Skip to content Skip to navigation

Mayıs Ayında Gökyüzünde Neler Görebilirsiniz?

Dr. Tuba Sarıgül
01/05/2019 - 09:45

Gökyüzündeki Elmas

Mayıs ayında Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika, Çoban Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Arkturus, Aslan Takımyıldızı’nın en parlak ikinci yıldızı Denebola ve Av Köpekleri Takımyıldızı’nın en parlak üçüncü yıldızı Cor Caroli’nin gökyüzünde oluşturduğu elmas şeklini bulmayı deneyebilirsiniz.

Ay, yeniay evresine yakın olduğundan mayıs ayının ilk haftası gökyüzündeki “elması” gözlemlemek için hayli uygun bir zaman.

 

Eta Kova En Yüksek Etkinliğe Ulaşıyor

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak. Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir. Ancak göktaşlarının ortaya çıktığı nokta Güneş’in doğuşuna yakın saatlerde ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaştığından Kuzey Yarımküre’deki gözlemciler daha az sayıda göktaşı görebiliyor. Ay ise bu tarihte yeniay evresinden yeni ayrıldığından göktaşlarının görülmesini zorlaştırmıyor.

Eta Kova göktaşı yağmurunun kaynağı 1P/Halley kuyrukluyıldızı. Halley kuyrukluyıldızı Güneş etrafındaki yörüngesini 76 yılda tamamlar. Halley kuyrukluyıldızı Güneş’e yaklaştıkça yüksek ısının etkisiyle uzaya yayılan parçacıklar Dünya’nın atmosferine girdiğinde göktaşı yağmurunu oluşturur.

Halley kuyrukluyıldızının kaynağı olduğu iki önemli göktaşı yağmuru var: ilki mayıs ayında en yüksek etkinliğe ulaşan Eta Kova, diğeri ise ekim ayında en yüksek etkinliğe ulaşan Avcı göktaşı yağmuru.

Mayıs ayının ilk günlerinde akşam olduktan sonra gökyüzünde ortaya çıkan ilk gezegen Mars. Güneş’in batışından sonra batı ufkunun üzerinde görülebilen Mars yaklaşık üç saat sonra batıyor. Jüpiter ise mayıs ayında gece yarısından önce doğu ufkunun üzerinden doğuyor. Jüpiter gözlem için hayli uygun konumda olacağı ve 10 Haziran’da ulaşacağı karşı konuma (bu konumdayken Güneş, Dünya ve Jüpiter sırasıyla aynı hizadadır) yaklaşmaya devam ediyor. Satürn ise Jüpiter’den yaklaşık iki saat sonra doğuyor. Her iki gezegen sabaha kadar gökyüzünde. Güneş’in doğuşundan yaklaşık bir saat önce doğu ufkundan doğan Venüs ufkun üzerinde çok yükselmediğinden gözlem süresi hayli kısa. Merkür ise ayın ilk yarısında gün doğumundan hemen önce kısa süre görülebilir.

Ay 20 Mayıs’ta Jüpiter, 23 Mayıs’ta ise Satürn ile gökyüzünde birbirleriyle yakın görünümde.

Güneş Sistemi’nin en büyük asteroidi ve en parlak cüce gezegeni olan Ceres bu yıl mayıs ayında gözlem için en uygun konumda. Ceres’i 29 Mayıs gece yarısında Yılancı Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz. Ceres’in parlaklığı çıplak gözle fark edilebilecek kadar yüksek olmasa da basit bir teleskop ya da dürbün yardımıyla görebilirsiniz.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Haziran ayında çıplak gözle görülebilen tüm gezegenleri gözlemleme fırsatı bulabilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, nötrinoların ve antinötrinoların birbirlerine dönüşme süreçleri arasında belirgin farklar tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapılan çalışmalar sonucunda mezosfer deliklerini aydınlatan yeni bir tür “kutup ışığı” keşfedildi.

Gökbilim ve Uzay

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Gökbilim ve Uzay

Son günlerde gökyüzünde ip gibi dizilmiş parlak noktaların geçişine tanık olmuş olabilirsiniz. Bu durumun nedeni, fütüristik projeleriyle bildiğimiz Elon Musk’ın sahip olduğu SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Starlink projesi.

Gökbilim ve Uzay

Mayıs ayında Merkür ve Venüs’ü gün batımından sonra; Mars, Satürn ve Jüpiter’i ise gün doğumundan sonra gökyüzünde görebilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK tarafından düzenlenen canlı bilim söyleşilerinin dördüncüsü, 7 Mayıs 2020 tarihinde saat 17.00’de TÜBİTAK Bilim Genç YouTube kanalında canlı olarak yayınlanacak. 

Gökbilim ve Uzay

Güneş panellerinden yansıyan ışıklar sayesinde uyduları geceleri gökyüzünde rahatça görmek mümkün. Uydulardan yansıyan bu ışık, ışığa duyarlı gözlem aletleri tarafından da algılanıyor ve bu durum bazen verilerde bozulmalara sebep olabiliyor.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’dan Mars’a gitmek için neden belirli zamanlar daha uygun diye merak etmiş miydiniz?

Gökbilim ve Uzay

Bu soruyu cevaplayabilmek için ilk olarak ısının nasıl yayıldığını anlamamız gerekir. Isı ışıma, iletim ve konveksiyon olmak üzere üç yolla yayılır.