Skip to content Skip to navigation

TRAPPIST-1’de Su İhtimali

Dr. Mahir E. Ocak
26/09/2017 - 16:58

Bir grup gökbilimcinin yaptığı deneysel ve kuramsal çalışmalar TRAPPIST-1 sistemindeki bazı gezegenlerin yüzeyinde sıvı su bulunabileceğini gösteriyor.

Geçtiğimiz şubat ayında, Dünya’ya 40 ışık yılı uzaklıktaki TRAPPIST-1 sisteminde büyüklüğü yaklaşık Dünya’nınki kadar olan yedi gezegen keşfedildiği açıklanmıştı. Üstelik bu gezegenlerin üçü yıldızın yaşama elverişli bölgesinin içinde yer alıyor. Ancak şu an için eldeki gözlemsel verilere dayanılarak bu gezegenlerin yüzeyinde su dolu okyanuslar olup olmadığı söylenemiyor.

Genova Üniversitesi Gözlemevi’nden Vincent Bourier önderliğinde bilimsel araştırmalar yapan bir grup gökbilimci, gözlemler yaparak TRAPPIST-1 sistemindeki gezegenlerin maruz kaldığı morötesi ışınım miktarını ölçmüş ve her bir gezegenin yüzeyinde su bulunma ihtimali olup olmadığını tahmin etmiş.

Morötesi ışık, gezegenlerin atmosferinde önemli değişliklere neden olur . Morötesi ışık tarafından parçalanan moleküllerden arta kalan atomlar bazen gezegenin çekiminden kurtularak uzaya kaçabilir. Bir ötegezegenin etrafında hidrojen atomları gözlemlenmesi, atmosferinde su molekülleri olabileceğine dair bir işaret olarak görülür.

TRAPPIST-1 yıldızının yaydığı morötesi ışık miktarına dayalı tahminler, gezegenlerin geçmişte yüksek miktarda su kaybetmiş olabileceğini gösteriyor. Yıldıza daha yakın olduğu için daha fazla morötesi ışığa maruz kalan içteki gezegenler, son 8 milyar yılda Dünya’nın yüzeyindeki tüm suyun 20 katı kadar su kaybetmiş olabilir. Bu gezegenlerin uzak geçmişte bu kadar çok suya sahip olması ve bugün hâlâ yüzeylerinde su olması ihtimal dışı. Yıldıza daha uzak olduğu için daha az morötesi ışığa maruz kalan dıştaki gezegenlerdeyse bugün hâlâ su olabileceği belirtiliyor. Hesaplara göre yaşanabilir bölgenin içinde kalan üç gezegenin son 8 milyar yılda kaybettiği su miktarı Dünya’nın yüzeyindeki tüm suyun dörtte üçünden az olmalı. Dolayısıyla bugün bu gezegenlerin yüzeyinde içi su dolu okyanuslar olabilir. Ancak modern uzay teleskoplarıyla elde edilen veriler, kesin bir sonuca varmak için yeterli değil. Yakın gelecekte kurulması planlanan James Webb Uzay Teleskobu’nun sağlayacağı verilerle ve detaylı kuramsal çalışmalarla, TRAPPIST-1’deki gezegenlerin yaşama elverişli koşullara sahip olup olmadığıyla ilgili daha net bir fikir edinilebileceği düşünülüyor.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Doğrudan göremesek bile su, küçük gaz molekülleri şeklinde her an çevremizde.

Gökbilim ve Uzay

Bilimsel çalışmalar günümüzden 3-4 milyar yıl önce meydana gelen volkanik etkinlikler sonucunda Ay’ın etrafında geçici bir atmosfer oluştuğunu gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

Güneş manyetik olarak aktif bir yıldız. Güneş’in içinde gerçekleşen füzyon sonucunda oluşan yüksek enerjili parçacıklar, Güneş’teki büyük patlamalar sonucunda Güneş Sistemi boyunca yayılıyor.

Gökbilim ve Uzay

Ayın ilk yarısında Başak Takımyıldızı’nda olan Mars, ayın sonunda Terazi Takımyıldızı’na yaklaşıyor. Jüpiter, aralık ayı boyunca gün doğumundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde gözlemlenebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bugüne kadar binlerce kez gözlemlenen süpernova patlamalarının tamamı yıldızların ölümüyle sonuçlanmıştı. Ancak Las Cumbres Gözlemevi’nde çalışan bir grup gökbilimci yakın zamanlarda Nature’da yayımladıkları bir makalede son 65 yıl içinde birkaç kez patlayan bir yıldız keşfettiklerini açıkladı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup araştırmacı Mars’ta yaşam arayışında kullanılacak teknolojileri yerin 1 km derininde test etti.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimcinin elde ettiği sonuçlar, kozmik ışınlardaki en yüksek enerjili parçacıkların Samanyolu’nun dışından geldiğine işaret ediyor.

Gökbilim ve Uzay

Sürücüsüz elektrikli otomobil, tekrar kullanılabilir uzay roketleri, Mars’ta insan kolonisi, düşük maliyetle sesten hızlı seyahat gibi fütüristik projeleriyle tanıdığımız Elon Musk Türkiye’deydi. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Sayın Ahmet Arslan 2020 ve 2021 yıllarında uzaya gönderilmesi planlanan Türksat 5A ve 5B uydularını Elon Musk’ın sahibi olduğu Space X şirketinin fırlatacağını açıkladı.

Gökbilim ve Uzay

Uydu teknolojileri konusunda en önemli etkinliklerden biri olan Global Satshow 9-10 Kasım 2017 tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleştiriliyor.

Gökbilim ve Uzay

Roket yakıtının yanması sonucu oluşan gaz dışarı atılırken uzay aracını ters yönde iter.