Skip to content Skip to navigation

Mars’ta Organik Moleküller Bulundu

Dr. Mahir E. Ocak
30/12/2014 - 12:16

Yüzeyinin rengi sebebiyle Kızıl Gezegen olarak da adlandırılan Mars’taki koşullar, bugün herhangi bir yaşam biçiminin oluşması için uygun değil. Ancak çeşitli nedenlerden dolayı, geçmişte Mars’ın da Dünya gibi yaşama elverişli koşullara sahip olduğu düşünülüyor. Örneğin Mars’ın yüzeyinde ancak sıvı su sayesinde oluşabilecek, nehir yataklarına benzeyen bölgeler var. Ayrıca Mars’ın atmosferinin geçmişte bugün olduğundan çok daha sıcak olduğu biliniyor.

Mars ile ilgili uzay çalışmalarının en önemli amaçlarından biri, geçmişte Mars’ta herhangi bir yaşam biçiminin oluşup oluşmadığını incelemek. Mars’a gönderilen son uzay aracı Curiosity de bu amaçla çeşitli analizler yapıyor. Kısaca SAM olarak adlandırılan bir cihaz, Mars’ın yüzeyinden toplanan örnekleri analiz ederek geçmişte Mars’ta da canlıların yaşadığına işaret edebilecek organik moleküller (daha çok karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan ve canlı organizmaların yapı taşları olan moleküller) belirlemeye çalışıyor.

Mars yüzeyindeki muhtemel organik moleküllerin varlığını belirlemek pek çok bakımdan zor. Eğer geçmişte Mars’ta canlılar yaşamışsa bile, bu canlı organizmalardaki organik moleküllerin bugüne kadar parçalanmadan kalması çok zor. Çünkü radyasyon ve çeşitli kimyasal maddeler organik moleküllerin ayrışmasına neden olabiliyor. Bunun yanı sıra SAM cihazının analiz etmek için topladığı örnekleri ısıtması da organik moleküllerin çeşitli kimyasal tepkimelere girerek başka maddelere dönüşmesine neden olabiliyor. Ancak tüm bu zorluklara rağmen Curiosity yakın zamanlarda Mars’ın yüzeyinde organik maddeler belirlemeyi başardı.

Elde edilen sonuçların geçmişte Mars’ta canlıların yaşadığı anlamına geldiğini söylemek için henüz çok erken. Çünkü organik moleküller cansız ortamda meydana gelen tepkimeler sonucunda da oluşabiliyor. Örneğin bu moleküller su içinde meydana gelen tepkimeler sırasında oluşmuş olabilir ya da bu moleküllerin kaynağı Mars’a çarpan asteroitler ve kuyrukluyıldızlar olabilir. Dolayısıyla Curiosity’nin keşfettiği organik moleküllerin kaynağının canlı organizmalar olduğunun ileri sürülebilmesi için henüz yeterli bir kanıt yok.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Columbia Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı ötegezegen keşfetmek için yaptıkları çalışmalar sırasında Kepler-1625b gezegeninin etrafında dolanan bir uydu keşfetti.

Gökbilim ve Uzay

Hayabusa 2 uzay aracından ayrılan iki keşif aracının Ryugu asteroidinin yüzeyinden çektiği ilk fotoğraflar Dünya’ya ulaştı.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları (İHA) yarışmasının üçüncüsü 20-23 Eylül tarihleri arasında TEKNOFEST kapsamında İstanbul Yeni Havalimanı’nda yapıldı.

Gökbilim ve Uzay

İnsanlığın evreni anlama çabası da gökyüzünün kendisi kadar muhteşem değil mi? Üst üste konulan tuğlalarla yavaş yavaş yükselen bir yapı gibi kuşaklar boyunca oluşturulan bilgi birikimine hayran olmamak elde mi?

Gökbilim ve Uzay

Oort Bulutu’nun iç sınırı ile dış sınırı arasındaki mesafe o kadar büyüktür ki NASA’nın günde 1,5 milyon kilometre kateden uzay aracı Voyager 1’in bu hızla Oort Bulutu’na ulaşması yaklaşık 1300 yılı, Oort Bulutu’ndan çıkması ise 30.000 yılı bulabilir.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) önderliğinde düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali 20-23 Eylül tarihleri arasında İstanbul Yeni Havalimanı’nda gerçekleştirildi.

Gökbilim ve Uzay

Gökyüzü gözlemine ilgi duyuyorsanız mevsimler değişirken gökyüzündeki dönüşüme de tanık olmuşsunuzdur.

Gökbilim ve Uzay

İnsanların en büyük hayallerinden biri belki de başka gezegenleri ve yıldız sistemlerini ziyaret etmek. Böylesi uzun bir yolculuk için çok hızlı hareket edebilen uzay araçlarına ihtiyacımız var.

Gökbilim ve Uzay

Ekinoks olayı yılda iki kez gerçekleşir. İlkbahar ekinoksu (ilkbahar ılımı olarak da isimlendirilir) Kuzey Yarımküre’de ilkbaharın, sonbahar ekinoksu (sonbahar ılımı olarak da isimlendirilir) ise sonbaharın ilk günü olarak kabul edilir.

Gökbilim ve Uzay

Model uydu yarışması CanSat Competition 2018’de Bülent Ecevit Üniversitesi grizu-263 takımı ikinci oldu.