Skip to content Skip to navigation

Mol Sayısı Ne Kadar Büyük?

Dr. Tuba Sarıgül
21/10/2019 - 16:47

Herhangi bir maddenin bir molü atomlarının ya da moleküllerinin belirli bir sayısıdır. Bu değer Avogadro sayısıyla ifade edilir. Avogadro sayısının ismi İtalyan bilim insanı Amedeo Avogadro’dan gelir. Amedeo Avogadro 1811’de aynı sıcaklık ve basınçtaki bütün gazların, eğer hacimleri eşitse, aynı sayıda parçacık içerdiğini keşfetmişti. Avogadro sayısı terimi ise ilk defa Amedeo Avogadro’nun bu kuramı ortaya koymasından yaklaşık 100 yıl sonra Fransız fizikçi Jean Baptiste Perrin tarafından kullanıldı. Jean Baptiste Perrin bir sıvı ya da gazdaki asılı parçacıkların düzensiz hareketleri üzerine 1909’da yayımladığı bir makalede bu terimi evrensel bir sabit olarak kullandı.

Belirli bir miktar maddedeki atomların ya da moleküllerin sayısını doğru olarak belirleyebilmek için farklı yöntemler kullanılır. Avogadro sayısının hassas bir şekilde ölçülmesi ilk olarak elektronun elektriksel yükünün hesaplanmasına yönelik çalışmalar sonucunda mümkün oldu. Günümüzde Avogadro sabiti, kristal yapıya sahip bir malzemedeki (örneğin yüksek saflıkta silisyumdaki) tekrar eden en küçük birimdeki atom sayısından yararlanılarak belirleniyor. Bu amaçla kütle spektrometresi yöntemi kullanılarak silisyum kristalinin kütlesi ve silisyum kristalindeki silisyum atomları arasındaki mesafe ölçülüyor. Silisyum atomlarının kütlesi ve hacmi de bilindiğinden silisyum kristalindeki silisyum atomu sayısı hesaplanabiliyor.

MIT OpenCourseWare - CC BY-NC-SA 2.0

Silisyumun kristal yapısında birim hücredeki atomların düzenlenişi

Yakın zamana kadar mol, karbon-12 atomlarının 12 gramındaki atomların sayısı kadar temel tanecik içeren bir sistemdeki tanecik sayısı olarak tanımlanıyordu. Yeni tanıma göre ise mol Uluslararası Birim Sistemi’nde (SI) madde miktarının birimidir ve tam olarak 6,02214076x1023 sayıda temel tanecik içerir. Bu sayı Avogadro sabitinin (NA) sabit sayısal değeridir ve Avogadro sayısı olarak da adlandırılır.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Kimya

Sabun ve sentetik deterjanlar, suda çözünerek farklı yüzeylerdeki kirleri temizleyen maddelerdir.

Kimya

Dünya’daki yaşamın temelinde karbon vardır. İnsanların ve diğer canlıların yapısındaki organik moleküllerin iskeletini karbon atomları oluşturur. Peki, evrendeki karbon nasıl oluştu?

Kimya

Bilim Çizgi Dizi köşesinde Nobel ödüllü bilim insanımız Prof. Dr. Aziz Sancar'ın hayat öyküsüne yer veriyoruz.

3. bölüm (yakında...)

Kimya

1940’lardan beri organik madde içeren nesnelerin yaşını tespit etmek için radyokarbon tarihlendirme ya da karbon-14 tarihlendirme olarak adlandırılan yöntem yaygın olarak kullanılıyor

Kimya

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kimya ve fizik bilgilerimizi kullanarak bir yumurtanın kabuğunu kırmadan çiğ mi yoksa pişmiş mi olduğunu nasıl anlayabileceğimizi öğreniyoruz.

Kimya

Limon suyu ekşidir. Elimizi yıkamak için kullandığımız sabun ise kaygandır. Bu maddeler sırasıyla asit ve baz olarak sınıflandırılır. Peki, asit ve baz nedir? Okulda kimya dersinde ya da laboratuvarında sıkça karşılaştığımız bu kavramlar neden önemli?

Kimya

2019 yılı Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı olarak ilan edildi. Bilim Genç olarak 2019 yılı boyunca Prof. Dr. Fuat Sezgin’in İslam bilim ve teknoloji tarihine katkılarını farklı yazılarla ele alacağız. Prof. Dr. Fuat Sezgin anısına hazırladığımız diğer yazılara ulaşmak için tıklayın.

Kimya

İdeal gazların hareketlerini ve birbirleriyle etkileşmelerini bilardo ya da pinpon toplarınınkine benzetebiliriz. Bu etkinliğimizde de pipon toplarını kullanarak maddenin gaz hâlinin bir benzetimini yapacağız.

Kimya

Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından üniversite ve lise öğrencilerine konuşma yapmak üzere Türkiye’ye gelen Nobel ödüllü Prof. Dr. Agre başarı hikâyesini Bilim Genç’e anlattı.

Kimya

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde (MIT) çalışan Kehang Cui ve Brian L. Wardle, bilinen en kara malzemeyi üretti. Malzeme, üzerine düşen ışığın %99,995’inden fazlasını soğuruyor.