Skip to content Skip to navigation

Muz Kabuğuna Basınca...

Nurulhude Baykal
31/01/2017 - 15:25

Kahramanın muz kabuğuna basıp düşmesi çizgi dizilerde ve filmlerde karşılaştığımız bir sahne. Bazen rakibinin tuzağına düşen, kimi zaman ise sadece talihsiz olan kahraman yolda yürürken muz kabuğu yüzünden kayıp düşer. Peki, muz kabuğu gerçekte ne kadar kaygan? Muz kabuğuna basıp düşmek mümkün mü? Japonya’dan bir grup bilim insanı bu soruların ardına düşerek araştırmalarının sonuçlarını akademik bir makalede yayımladılar.

Araştırmacılar öncelikle film ve çizgi dizilerdeki sahneyi deney ortamında canlandırdılar. Yaygın kullanılan linol döşemeler, muz kabukları ve ölçüm cihazlarıyla benzer bir kurgu oluşturdular. Deney düzeneğinde döşemenin altına yerleştirilen ölçüm aletleri, dış tarafı yukarı bakacak biçimde duran muz kabuğu ve bu kabuğa belirli bir açıda basarak belirli bir kuvvet uygulayan ayakkabı sistemi bulunuyordu. Değişik açılarla, çeşitli yüzeylerle, farklı kalınlıklarda muz kabukları ile yapılan deneyler sonucunda sürtünme katsayısı ortalama 0,07 olarak ölçüldü. Gündelik hayatta kullandığımız çoğu materyalin sürtünme katsayısının çok altında olan bu değer, iyice kayganlaştırılmış yüzeylerinkine ise hayli yakındır.

Muz kabuğunun normalde lifli görünen pürüzlü yapısı mikroskopla incelendiğinde, içerisinde sıvı bulunan foliküllerden oluştuğu anlaşılır. Muz kabuğu kuvvete maruz kaldığı zaman foliküler yapı zarar gördüğü için kayganlaştırıcı sıvılar açığa çıkar ve böylece muz kabuğu üzerinde bulunduğu yüzeyin sürtünme katsayısını azaltır. Dolayısıyla da üzerine basan kişinin ayağının kaymasına yol açar. 

İlgili İçerikler

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak sabit makaralar, kaldıraç ve tekerleklerden oluşan ve bir bileşik makine olan “lastik tekerlekli vinç” düzeneği tasarlayacağız.

Fizik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde basit bir kondansatör tasarlayıp birçok elektrik devresinde kullanılan bu elektronik devre elemanının çalışma prensibini öğreniyoruz.

Fizik

Yenilenebilir enerji kaynaklarının başında güneş enerjisi geliyor. Ancak güneş ışığından aldığı enerjiyi elektriğe dönüştüren geleneksel fotovoltaik gözeler sadece gündüzleri çalışıyor. Gündüzleri elde edilen enerjiyi geceleri kullanabilmek içinse başka enerji biçimlerine dönüştürüp depolamak gerekiyor.

Fizik

Fren pedalına hafif bir dokunmayla, yüklü bir kamyonun nasıl durduğunu öğrenmek ister misiniz? Sürücü tarafından fren pedalına uygulanan kuvvet, fren hidroliği tarafından balatalara iletilir. Balatalar da tekerleklerle bağlantılı fren disklerini sıkıştırarak aracın yavaşlamasını ve durmasını sağlar.

Fizik

Yarasalar ilgi çekici bir özelliğe sahip: Ses dalgalarını kullanarak tamamen karanlık bir ortamda çevrelerindeki nesnelerin yerini belirleyebiliyorlar. Görme engelli bazı insanların da bu özelliğe sahip olduğu biliniyor.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler kullanarak elektrik enerjisi elde edip enerjiyi ışık, hareket ve ses enerjisine dönüştüren bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Su, elektrik enerjisi kullanılmadan bulunduğu yerden daha yükseğe nasıl taşınabilir? Arşimet bu sorunu milattan önce üçüncü yüzyılda icat ettiği Arşimet vidası ile çözmüştü. Deneyler köşesinin bu etkinliğinde, Arşimet vidası tasarlayarak suyu yukarı taşımak amacıyla kullanılabilecek bir pompa yapıyoruz.

Fizik

Bilim Genç olarak ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı ve İVME-R’de yürütülen çalışmalarla ilgili ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve İVME-R Müdürü Prof. Dr. Bilge Demirköz ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Bundan yüzyıllar önce Dünya’nın kendi etrafında dönüp dönmediği, ayrıca Dünya’nın mı Güneş’in etrafında yoksa Güneş’in mi Dünya’nın etrafında dolandığı bilim insanları arasındaki en hararetli tartışma konularından biriydi. 

Fizik

Rice Üniversitesinde Prof. Dr. James M. Tour önderliğinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı, karbon içeren atıklardan grafen üretmeye imkân veren bir yöntem geliştirdi. Araştırma ile ilgili makale Nature’da yayımlandı.