Skip to content Skip to navigation

Sivrisinekleri Takip Eden Radar

Dr. Mahir E. Ocak
28/07/2020 - 09:30

Sıtma, çağımızın en önemli hastalıklarından biri olmaya devam ediyor. Her yıl, yaklaşık 450.000’i Afrika’da olmak üzere 500.000 civarında insan sıtma yüzünden hayatını kaybediyor. Böcek öldürücüler ve aşılar ile bir dereceye kadar önlem alınabilse de hem sıtma parazitleri hem de bu parazitleri taşıyan sivrisinekler çok hızlı bir biçimde mutasyona uğruyor ve direnç kazanıyor.

Tanzanya’daki bir köye lidar kurularak sivrisineklerin davranışları takip edilmiş.

İsveç’teki Lund Üniversitesinden Mikkel Brydegaard ve arkadaşları, sıtmaya karşı savaşta lidarlar kullanarak sivrisinek popülasyonlarının davranışlarını anlamaya çalışıyorlar. Lidarlar, mesafeyi ölçmek için lazer ışığı kullanılan radarlardır.

Araştırmacılar, Tanzanya’daki bir köyün yakınlarına bir lidar sistemi kurmuş ve beş gün, dört gece boyunca yaklaşık 600 metre yüksekliğe kadar gökyüzünü tarayarak sivrisineklerin gece-gündüz dönemlerindeki davranışları hakkında bilgi edinmeye çalışmışlar. Bu süre içinde lidarlar tarafından yaklaşık 300.000 böcek tespit edilmiş.

Araştırmacılar, sivrisinekler hakkında bilgi edinmek için kanat çırpma hızlarıyla ilgili bilinenlerden yararlanmışlar. Sivrisineklerin kanat çırpma hızları cinsiyetler arasında ve türler arasında farklılık gösterir.

Toplanan veriler sivrisineklerin kanat çırpma frekansları için tarandığında, sivrisineklerin biri gündüz diğeri gece olmak üzere günde iki kez belirli saatlerde daha aktif hâle geldikleri görülmüş.

Araştırmacılar, ayrıca veriler toplanırken meydana gelen bir Güneş tutulması sırasında da sivrisineklerin aktifleştiğini gözlemlemişler. Bu durum, sivrisineklerin aktifleşmesine sebep olan şeyin kendi iç ritimleri değil ışık miktarında meydana gelen değişimler olduğunu düşündürtüyor.

Araştırmacılar elde edilen sonuçların lidar teknolojisinin sivrisineklerin davranışlarını incelemede gerçekten de yararlı olabileceğini gösterdiğini söylüyorlar. Dolayısıyla sıtmaya karşı savaşta yeni yöntemler geliştirmek için lidarlardan da faydalanılabilir.

Araştırma ile ilgili detaylı bilgiye Science Advances’ta yayımlanan makaleden ulaşabilirsiniz. 

Kaynak:

İlgili İçerikler

Fizik

Okulda Dünya'nın şeklinin geoit olduğunu öğrendik. Peki, bunun sebebi nedir? Bu etkinliğimizde bir gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönme hareketinin şeklini nasıl etkilediğini inceliyoruz.

Fizik

Elektrikli su ısıtıcısı, saç kurutma makinesi ya da elektrikli fırınların nasıl çalıştığını hiç merak ettiniz mi?

Fizik

Ses günlük hayatımızın önemli bir parçası olmasına rağmen sesin ardındaki fiziksel süreçler dikkatimizi çekmemiş olabilir. Bu fiziksel süreçleri daha iyi anlayabilmek için sesi “görmeye” ne dersiniz?

Fizik

2014 yılında Türkiye’nin kendi teknolojisini kullanarak fotovoltaik (FV) temelli güneş enerjisi santral ekipmanlarını üretmesi ve ihraç etmesi amacıyla MİLGES (Millî Güneş Enerjisi Santrali Geliştirilmesi) projesi başlatılmıştı.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler ile iletken ve yalıtkan dedektör düzeneği tasarlıyoruz.

Fizik

Deneyler köşesinin yeni etkinliğinde Faraday kafesinin çalışma prensibini ve günlük hayatımızda nerelerde kullanıldığını öğreniyoruz.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak sabit makaralar, kaldıraç ve tekerleklerden oluşan ve bir bileşik makine olan “lastik tekerlekli vinç” düzeneği tasarlayacağız.

Fizik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde basit bir kondansatör tasarlayıp birçok elektrik devresinde kullanılan bu elektronik devre elemanının çalışma prensibini öğreniyoruz.

Fizik

Yenilenebilir enerji kaynaklarının başında güneş enerjisi geliyor. Ancak güneş ışığından aldığı enerjiyi elektriğe dönüştüren geleneksel fotovoltaik gözeler sadece gündüzleri çalışıyor. Gündüzleri elde edilen enerjiyi geceleri kullanabilmek içinse başka enerji biçimlerine dönüştürüp depolamak gerekiyor.

Fizik

Fren pedalına hafif bir dokunmayla, yüklü bir kamyonun nasıl durduğunu öğrenmek ister misiniz? Sürücü tarafından fren pedalına uygulanan kuvvet, fren hidroliği tarafından balatalara iletilir. Balatalar da tekerleklerle bağlantılı fren disklerini sıkıştırarak aracın yavaşlamasını ve durmasını sağlar.