Skip to content Skip to navigation

Su Yarışı

Merve Cin
01/08/2017 - 14:33

Bilmekte Fayda var!

Sıvılar doldurdukları kabın temas ettiği tüm yüzeylerine basınç uygular. Kabın yan çeperlerine etki eden sıvı basıncı üst kısmına doğru azalır. Ancak derinlik (kap tabanında belirlenen nokta ile sıvının açık yüzeyi arasındaki dik mesafe) arttıkça belirlenen bir noktaya etki eden ağırlık arttığı için sıvı basıncı da artar.

 

Nelere ihtiyacımız var?

  • 2 adet 500 ml’lik cam balon
  • 2 adet çift delikli lastik tıpa
  • 4 adet plastik pipet
  • Kıskaç
  • Üstü açık cam ya da pleksiglas kap
  • Makas

 

Ne yapıyoruz?

Plastik pipetleri fotoğraftaki uzunluklarda keselim. Pipetleri keserken tıpa uzunluğunu göz önünde bulunduralım).

Pipetleri tıpaların deliklerinden geçirelim. Pipetler ile lastik tıpalardaki delikler arasında boşluk kalmamalıdır.

Cam balonları musluk suyuyla tamamen dolduralım. Balonların ağız kısmını tıpalarla sıkıca kapatalım.

Balonlar, kısa pipetlerin uçlarından dışarı su çıkacak kadar dolu olmalıdır.

İki cam balonu da aynı anda ters çevirip suyun boşalmasını gözlemleyelim.

Cam balonlardaki suyun boşalma süreleri hakkında ne düşünüyorsunuz?

 

 

 

Ne oldu?

Bu etkinlikte pipet uzunluğunun suyun boşalma süresine etkisini gözlemlediğimiz kontrollü bir deney yaptık.

Her iki cam balona eşit miktarda su konuldu. Her iki balonun ağzına takılan pipetlerden bir tanesi aynı uzunluktayken, diğer pipetler arasında uzunluk farkı bulunuyor.

Cam balonları ters çevirdiğimizde su, basıncın etkisiyle boşalmaya başladı. Uzun pipetin bulunduğu balonda, cam balonun tabanından pipetin ucana kadar olan mesafe diğer cam balondakine göre daha fazla olduğu için uzun pipetin ucundaki su basıncı çok daha fazladır. Bu da suyun boşalmasını hızlandırdı ve su yarışını uzun pipetli cam balon kazandı.

Denizde derine daldıkça üzerimize daha fazla sıvı basıncı etki etmesinin sebebi de budur. Dalgıçlar çok derinlere daldıklarında ve yüzeye çok hızlı çıktıklarında basınç farkından dolayı vurgun yeme tehlikeleri vardır.

 

Kaynak:

  • Featonby, D., “What happens next? The longer tube flows the fastest”, Physics Education, 2013.

 

İlgili İçerikler

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak sabit makaralar, kaldıraç ve tekerleklerden oluşan ve bir bileşik makine olan “lastik tekerlekli vinç” düzeneği tasarlayacağız.

Fizik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde basit bir kondansatör tasarlayıp birçok elektrik devresinde kullanılan bu elektronik devre elemanının çalışma prensibini öğreniyoruz.

Fizik

Yenilenebilir enerji kaynaklarının başında güneş enerjisi geliyor. Ancak güneş ışığından aldığı enerjiyi elektriğe dönüştüren geleneksel fotovoltaik gözeler sadece gündüzleri çalışıyor. Gündüzleri elde edilen enerjiyi geceleri kullanabilmek içinse başka enerji biçimlerine dönüştürüp depolamak gerekiyor.

Fizik

Fren pedalına hafif bir dokunmayla, yüklü bir kamyonun nasıl durduğunu öğrenmek ister misiniz? Sürücü tarafından fren pedalına uygulanan kuvvet, fren hidroliği tarafından balatalara iletilir. Balatalar da tekerleklerle bağlantılı fren disklerini sıkıştırarak aracın yavaşlamasını ve durmasını sağlar.

Fizik

Yarasalar ilgi çekici bir özelliğe sahip: Ses dalgalarını kullanarak tamamen karanlık bir ortamda çevrelerindeki nesnelerin yerini belirleyebiliyorlar. Görme engelli bazı insanların da bu özelliğe sahip olduğu biliniyor.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler kullanarak elektrik enerjisi elde edip enerjiyi ışık, hareket ve ses enerjisine dönüştüren bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Su, elektrik enerjisi kullanılmadan bulunduğu yerden daha yükseğe nasıl taşınabilir? Arşimet bu sorunu milattan önce üçüncü yüzyılda icat ettiği Arşimet vidası ile çözmüştü. Deneyler köşesinin bu etkinliğinde, Arşimet vidası tasarlayarak suyu yukarı taşımak amacıyla kullanılabilecek bir pompa yapıyoruz.

Fizik

Bilim Genç olarak ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı ve İVME-R’de yürütülen çalışmalarla ilgili ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve İVME-R Müdürü Prof. Dr. Bilge Demirköz ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Bundan yüzyıllar önce Dünya’nın kendi etrafında dönüp dönmediği, ayrıca Dünya’nın mı Güneş’in etrafında yoksa Güneş’in mi Dünya’nın etrafında dolandığı bilim insanları arasındaki en hararetli tartışma konularından biriydi. 

Fizik

Rice Üniversitesinde Prof. Dr. James M. Tour önderliğinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı, karbon içeren atıklardan grafen üretmeye imkân veren bir yöntem geliştirdi. Araştırma ile ilgili makale Nature’da yayımlandı.