Skip to content Skip to navigation

Satranç - Haziran 2018

Kıvanç Çefle
01/06/2018 - 00:00

Sevgili gençler,

Satranç köşesinde geçen ay aşağıdaki problemin çözümünü size bırakmıştık.

Valeriy Surkov
Thema Danicum, 1994

İki hamlede mat

Özellikle iki hamlelik problemlerde, siyahın yapabileceği hamlelere karşı “hazır matlar” olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. Hazır mat ya da İngilizce satranç yazınında "set mate" olarak bilinen bu kavram ne anlama geliyor? Beyazın hamle yapma hakkını siyaha devredebildiğini varsaydığımız durumda siyahın yapabileceği hamlelere beyaz hemen matla cevap verebiliyorsa bunlara hazır mat deniyor.

Yukarıdaki örneğimizde de hazır matlar var. Örneğin, siyah vezir 1...Va6 hamlesini yaparsa beyaz hemen 2. K3b4 ile mat eder. Aynı cevap 1...Va7/a8/b6/c7/d8 hamleleri için de geçerli. Bu hamlelerin ortak özelliği b4 karesinin kontrolünü bırakmak. Buna “genel hata” deniyor. Siyah, bu “genel hata”yı “düzelten” bir hamle yapabilir: 1...Vxc3+! Şimdi 2. K3b4 mat mümkün değil çünkü hem siyah şah çekti hem de b4 karesini kontrol etmeye devam ediyor. Ama, 1...Vxc3 bu kez farklı bir hataya neden oluyor: c3 karesi şimdi beyaz atın ulaşımına açık hale geliyor! Beyaz 2. Axc3 ile mat eder. Bir diğer düzeltme hamlesi 1...Vxb5!. Ama bu hamlenin hatası da siyah şahın b5’e kaçmasına engel olmak. Beyaz bundan yararlanarak 2. Ka3 ile mat eder.

Görüyoruz ki, siyahın yapabileceği tüm hamlelere karşı beyazın hazır matları var. Burada olduğu gibi, verilen pozisyonda siyahın bütün hamlelerine karşı hazır matların olduğu problemlere “tam blok” deniyor.

Şimdi, bu hazır matları toparlayalım:

1...Va6/a7/a8/b6/c7/d8 2. Kb4 mat.

1...Vxc3+ 2. Axc3 mat.

1...Vxb5 2. Ka3 mat.

O halde, öyle bir “bekleme hamlesi” yapmalıyız ki, hazır matlar bozulmasın. Bazı “denemeler” yapalım:

1. c4? Vd2+!

1. Şd3/d2/d1? Vd8+!

1. Şb3? Vxb5! (şimdi 2. Ka3 mat mümkün değil çünkü kale açmazda)

1. Kb2? Vxc3+!

Peki, anahtar hamle ne? Tabii ki 1. Şc1! Bu, mevcut bütün hazır matları korur: 1...Va6/a7/a8 2. Kb4 mat; 1...Vxc3 2. Axc3 mat; 1...Vxb5 2. Ka3 mat.

 

Her zaman olduğu gibi, çözmeniz için size bir problem sunarak yazımızı sonlandırıyoruz:

Otto Wurzburg
American Chess Bulletin, 1939

İki hamlede mat

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler,

Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümünü verelim:

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, her zamanki gibi önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

Beyin ve Sinir Bilim

İkinci bir dili öğrenmek bizi iki dilli bireyler arasına sokuyor. İkiden fazla dil bilmek ise çok dillilik olarak adlandırılıyor. Peki çok dilli olmanın ne gibi avantajları var? 

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım...

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım: A. Jaquot, 1934

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım: Franz Palatz, 1930.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ocak 2020 probleminin çözümüne ve Şubat 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz duyu organlarımız aracılığıyla çevreden bilgi toplar ve hafızaya kaydeder. Bu bilgiler de çevreyi algılama, problem çözme ve davranış geliştirme gibi işleri gerçekleştirmek için kullanılır. Bilgileri bazen anlık olarak, bazen kısa, bazen de uzun süre hafızamızda tutarız.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Aralık 2019 probleminin çözümüne ve Ocak 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Yeni doğan bebeklerde görülen genetik sağlık sorunlarından biri, sinir hücrelerinin etrafında miyelin kılıfın olmamasıdır. Sinir hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olan bu koruyucu kalkan olmadan doğan bebeklerin el ve ayaklarında kısmi felç ortaya çıkabilir.