Skip to content Skip to navigation

Mars’ta Organik Moleküller Bulundu

Dr. Mahir E. Ocak
30/12/2014 - 12:16

Yüzeyinin rengi sebebiyle Kızıl Gezegen olarak da adlandırılan Mars’taki koşullar, bugün herhangi bir yaşam biçiminin oluşması için uygun değil. Ancak çeşitli nedenlerden dolayı, geçmişte Mars’ın da Dünya gibi yaşama elverişli koşullara sahip olduğu düşünülüyor. Örneğin Mars’ın yüzeyinde ancak sıvı su sayesinde oluşabilecek, nehir yataklarına benzeyen bölgeler var. Ayrıca Mars’ın atmosferinin geçmişte bugün olduğundan çok daha sıcak olduğu biliniyor.

Mars ile ilgili uzay çalışmalarının en önemli amaçlarından biri, geçmişte Mars’ta herhangi bir yaşam biçiminin oluşup oluşmadığını incelemek. Mars’a gönderilen son uzay aracı Curiosity de bu amaçla çeşitli analizler yapıyor. Kısaca SAM olarak adlandırılan bir cihaz, Mars’ın yüzeyinden toplanan örnekleri analiz ederek geçmişte Mars’ta da canlıların yaşadığına işaret edebilecek organik moleküller (daha çok karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan ve canlı organizmaların yapı taşları olan moleküller) belirlemeye çalışıyor.

Mars yüzeyindeki muhtemel organik moleküllerin varlığını belirlemek pek çok bakımdan zor. Eğer geçmişte Mars’ta canlılar yaşamışsa bile, bu canlı organizmalardaki organik moleküllerin bugüne kadar parçalanmadan kalması çok zor. Çünkü radyasyon ve çeşitli kimyasal maddeler organik moleküllerin ayrışmasına neden olabiliyor. Bunun yanı sıra SAM cihazının analiz etmek için topladığı örnekleri ısıtması da organik moleküllerin çeşitli kimyasal tepkimelere girerek başka maddelere dönüşmesine neden olabiliyor. Ancak tüm bu zorluklara rağmen Curiosity yakın zamanlarda Mars’ın yüzeyinde organik maddeler belirlemeyi başardı.

Elde edilen sonuçların geçmişte Mars’ta canlıların yaşadığı anlamına geldiğini söylemek için henüz çok erken. Çünkü organik moleküller cansız ortamda meydana gelen tepkimeler sonucunda da oluşabiliyor. Örneğin bu moleküller su içinde meydana gelen tepkimeler sırasında oluşmuş olabilir ya da bu moleküllerin kaynağı Mars’a çarpan asteroitler ve kuyrukluyıldızlar olabilir. Dolayısıyla Curiosity’nin keşfettiği organik moleküllerin kaynağının canlı organizmalar olduğunun ileri sürülebilmesi için henüz yeterli bir kanıt yok.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Astrobiyologlar, Güneş Sistemi’nin erken dönemlerinde Güneş günümüzdekinden daha soğuk olmasına rağmen Dünya’nın sıcak kalabilmesinin sebebinin atmosferdeki metan gazı olabileceğini belirledi.

Gökbilim ve Uzay

Yaşama elverişli bölge ifadesi ötegezegen araştırmalarında sıklıkla kullanılan bir terimdir. Bir ötegezegende Dünya’dakine benzer yaşam biçimlerinin oluşabilmesi için gezegenin yörüngesinin tamamının yaşama elverişli bölgenin içinde kalması gerekir.

Gökbilim ve Uzay

Günümüzde kullanılan uzay roketlerinin en güçlüsü olan SpaceX’e ait Falcon Heavy ilk deneme uçuşunu gerçekleştirmek üzere, 6 Şubat’ta Türkiye saati ile 23.45’te ABD’deki Kennedy Uzay Üssü’nden başarıyla fırlatıldı.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı tarafından organize edilen "2018 Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması", 20 – 23 Eylül 2018 tarihinde Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3) işbirliği ile İstanbul Grand Airport’a ait yerleşkede gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Bilimsel çalışmalar, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) çalışan astronotların vücut sıcaklığının normalin üzerine çıktığını gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

1 Şubat’ta, dolunay evresinden yeni ayrılan Ay ve Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

Gökbilim ve Uzay

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından 67P Churyumov-Gerasimenko kuyrukluyıldızının üzerine indirilen Rosetta uzay aracı, kuyrukluyıldızın çekirdeğinin kütlece %40’ını organik maddelerin oluşturduğunu keşfetti.

Gökbilim ve Uzay

Günümüzde Mars’a insanlı yolculuklar planlanıyor. Ancak yakın zamanlarda yapılan bir araştırmaya göre Mars’a seyahat edecek astronotlar muhtemelen pek bir şey hatırlamayacak. 

Gökbilim ve Uzay

NASA’nın Kepler uzay aracı yüzeyinde suyun sıvı halde bulunabileceği, Dünya’ya benzer gezegenler arıyor.

Gökbilim ve Uzay

İnsanlar, evreni keşfetme hayallerini hayata geçirmeye başladıklarından beri, Dünya’nın dışında da izler bırakıyor.