Skip to content Skip to navigation

Satranç - Kasım 2018

Kıvanç Çefle
01/11/2018 - 10:21

Sevgili gençler,

Her zaman olduğu gibi geçen ay çözümünü size bıraktığımız problemle başlayalım:

Israel Schiffmann
Svenska Dagbladet, 1929

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Fh4! (bekleme hamlesi)
  1. 1...Fg7 (fil kalenin yolunu kesti)  2. Vf7 mat
  2. 1...Kg7(kale filin yolunu kesti)  2. Vh6 mat
  3. 1...Kg6 (kale g6’yı bloke etti)  2. Vf3 mat
  4. 1...Kh8 2. Vf7 mat
  5. 1...F≈ 2. V(x)h6 mat

Bu problemde “a” ve “b” varyantlarında siyah fil ve kalenin kritik bir kare üzerinde (g7) birbirlerinin yolunu kestiklerini ve beyazın bundan yararlanarak mat ettiğini görüyoruz. Yani Grimshaw kesişimi kullanılmış.

Şimdi, başka bir probleme geçelim.

R.A. Batchelor
The Problemist, 1964

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Fd3! (Tehdit 2.Ve4 mat ya da 2. Ve3 mat)
a. 1...Şxd3 2. Şe7 mat
b. 1...Ke8 2. Şxc6 mat
c. 1...Fxd3 2. Fe3 mat
d. 1...Kxd3 2. Vg4 mat

 

Anahtar hamlenin özelliği, hem siyaha bir kaçış karesi vermesi (d3) hem de çifte mat ile tehdit etmesi (2. Ve4 ya da 2. Ve3 mat). Bu iki matı önlemek için siyah, kale ya da filiyle d3’teki beyaz fili almalı. Ama o zaman da kale ve fil birbirinin yolunu kesiyor (hem de d3’ü bloke ederek kendi şahlarının kaçışına engel oluyorlar). Burada da Grimshaw’a benzer bir durum var değil mi? Fark şu ki, bu kez beyaz kendi taşlarından birini kritik kare (d3) üzerinde feda ederek siyahı bu kesişime zorluyor. İşte buna Novotny kesişimi deniyor. Çünkü bu fikri ilk kez Çek kurgucu Antonin Novotny (1827-1871) kullanmış.

“a” ve “b” varyantlarında beyaz şahın bizzat devreye girmesi ve “açarak şah” ile mat etmesi probleme ayrı bir renk katıyor.

Aşağıdaki problemin çözümünü de size bırakıyoruz. Bir ay sonra görüşmek üzere...

John Hugh Barrows
The Granthanm Journal, 1926
Birincilik Ödülü

İki hamlede mat

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 
1

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümünü sizlerle paylaşıyoruz: Klavdiya Tuşavina, Smena, 1938.

Beyin ve Sinir Bilim

1999’da vizyona giren Matrix filminde ana karakter Neo, Headjack olarak isimlendirilen bir beyin-bilgisayar arayüzü sayesinde Matrix dünyasına girebiliyordu. Neo’nun kafatasının arkasında yer alan bağlantı girişi sayesinde bu cihaz binlerce küçük bağlantı boyunca beynin derinliklerine ulaşabiliyordu. Headjack bilgisayarlara bağlanıyor ve bu şekilde insanlar bir sanal gerçeklik dünyası olan Matrix'e giriş yapabiliyordu.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Temmuz 2019 probleminin çözümüne ve Ağustos 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Çok acıktığınızı ve arkadaşlarınızla beraber en sevdiğiniz ev yapımı hamburgerciye gittiğinizi hayal edin. Büyük bir iştahla siparişinizi verdiniz. Ancak yan masada oturan kişi meyve suyunu höpürdeterek içiyor. Çok rahatsız oluyor ve hemen orayı terk ediyorsunuz.

Beyin ve Sinir Bilim

Bazen zamanın nasıl geçtiğini anlayamayız. Akşam olmak üzeredir ancak biz hâlâ gün ortasındaymışız gibi hissederiz. Bunun tam tersine trafiğin çok yoğun olduğu bir yerde zaman bir türlü geçmek bilmez. Peki nasıl oluyor da beynimiz zamanı farklı biçimlerde algılayabiliyor?

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Haziran 2019 probleminin çözümüne ve Temmuz 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Hiç elinizin ya da ayağınızın uyuşması nedeniyle art arda iğneler batıyormuş gibi hissettiğiniz oldu mu? Karıncalanma dediğimiz bu olay uzun süre alışılmadık pozisyonda durduğumuzda ortaya çıkar.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Mayıs 2019 probleminin çözümüne ve Haziran 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Uluslararası bir araştırma grubu, farelerin gözlerine nanoparçacıklar (boyutları metrenin milyarda biri ölçeğinde olan parçacıklar) enjekte ederek kızılötesi ışığı algılamalarını sağladı. Çalışma ile ilgili makale Dr. Yuqian Ma ve arkadaşları tarafından Cell’de yayımlandı.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Nisan 2019 probleminin çözümüne ve Mayıs 2019 problemine yer veriyoruz.