Skip to content Skip to navigation

Satranç - Ekim 2018

Kıvanç Çefle
01/10/2018 - 17:16

Sevgili gençler,

Yine ilginç bir satranç problemini sizinle birlikte çözeceğiz. Ama önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümünü görelim:

Otto Wurzburg
Deutsche Schachblatter, 1922

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Vc2! Tehdit: 2. Ve2 mat.

Şimdi varyantlara bakalım:

1...Ah4/e1 2. Ve2 mat;

1...Af4! 2. Axc5 mat; (f4’ün bloke olmasından yararlanarak)

1... Ae3! 2. Kd4 mat; (e3’ün bloke olmasından yararlanarak ve çifte şah çekerek)

1...Kxd3 2. Vxd3 mat;

1...Kxe6 2. Vc4 mat.

Ama bu problemdeki esas sürpriz unsur, anahtar hamlenin siyaha 1...Fd5+ hamlesiyle şah çekme imkânı tanıması. Şimdi beyaz, hem bu şah çekme hamlesini karşılamalı hem de mat etmeli. Bu sihirli hamle ne? Elbette 2. Kb3 mat. Beyaz, e5’in bloke olmasından yararlanarak bu hamleyi yapabiliyor. 1...Fd5 hamlesinin bir diğer özelliği e6’daki kalenin de yolunu kesmesi. İngilizce literatürde buna interference deniyor. Bu karşılıklı olursa, yani kritik bir kare üzerinde bir varyantta fil kalenin, bir diğerinde de kale filin yolunu keserse buna "Grimshaw kesişimi" deniyor. Bu fikri ilk kez İngiliz kurgucu Walter Grimshaw (1832-1890) kullandığı için bu isimle biliniyor. İşte basit bir örnek:

Villy C.E. Esbjorn
Arbejder-Skak, 1941

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Fc6! Tehdit: 2. Va7 mat.

1...Kb6 2. Va3 mat; (kale filin yolunu kesti)

1...Fb6 2. b8=A mat (bu kez fil kalenin yolunu kesti)

Burada fil ve kalenin b6 karesi üzerinde birbirlerinin yolunu kesmesine ve beyazın bundan yararlanarak mat edişine tanık oluyoruz, yani burada Grimshaw kesişimi var ve bu minyatür problemin de ana temasını oluşturuyor. Tematik olmayan üçüncü bir varyant: 1...Kxb7 2. Fxb7 mat.

Aşağıdaki problemin de çözümünü size bırakıyoruz.

Israel Schiffmann
Svenska Dagbladet, 1929

İki hamlede mat

Bir ay sonra görüşmek dileğiyle...

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce kasım ayında sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım.

Beyin ve Sinir Bilim

San Francisco’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, insanların hiçbir sağlık sorunu yaşamadan az uykuyla yetinebilmesini sağlayan bir genetik mutasyon keşfetti.

Beyin ve Sinir Bilim

Heyecanlandığımızda ya da kaygılandığımızda beynimizdeki amigdala bölgesi, tıpkı bir tehlike ile karşılaştığımızdakine benzer şekilde, stres-heyecan sistemi olarak da bilinen sempatik sinir sistemini etkinleştirir ve adrenalin salgılamaya başlar.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ekim 2019 probleminin çözümüne ve Kasım 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz hiç mola vermez, sürekli çalışır. Hayati fonksiyonları düzenler, çevreden algılanan uyarıları değerlendirir ve bilişsel becerilerden sorumludur. Beynimizde farklı işlevler için farklı sinir hücreleri vardır. Hafıza da özel bir grup sinir hücresinin yeniden etkinleşmesiyle oluşur. Peki, bu özel sinir hücrelerini diğerlerinden ayıran nedir?

Beyin ve Sinir Bilim

Anılar ve yaşam tecrübeleri sanki ayrılmaz ikililermiş gibi görünür. Ancak bir grup araştırmacı, yakın zamanlarda Nature Neuroscience’ta yayımladıkları bir makalede, beyinlerindeki sinir hücrelerini uyararak laboratuvar hayvanlarının zihninde yapay anılar oluşturmayı başardıklarını açıkladı.

Beyin ve Sinir Bilim

Bazı resim ya da fotoğraflara baktığımızda onları aslında olduklarından farklı şekilde algılarız. Görsel yanılsama ya da optik illüzyon adı verilen bu olay ışık, objenin rengi ve deseni gibi faktörlerin etkisiyle ortaya çıkar. Yani bir anlamda beynimiz kandırılır.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Eylül 2019 probleminin çözümüne ve Ekim 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ağustos 2019 probleminin çözümüne ve Eylül 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

1999’da vizyona giren Matrix filminde ana karakter Neo, Headjack olarak isimlendirilen bir beyin-bilgisayar arayüzü sayesinde Matrix dünyasına girebiliyordu. Neo’nun kafatasının arkasında yer alan bağlantı girişi sayesinde bu cihaz binlerce küçük bağlantı boyunca beynin derinliklerine ulaşabiliyordu. Headjack bilgisayarlara bağlanıyor ve bu şekilde insanlar bir sanal gerçeklik dünyası olan Matrix'e giriş yapabiliyordu.