tıp ve Sağlık

Suya ve sabuna ulaşma imkânımızın olmadığı durumlarda ellerimizi nasıl dejenfekte edebiliriz? Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kolay temin edebileceğimiz malzemelerle el dezenfektanı yapıyoruz.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı, henüz aşısı veya tedavisi bulunmayan yeni tip koronavirüse karşı alınan önlem yöntemleri üzerine bir çalışma gerçekleştirdi.

Tıp ve Sağlık

Harvard Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, stresin saçları beyazlatma sürecinin nasıl gerçekleştiğiyle ilgili ilk bulgulara ulaştı.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün sebep olduğu salgın ortaya çıktığından beri etkilerini daha iyi anlamak, karşılaştırma yapmak ve neler olabileceğini öngörmek adına dünya üzerinde bugüne kadar yaşanan büyük salgınlara odaklanıldı. Biz de tarihteki önemli salgınları sizin için özetledik.