Skip to content Skip to navigation

Şubat Ayında Gökyüzünde Neler Oluyor?

Dr. Tuba Sarıgül
02/02/2018 - 17:40

 

1 Şubat’ta, dolunay evresinden yeni ayrılan Ay ve Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

Ay yörünge hareketi sırasında 11 Şubat’ta Dünya’ya en uzak, 27 Şubat’ta ise en yakın konumda olacak. Bu konumlardayken Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 405.700 km ve 363.950 km.

 

23 Şubat’ta Ay ve Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

 

Şubat Ayında Gezegenler

 

Merkür, ayın ilk günlerinde Güneş'in doğuşundan hemen önce doğu ufkunun, son günlerinde ise Güneş'in batışından hemen sonra batı ufkunun üzerinde olacak ancak ufkun üzerinde görülebilecek kadar yükselmeyecek. Merkür 17 Şubat’ta üst kavuşum noktasında. Güneş’le aralarındaki açısal mesafe çok düşük olduğundan Merkür ay boyunca Güneş'in parlaklığı nedeniyle görülemeyecek.

9 Ocak’ta üst kavuşum noktasından ayrılan Venüs şubat ayında Güneş'in batışından hemen sonra batı ufkunun üzerinde ortaya çıkacak, ancak gökyüzünde Güneş’e yakın konumda olacağından şubat ayının ortasına kadar görülemeyecek.

Mars, şubat ayında gece yarısından yaklaşık dört saat sonra güneydoğu ufkundan doğacak. Ayın ilerleyen günlerinde giderek daha erken doğacak olan Mars, 9 Şubat’ta Ay’la birbirine yakın görünecek.

Ay 7 Şubat’ta Jüpiter’le, 9 Şubat’ta Mars’la, 11 Şubat’ta ise Satürn’le birbirine yakın görünecek.

Jüpiter şubat ayı boyunca gece yarısından kısa süre sonra doğu-güneydoğu ufkundan doğacak ve Güneş'in doğuşuna kadar gözlenebilecek. 11 Şubat’ta batı dörtlüğünde olan Jüpiter’i Terazi Takımyıldızı'nda görebilirsiniz.

Satürn, şubat ayının başında Güneş'in doğuşundan kısa süre önce doğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve ayın ilerleyen günlerinde giderek daha erken doğmaya başlayacak. Öyle ki Satürn daha önce doğmuş olan Mars ve Jüpiter ile birlikte gözlenebilecek.

 

Parçalı Güneş Tutulması

 

15 Şubat’ta parçalı Güneş tutulması gerçekleşecek. Maksimum tutulma sırasında Ay Güneş’in yaklaşık %60’ını örtecek. Tutulma Antarktika’dan ve Güney Amerika kıtasının güneyinden gözlenebilecek ancak Türkiye’den görülemeyecek.

Fred Espenak, NASA/Goddard Space Flight Center

Güneş tutulmaları gündüz saatlerinde havanın bir anda kararmasına sebep olan, ilgi çekici gök olaylarıdır. Tutulma sırasında Ay’ın gölgesi Dünya’nın üzerine düşer.

Güneş tutulması sırasında Güneş, Ay ve Dünya aynı hizadadır ve Ay Güneş ile Dünya’nın arasında bulunur. Dünya etrafındaki yörüngesini yaklaşık bir ayda tamamlayan Ay, aslında Dünya etrafındaki her dönüşünde Güneş ile Dünya’nın arasından geçer. Bu konumdayken Ay yeniay evresindedir. Ancak Dünya ile Güneş’in arasından geçerken Ay’ın yörünge düzlemi Dünya’nın yörünge düzlemi ile tam olarak çakışmadığından, bu üç gökcismi her zaman tam olarak aynı hizada olmaz. Bu nedenle Güneş tutulmaları her ay gerçekleşmez.

Ay yuvarlağının Güneş yuvarlağını tam olarak örtmesi durumunda tam Güneş tutulması gerçekleşir. Tutulma sırasında Ay’ın görünür büyüklüğünün Güneş’inkinden küçük olması durumunda ise halkalı Güneş tutulması gözlenir. Güneş tutulmasının tam mı halkalı mı olacağı Güneş’in, Ay’ın ve Dünya’nın birbirlerine olan uzaklıklarına bağlıdır. 

