Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Denizanaları

Ayşenur Okatan
13/02/2020 - 18:11

Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye binlerce deniz canlısı türüne ev sahipliği yapıyor. Bu canlılardan biri de denizanası. Ülkemizdeki denizlerde sekiz denizanası türü yaşıyor. Bu türler ay denizanası, pusula denizanası, maviş denizanası, mor sokar denizanası, deniz ciğeri denizanası, ters-düz denizanası, göçmen denizanası ve beyaz noktalı denizanası.

Sölenterler şubesinde yer alan denizanaları omurgasız canlılardır. Yani balık ve kuşların aksine iç iskeletleri veya omurgaları bulunmaz. Başları şemsiyeye benzer ve şeffaf yapıdadır. Bazı denizanaları sadece dokunaçlara sahiptir. Bazılarınınsa hem dokunaçları hem de kolları vardır. Dokunaçları başlarına bitişiktir ve başlarından sarkar. Dokunaçlarında yakıcı hücreler bulunur. Zehirli ve ipliğe benzer yapılarla dolu olan bu hücreler avlarını zehirleyerek beslenmelerini ya da düşmanlarından korunmalarını sağlar. Besinlerini çoğunlukla zooplankton adı verilen küçük deniz canlıları oluşturur.

 

Ay Denizanası

Türkiye’de en sık rastlanan denizanası türü ay denizanasıdır. Atlantik, Pasifik ve Hint okyanuslarında ve Türkiye’nin bütün denizlerinde bulunurlar. Vücut çapları en fazla 50 cm’ye kadar ulaşabilir. Zehirsizdirler.

 

Pusula Denizanası

Atlantik Okyanusu’nda yaşayan pusula denizanası ülkemizde Akdeniz’de görülür. Başlarında “V” şeklinde kahverengi şeritler bulunur. Çapları en fazla 20 cm’ye kadar ulaşabilir. Zehirleri acı veren, kaşıntılı isiliklere sebep olur.

 

Maviş Denizanası

Maviş denizanası Ege Denizi, Akdeniz, Adriyatik Denizi’nde bulunur. Başları ve dokunaçları birbirinden ayrıymış gibi görünür. Tepeden bakıldığında kızarmış yumurtaya benzerler. Çapları en fazla 40 cm olur. Zehirsizdirler.

 

Mor Sokar Denizanası

Mor sokar denizanası Ege Denizi, Akdeniz ve Atlantik Okyanusu’nda görülür. Çapları en fazla 9 cm olabilir. Renkleri pembe ile sarı arasında değişir. Zooplanktonların yanı sıra balıklarla da beslenirler. Zehirleri vücutta şişme, yanma, kızarıklık ve ateşe sebep olabilir.

 

Deniz Ciğeri Denizanası

Deniz ciğeri denizanası Kuzeydoğu Atlantik’te, Adriyatik Denizi’nde, Akdeniz, Karadeniz ve Azak Denizi’nde bulunur. Çapları 90 cm’ye kadar ulaşabilir. Renkleri mavi, sarı veya pembe tonlarda olabilir. Zehirsizdirler.

 

Ters-Düz Denizanası

Ters-düz denizanası Hint ve Pasifik okyanuslarının belirli bölgelerinde yaşar. Ülkemizde ise Güney Ege ve Akdeniz’de görülürler. Sürekli baş aşağı durduklarından ters-düz denizanası olarak isimlendirilirler. Bu duruşları nedeniyle genellikle denizşakayıkları ile karıştırılırlar. Çapları 30 cm’ye kadar ulaşabilir. Zehirleri vücutta acı, deride kızarıklık ve kaşıntının yanı sıra kusma ve iskelet ağrılarına sebep olabilir.

 

Göçmen Denizanası

Göçmen denizanası, Hint ve Pasifik okyanuslarına özgü bir tür olsa da ülkemizde Ege Denizi ve Akdeniz’de de görülür. Buz mavisi renklere sahip olan bu türün çapı 100 cm’ye kadar ulaşabilir. Zehirlidirler.

 

Beyaz Noktalı Denizanası

Beyaz noktalı denizanası Pasifik Okyanusu’nun batı kesimlerinde yaşar. Ülkemizde ise Akdeniz’de görülürler. Çapları en fazla 50 cm olabilir. Zehirsizdirler.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Köpekgiller ailesinde yer alan altın çakallar (Canis aureus) dünya genelinde Yunanistan, İtalya, Bulgaristan, Ukrayna, Sırbistan, Azerbaycan, Hindistan, Suudi Arabistan, Afganistan, Pakistan, Suriye, Irak ve daha birçok ülkede bulunur.

Biyoloji

Memeliler sınıfında yer alan kemiriciler genellikle sürekli uzayan dişleri, kısa sürede çok sayıda yavrulamaları, hızlı hareket etmeleri ve ağaç, çöl, toprak altı, kayalık yerler ve sucul alanlar gibi farklı ortamlarda yaşayabilmeleriyle bilinir.

Biyoloji

2019 TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Doç. Dr. Nurhan Özlü Sıcakkan ile, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne özel olarak, kanser araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

Papağanlar ve kargalar, vücutlarının büyüklüklerine nazaran görece büyük beyinlere sahiptir ve sosyal zekâya sahip olmalarıyla bilinir. Geçmişte yapılan bilimsel çalışmalar kargaların birbirleriyle yardımlaşmadığını göstermişti. Yakın zamanda yapılan araştırmada ise bu kez papağanların birbirleriyle yardımlaşıp yardımlaşmadığı incelenmiş.

Biyoloji

Göz renginiz annenizden, saç şekliniz ise babanızdan... Peki ama bu özellikler nesilden nesile nasıl aktarılıyor?

Biyoloji

Günümüzde birçok canlı şehirleşme, tarım, endüstri gibi nedenlerle yaşam alanlarını kaybediyor. Bu canlılardan biri de Toros kurbağaları (Rana holtzi).

Biyoloji

Mitokondrilerin hücrelerin enerji santralleri olduğu biliniyordu. Yakın zamanlarda yapılan araştırmalar, mitokondrilerin daha önceleri bilinmeyen yeni bir işlevini ortaya çıkardı. Dr. Zheng Wu ve arkadaşlarının Nature Metabolism’de yayımladıkları sonuçlara göre, mitokondriler DNA’ya zarar veren etkenleri algılayarak çekirdekteki DNA’nın daha iyi korunmasını sağlıyor.

Biyoloji

Uluslararası bir araştırma grubu sıradan nesnelerin içinde bilgi depolamak için bir yöntem geliştirdi. Dr. Julian Koch ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma Nature Biotechnology’de yayımlandı.

Biyoloji

“Birincil düzenleme” adı verilen yeni yöntem DNA sarmalındaki iplikçiklerin ikisinin birden kesilmesini gerektirmiyor. Üstelik bu yöntem temel düzenleme gibi sadece belirli türdeki nokta mutasyonları değil herhangi bir türdeki nokta mutasyonu düzeltmek için kullanılabiliyor.

Biyoloji

2017’de Madagaskar’da keşfettiği yeni çekirge türleri ile tanınan, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Zooloji Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olan Prof. Dr. Mustafa Ünal ile araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.