Skip to content Skip to navigation

Mars Okyanuslar Dolusu Su Kaybetmiş

Dr. Mahir E. Ocak
17/03/2015 - 08:53

Bir grup araştırmacının Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi’ne ait bir teleskobu kullanarak yaptığı, altı yıla yayılan gözlemler Mars’ta geçmişte okyanuslar dolusu su olduğunu gösteriyor. Tahminlere göre dört milyar yıl önce Kızıl Gezegen’in kuzey kutbunun yarısı sularla kaplıydı ve bu suların derinliği bazı yerlerde 1,6 kilometreye kadar çıkıyordu. Dr. G. L. Villanueva ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Hidrojen atomunun izotoplarından (proton sayısı aynı nötron sayısı farklı atomlar) biri döteryumdur. D simgesi ile gösterilen bu izotopun çekirdeği bir proton ve bir nötron içerir. Hidrojenin en yaygın izotopunun (H) çekirdeğinde ise sadece bir proton vardır. Bir döteryum izotopu içeren su molekülleri (HDO), fazladan bir nötrona sahip oldukları için, iki hidrojen atomu içeren su moleküllerinden (H2O) daha ağırdır. Bu durum aynı sıcaklıktaki HDO moleküllerinin H2O moleküllerinden daha yavaş hareket etmesine neden olur.

HDO molekülleri H2O moleküllerinden daha yavaş hareket ettiği için bir gezegenden uzaya kaçan su molekülleri arasındaki HDO/H2O oranı gezegendeki HDO/H2O oranından daha küçüktür. Bu durum zamanla gezegendeki HDO/H2O oranının artmasına neden olur.

Araştırmacılar, gözlemler yaparak Mars’taki HDO/H2O oranının değişimini inceledi ve elde edilen verileri kullanarak Mars’ta geçmişte ne kadar su olduğunu tahmin etti. Sonuçlar yaklaşık 4 milyar yıl önce Mars’ın yüzeyinde 20 milyon km3’ten fazla su olduğuna işaret ediyor. Bu su Mars’ın yüzeyinin tamamını kaplasaydı, yaklaşık 140 metre derinliğinde olurdu. Ancak büyük bir ihtimalle su Mars’ın kuzey yarımküresinde toplanmıştı ve bazı yerlerde derinliği 1,6 kilometreye ulaşıyordu.

1

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, nötrinoların ve antinötrinoların birbirlerine dönüşme süreçleri arasında belirgin farklar tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapılan çalışmalar sonucunda mezosfer deliklerini aydınlatan yeni bir tür “kutup ışığı” keşfedildi.

Gökbilim ve Uzay

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Gökbilim ve Uzay

Son günlerde gökyüzünde ip gibi dizilmiş parlak noktaların geçişine tanık olmuş olabilirsiniz. Bu durumun nedeni, fütüristik projeleriyle bildiğimiz Elon Musk’ın sahip olduğu SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Starlink projesi.

Gökbilim ve Uzay

Mayıs ayında Merkür ve Venüs’ü gün batımından sonra; Mars, Satürn ve Jüpiter’i ise gün doğumundan sonra gökyüzünde görebilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK tarafından düzenlenen canlı bilim söyleşilerinin dördüncüsü, 7 Mayıs 2020 tarihinde saat 17.00’de TÜBİTAK Bilim Genç YouTube kanalında canlı olarak yayınlanacak. 

Gökbilim ve Uzay

Güneş panellerinden yansıyan ışıklar sayesinde uyduları geceleri gökyüzünde rahatça görmek mümkün. Uydulardan yansıyan bu ışık, ışığa duyarlı gözlem aletleri tarafından da algılanıyor ve bu durum bazen verilerde bozulmalara sebep olabiliyor.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’dan Mars’a gitmek için neden belirli zamanlar daha uygun diye merak etmiş miydiniz?

Gökbilim ve Uzay

Bu soruyu cevaplayabilmek için ilk olarak ısının nasıl yayıldığını anlamamız gerekir. Isı ışıma, iletim ve konveksiyon olmak üzere üç yolla yayılır.

Gökbilim ve Uzay

Bütün dünyada hayatı etkileyen yeni tip koronavirüs salgını uzay çalışmalarını da olumsuz etkiledi. Birçok ülkede okullar kapanınca anne ve babalar da çocuklara bakmak üzere işi bırakmak ya da yavaşlatmak durumunda kaldı.