Dünya’nın Güneş etrafındaki ve Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngeleri elips şeklindedir. Bu nedenle yörünge hareketleri sırasında Güneş’in ve Ay’ın Dünya ile aralarındaki uzaklık sabit değildir. Bu durum Güneş ve Ay’ın gökyüzündeki görünen büyüklüklerinin değişmesine sebep olur.

3 Kasım 2013 gerçekleşen Güneş tutulması Costa Rica’dan parçalı Güneş tutulması olarak gözlenmişti.

Tutulma sırasında Ay yuvarlağının ve Güneş yuvarlağının merkezleri ile gözlem noktası tam olarak hizalı değilse parçalı Güneş tutulması gözlenir. Parçalı Güneş tutulması sırasında Ay yuvarlağı Güneş’i kısmen örter.

Veriler TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nden alınmıştır.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Scott S. Sheppard, David Jewitt ve Jan Kleyna, Hawaii’deki Mauna Kea Dağı’ndaki Subaru Teleskobu’yla yaptıkları gözemler sonucunda Satürn’ün 20 yeni uydusunu keşfetti. Böylece Satürn’ün bilinen uydularının sayısı 82’ye çıktı.

Gökbilim ve Uzay

Mars, 2 Eylül’de yörünge hareketi sırasında Güneş’in arkasından geçmişti. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe küçük olduğundan Mars’ı Güneş’in parlaklığı nedeniyle birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün olmadı. Mars ekim ayının ortasından itibaren doğu ufkunun üzerinde tekrar ortaya çıkıyor.

Gökbilim ve Uzay

Trigonometri lisede matematik dersinde karşılaştığınız ve belki de anlamakta zorlandığınız konulardan biri. Dik üçgenlerin iç açıları ve kenar uzunlukları arasındaki bağlantılarla ilgili matematiğin bu dalı size soyut gelebilir. Geçmişte insanlar denizcilikte, haritacılıkta ve astronomi yani gökbilimde karşılaştıkları problemleri çözmek için trigonometriden faydalandı. 

Gökbilim ve Uzay

İlk kez geçtiğimiz yıl düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali, 17-22 Eylül tarihleri arasında Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirildi. Bu yıl 1.720.000 kişinin katıldığı etkinlik dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali oldu.

Gökbilim ve Uzay

NASA Space Apps Challenge’ın (NASA Uluslararası Uzay Uygulamaları Yarışması) Türkiye ayağı bu yıl Ankara, Elazığ ve Şanlıurfa’da düzenleniyor. Ankara’daki organizasyona 19-20 Ekim tarihlerinde ODTÜ Genç Girişimciler Topluluğu ev sahipliği yapıyor.

Gökbilim ve Uzay

Geçmişten günümüze birçok araç uçsuz bucaksız evreni keşfetmek için uzaya gönderildi. Bu araçlar Merkür, Venüs, Mars, Neptün, Satürn, Plüton ve Ay hakkında veriler topladı ve bugün de toplamaya devam ediyor. 

Gökbilim ve Uzay

Satürn ve ilkdördün evresindeki Ay 8 Eylül’de gökyüzünde birlikte görülebilir. 20 Eylül’de ise Ay ve Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran yakın görünümde. Her iki gökcismini gece yarısına yakın saatlerde batı ufkunun üzerinde görebilirsiniz. 23 Eylül sonbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih.

Gökbilim ve Uzay

Maden cevherlerinden metalleri özütlemek için mikroorganizmalardan yararlanılan yöntemler biyomadencilik olarak adlandırılır. Biyomadenciliğin yeryüzündeki tarihi 1950’lere kadar gider. Günümüzde bazı araştırmacılar Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) uzayda biyomadencilikle ilgili çalışmalar yapıyor.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, sekiz yıldır Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dolanarak görüntü almaya devam ediyor. TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) mühendisleri tarafından tasarlanıp büyük ölçüde ülkemizde üretilen RASAT, 17 Ağustos 2011’de Rusya’daki Yasny Fırlatma Üssü’nden uzaya fırlatılmıştı.

Gökbilim ve Uzay

Gezegenler yıldızların, uydular da gezegenlerin etrafında dolanır. Peki büyük uyduların küçük uydulara sahip olması da mümkün müdür? Eğer bu tür “altuydular” sadece etrafında dolandıkları uydunun kütleçekimi etkisinde hareket etseydi cevap kesinlikle evet olurdu.