Skip to content Skip to navigation

Mart Ayında Gökyüzünde Neler Oluyor?

Dr. Tuba Sarıgül
01/03/2018 - 14:57

Cassini Imaging Team, ISS, JPL, ESA, NASA

Bu fotoğraf Satürn ekinoks konumundan ayrıldıktan yaklaşık bir ay sonra çekildi. Fotoğrafta Satürn’ün halkalarının çok ince bir şerit şeklinde gezegenin üzerine düşen gölgesini görebilirsiniz.

Satürn’ün eksen eğikliği 26,7 derecedir. Yani Dünya gibi Satürn’ün de yörünge düzlemi ile ekvator düzlemi çakışmaz. Bu nedenle Güneş etrafındaki yörünge hareketi sırasında Satürn’ün gölgesi halkalarının üzerine, halkalarının gölgesi de gezegenin yüzeyine düşer. Satürn’ün ve halkalarının gölgeleri, yörüngesini yaklaşık 29,5 yılda tamamlayan Satürn’ün Güneş etrafındaki hareketi sırasında güneş ışınlarının geliş açısına göre uzayıp kısalır.

Satürn yaklaşık olarak her 15 yılda bir ekinoks konumuna gelir. Satürn’ün ekvator düzlemi ile halkalarının düzlemi neredeyse çakıştığından ekinoks konumundayken Satürn’ün halkaları güneş ışınlarını doğrudan alır. Bu nedenle ekinoks dönemlerinde Satürn’ün halkaları Dünya’dan bakıldığından neredeyse görünmez olur.

Görselleri büyütmek için üstlerine tıklayın.

Ay 11 Mart’ta yörünge hareketi sırasında Dünya’ya en uzak, 26 Mart’ta ise Dünya’ya en yakın konumda olacak. Bu tarihlerde Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 404.680 km ve 369.105 km.

Merkür, ayın ilk günlerinde Güneş’in batışından sonra batı ufkunun üzerinde kısa süreliğine gözlenebilecek. Ayın ilerleyen günlerinde gökyüzünde Güneş’ten giderek uzaklaşan Merkür 15 Mart’ta en büyük doğu uzanımı konumunda.

En büyük doğu uzanımı ve en büyük batı uzanımı konumlarındayken Merkür ile Güneş arasındaki açısal mesafe en büyüktür ve bu konumlarda olduğu tarihler Merkür gözlemi için en uygun zamanlardır. Merkür bu konumlardayken ışık kirliliğinin olmadığı bir yerde, berrak bir gökyüzünde çıplak gözle fark edilebilir. Merkür 15 Mart’ta ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacağından bu tarihte 2018 yılı içinde gözlem için en uygun konumda olacak. Merkür 15 Mart’tan sonra tekrar Güneş’e yaklaşmaya başlayacak.

Venüs ve Merkür 5 Mart’ta gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Ancak her iki gezegen Güneş’in batışından yaklaşık bir saat sonra batacak. Venüs ayın ilerleyen günlerinde Güneş’ten gittikçe uzaklaşarak akşam saatlerinde gökyüzünde belirgin şekilde "akşam yıldızı" olarak parlayacak. Zöhre Yıldızı, Çoban Yıldızı ya da Kervankıran olarak da bilenen Venüs, Güneş ve Ay'dan sonra gökyüzünün en parlak üçüncü cismidir.

18 Mart’ta yeniay evresinden bir gün önce ayrılan Ay’ı, Merkür’ü ve Venüs’ü Güneş’in batışından yarım saat sonra batı ufkunun üzerinde birlikte görebilirsiniz.

Mars, mart ayında Güneş’in doğuşundan yaklaşık dört saat önce doğu ufkunun üzerinden doğacak. Mars ay boyunca Satürn ile yakın görünecek. Mars mart ayının başında Satürn’den yaklaşık 70 dakika önce güneydoğu ufkundan doğacak. Ayın ilerleyen günlerinde ise Mars ve Satürn giderek birbirine yaklaşacak.

10 Mart’ta Mars ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

Jüpiter, mart ayında gece yarısına yakın saatlerde güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve Güneş’in doğuşuna kadar gözlemlenebilecek. 7 Mart’ta Ay ve Jüpiter gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Sondördün evresine yaklaşan Ay’ı ve Jüpiter’i Aslan Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

Satürn, mart ayının ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık üç saat önce doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve ayın ilerleyen günlerinde giderek daha erken doğmaya başlayacak. Satürn gün ışığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacak. 11 Mart’ta Ay ve Satürn gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

20 Mart ilkbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih. 

1 Mart saat 23.00, 15 Mart saat 22.00, 31 Mart saat 21.00’de gökyüzünün genel görünümü

 

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

MESSENGER uzay aracının topladığı kütleçekim verilerini analiz eden araştırmacılar Merkür’ün büyük, katı bir iç çekirdeğe sahip olması gerektiği sonucuna vardılar.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter, üzerindeki renkli şeritler ve Büyük Kırmızı Leke ile gökyüzü gözlemcilerine hayli ilginç görüntüler sunar. Jüpiter’in atmosferindeki, ekvatora paralel açık ve koyu renklerdeki şeritlerin renginin atmosferdeki gazların türü ve sıcaklığı ile ilişkili olduğu düşünülüyor.

Gökbilim ve Uzay

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok soruna çözümler sunan üç boyutlu yazıcı teknolojisi artık dünya dışında yaşam alanları oluşturma araştırmalarını kolaylaştıracak adımlar atılmasına yardımcı oluyor.

Gökbilim ve Uzay

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bahçenizde, binaların çatılarında, sokakta hatta saçlarınızın arasında bile meteor parçaları olabileceğini biliyor muydunuz? Mikrometeorit adı verilen bu parçacıklar hemen hemen her yerdeler. Peki, nereden geliyor bu mikrometeoritler? Yapılarında ne var? Onları nasıl inceleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

Uzayda, 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin içinde oluştuğu toz ve gaz bulutundan kalma kayaç ve metal parçaları bulunur.

Gökbilim ve Uzay

Güneş benzeri yıldızlar, yakıtlarını tükettiklerinde patlayarak dış kabuklarını atar ve yıldızın etrafı gezegenimsi bulutsu adı verilen toz ve gaz bulutuyla çevrelenir. Geriye ise "beyaz cüce" olarak adlandırılan çekirdekleri kalır.

Gökbilim ve Uzay

1610 yılında Galileo Galilei’nin Johannes Kepler'e gönderdiği mesaj tam olarak bu yazının başlığındaki gibiydi: “smaismrmilmepoetaleumibunenugttau

Gökbilim ve Uzay

İki yüzün üzerinde araştırmacının yer aldığı uluslararası bir araştırma grubu, ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başardı. Karadelik, Dünya’ya yaklaşık 55 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 87 ya da kısaca M87 olarak adlandırılan bir gökadanın merkezinde yer alıyor.

Gökbilim ve Uzay

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından gezegenin iç yapısını incelemek amacıyla Mars’a gönderilen InSight (Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) uzay aracı 26 Kasım 2018’de gezegenin yüzeyine inmişti.