Skip to content Skip to navigation

Sinemada Yeni Hollywood Dönemi – II. Bölüm

Dr. Vedat Güntay
20/12/2019 - 18:12

Neşeli Günler (1965) filminden bir sahne

Sinemada Yeni Hollywood dönemi olarak adlandırılan 1960’lı yıllarda sinema tarihine damgasını vuran evrensel filmler çekildi. Yönetmenliğini Robert Wise’ın yaptığı Neşeli Günler (1965) tüm zamanların en popüler ve başarılı müzikal filmlerinden biri oldu. Gerçek bir hayat hikâyesinden esinlenilerek çekilen film, 1966 yılında düzenlenen Akademi Ödülleri’nde (Oscar Ödülleri) beş ayrı dalda ödül kazandı.

Esrarengiz Yolculuk (1966) filmindeki denizaltı sahnesi

1966 yılında yönetmenliğini Richard Fleischer’in yaptığı Esrarengiz Yolculuk filmi bilim kurgu türünde 1960’lı yıllara damgasını vurdu. Filmde oyuncular devasa boyutlarda inşa edilen setlerde tel askıyla havada hareket ederek insan vücuduna gerçekleştirilen bir yolculuğu canlandırdılar. Filmin senaryosu daha sonra Isaac Asimov tarafından romanlaştırıldı ve film tamamlanmadan yayımlandı.

Bu yıllardaki bir diğer başarılı bilim kurgu filmi, yönetmenliğini Franklin J. Schaffner’in yaptığı Maymunlar Gezegeni (1968) oldu. Film aynı adı taşıyan Pierre Boulle’ün romanından uyarlandı. Filmdeki etkileyici ve gerçekçi makyajlar, makyaj ve özel efekt sanatçısı John Chambers tarafından yapıldı. 1969'da John Chambers makyaj sanatçılığı dalında üstün başarı Akademi Ödülü'nü kazandı.

2001: Bir Uzay Destanı (1968) filmindeki uzay sahnesi

1968 yılında yönetmenliğini Stanley Kubrick’in yaptığı 2001: Bir Uzay Destanı filmi, şaşırtıcı özel efekt tasarımlarını perdeye taşıdı. Büyük bir gişe başarısı yakalayan filmde kullanılan özel efekt teknolojileri bu filme özgü olarak geliştirildi. Özellikle çoğu filmde sıklıkla kullanılan arka projeksiyon tekniğini Kubrick yeterli bulmadı. Bu nedenle Kubrick oyuncu ve nesnelerin arkasında çok daha büyük, daha parlak ve daha net arka plan görüntüsü sunan ve nispeten denenmemiş önden projeksiyon tekniğini geliştirdi ve ilk kez bir uzun metrajlı filmde kullandı. Filmde mekanik olarak hareket eden kamera kontrol mekanizması, günümüzdeki hareket kontrol sisteminin de öncüsüdür.

Stanley Kubrick, 2001: Bir Uzay Destanı (1968) filminin setinde

1960’lı yıllarda çok sayıda düşük bütçeli bağımsız yapımlar ortaya çıktı. Ayrıca özel efekt departmanlarının atölye sayılarında gözle görülür bir düşüş yaşandı. Bunun sebebi de özel efekt departmanlarının büyük stüdyo ve yapım şirketleri için yük hâline gelmesiydi. O yıllarda sadece Disney tam zamanlı olarak efekt tasarımcıları ile çalıştı. Bu nedenle 1960’ların sonunda birçok bağımsız efekt tasarımcısı ve yeni nesil görsel efekt sanatçısı ortaya çıktı. Bazıları o yıllara göre küçük ölçekli olan kendi firmalarını ve tasarım departmanlarını kurdu. Bazıları ise emekli olmayı tercih etti. Uzun yılların getirdiği beceri ve tecrübe sonraki döneme aktarılamadığı için özel efekt departmanları geriledi. Fakat 1970’li yıllar birçok gelişmeyi ve yeni bir anlayışı da beraberinde getirecekti.

Bu yazımızda, 1960’lı yıllarda sinemada ve özel efekt tasarımı alanında değişim rüzgârları estiren gelişmelere ve yapım yöntemlerine değindik. Gelecek yazımızda 1970’li yıllar ve sonrasında sinema endüstrisinde yaşanan gelişmeleri ele alacağız.

 

Yazar Hakkında:
Dr. Vedat Güntay
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü

İlgili İçerikler

Sosyal Bilimler

Bilim Genç olarak nisan ayında objektiflerinizi evinize odaklamanızı istiyoruz. Örneğin evinizdeki çiçeklerin, ilginç tasarımlı nesnelerin, kitaplığınızın sanatsal fotoğrafını çekebilir ya da mutfakta yemek pişirmek gibi bilimsel süreçler içeren günlük aktiviteleri veya gün doğumunu, gün batımını ve bulutları fotoğraflayabilirsiniz.

Sosyal Bilimler

“Sinemada altın yıllar” dönemi olarak adlandırılan 1977-1990 yılları arasında birçok önemli yapım seyirciyle buluştu.

Sosyal Bilimler

2020 yılı, Kazakistan ve İran’ın önerisi; Irak, Rusya ve ülkemizin de desteğiyle UNESCO tarafından “Fârâbî’nin doğumunun 1150. yıl dönümü” ilan edildi. Gelin bu vesileyle Fârâbî’yi daha yakından tanıyalım.

Sosyal Bilimler

Gelişen teknoloji sayesinde iletişimin sınırları genişledi. Artık yalnızca ailemiz ve arkadaşlarımızla iletişim hâlinde değiliz. Peki, bu sanal dünya ne kadar güvenli?

Sosyal Bilimler

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayında objektiflerinizi çevrenizdeki sokak lambalarına odaklamanızı istemiştik.Bu süreçte #SokakLambaları etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Sosyal Bilimler

2020 yılı ülkemizin önerisi ve Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan ve Özbekistan’ın desteğiyle, UNESCO tarafından Tonyukuk Yazıtı’nın dikilmesinin 1300. yıldönümü olarak kutlanacak ve bu çerçevede kutlama ve anma etkinlikleri düzenlenecek.

Sosyal Bilimler

İletişim teknolojilerindeki gelişmeler düşünme, algılama ve öğrenme biçimlerimizi değiştirdi. Günümüzde artık  her şey etkileşim hâlinde. Dijital teknolojiler eğitim imkânlarını geliştiriyor ve çeşitlendiriyor.

Sosyal Bilimler

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde ocak ayında objektiflerinizi müziğin hayatınızdaki yerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #HayatımdakiMüzik etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. Oylamalar sonucunda ocak ayının en beğenilen fotoğrafı Mehmet Aziz Çakmak’a ait Hayatımdaki Müzik olarak belirlendi.

Sosyal Bilimler

11 Şubat Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü’nde kız öğrenciler Bilim Genç Kafe etkinlikleri kapsamında Ankara, İstanbul ve Samsun’da genç bilim insanlarımız ile buluştu.

Sosyal Bilimler

Bu yıl altıncısı düzenlenen Bilim ve Teknolojide Lider Kadınlar Zirvesi, 22 Şubat 2020 tarihinde Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Zirve ile ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.