Skip to content Skip to navigation

Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Anısına

Bilim Genç
17/01/2019 - 11:22

Dergimizin 31 Aralık 2017 tarihinden beri Yayın Danışma Kurulu Üyeliğini yürüten, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Başkanı, Ankara Üniversitesi eski rektör yardımcısı ve Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi eski müdürü Prof. Dr. Berahitdin Albayrak’ı 13 Aralık 2018 Perşembe günü Ankara’da meydana gelen tren kazasında kaybettik. Prof. Dr. Berahitdin Albayrak, Konya Bilim Merkezi’nde gerçekleştirilmesi planlanan TÜBİTAK Bilim Genç Kafe etkinliği için Konya’ya gitmek üzere trende bulunuyordu. Bilim dünyasına ve TÜBİTAK popüler bilim dergilerine büyük katkıları olan Hocamızın Bilim Genç’te yayınlanan yazılarını sizler için bir araya getirdik.

Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Kimdir?

Lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nde 1990 yılında tamamlayan Berahitdin Albayrak, yüksek lisans ve doktora derecelerini de aynı bölümden sırasıyla 1994 ve 1999 yıllarında aldı. TÜBİTAK Bütünleştirilmiş Doktora Bursu kapsamında, 1997-1998 yıllarında doktora tez çalışmaları için The Military College of South Carolina’nın Fizik Bölümü’nde bulundu. Albayrak’ın ilk yazar olarak yer aldığı “A Spectroscopic Atlas of Deneb (A2 lae) ll 3826-5212” başlıklı makale, Astronomy and Astrophysics isimli üst düzey saygınlıktaki uluslararası akademik dergide kapak konusu seçildi.

2002’de hem Ankara Üniversitesi Onur Belgesi hem de Fen Bilimleri Teşvik Ödülü’nü alan Prof. Dr. Berahitdin Albayrak aynı yıl içinde Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Seçkin Genç Bilimci Ödülü’ne ve Prof. Dr. Nüzhet Gökdoğan Astrofizik Bilim Ödülü’ne de layık görüldü. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Teşvik Ödülü’nü 2004 yılında yeniden alan Prof. Dr. Albayrak’ın saygın dergilerde yayınlanmış çok sayıda makalesi, ulusal ve uluslararası toplantılarda sunulmuş pek çok bildirisi ve posteri bulunuyor.

Albayrak’ın araştırma alanları arasında, yıldızaltı cisimler (kahverengi cüceler), küçük kütleli yıldızlar, bünyesel değişen (RR Lyrae, Delta Scuti türü) yıldızlar, örten değişen çift yıldızların fotometrik analizinin yanı sıra erken tayf türü (cüce ve süperdev) yıldızların tayfsal analizi var.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Güneş benzeri yıldızlar, yakıtlarını tükettiklerinde patlayarak dış kabuklarını atar ve yıldızın etrafı gezegenimsi bulutsu adı verilen toz ve gaz bulutuyla çevrelenir. Geriye ise "beyaz cüce" olarak adlandırılan çekirdekleri kalır.

Gökbilim ve Uzay

1610 yılında Galileo Galilei’nin Johannes Kepler'e gönderdiği mesaj tam olarak bu yazının başlığındaki gibiydi: “smaismrmilmepoetaleumibunenugttau

Gökbilim ve Uzay

İki yüzün üzerinde araştırmacının yer aldığı uluslararası bir araştırma grubu, ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başardı. Karadelik, Dünya’ya yaklaşık 55 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 87 ya da kısaca M87 olarak adlandırılan bir gökadanın merkezinde yer alıyor.

Gökbilim ve Uzay

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından gezegenin iç yapısını incelemek amacıyla Mars’a gönderilen InSight (Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) uzay aracı 26 Kasım 2018’de gezegenin yüzeyine inmişti.

Gökbilim ve Uzay

Uzaya giden astronotlar çok sayıda bakteriyi de beraberlerinde götürürler. Bu bakterilerin büyük çoğunluğu zararsızdır. Ancak zamanla bu durum değişebilir. Uzaydaki koşullar yeryüzündekilerden çok farklıdır. 

Gökbilim ve Uzay

Nisan ayında Mars’ın Boğa Takımyıldızı’ndaki ilgi çekici yolculuğuna tanık olabilirsiniz. Mars ayın ilk günlerinde Ülker Yıldız Kümesi’nin (Yedi Kız Kardeş olarak da bilinir) yakınlarında görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’nın manyetik alanı, yeryüzünü Güneş’ten gelen zararlı ışınlardan koruyan bir kalkan görevi görür. Eğer bu koruyucu kalkan olmasaydı güneş rüzgârı atmosferi yok eder ve Dünya yaşama elverişsiz bir hale gelirdi.

Gökbilim ve Uzay

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) Güneş Sistemi’nin dışındaki gezegenleri (ötegezegen olarak adlandırılır) keşfetmek için tasarladığı Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) 18 Nisan 2018’de ABD’deki Cape Canaveral Üssü’nden SpaceX Falcon 9 roketiyle uzaya fırlatıldı.

Gökbilim ve Uzay

Göktaşı çarpmaları, gezegenlerin oluşumunda ve zamanla geçirdiği değişimlerde çok önemli rol oynar. Ancak bir göktaşı çarpması sonucu oluşmuş bir krateri, çarpmanın üzerinden yüz milyonlarca yıl geçtikten sonra inceleyerek çarpmanın hangi koşullar altında meydana geldiğini belirlemek çok zordur.

Gökbilim ve Uzay

Mart ayı Kuzey Yarımküre’ye baharı getiriyor. Çünkü 20 Mart’ta gerçekleşecek ilkbahar ılımı (yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih) Kuzey Yarımküre’de bahar mevsiminin başlangıcı olarak kabul edilir.