Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin İspermeçet Balinası

Ayşenur Okatan
09/06/2020 - 09:30

Kaşalot olarak da bilinen ispermeçet balinası (Physeter macrocephalus) Türkiye’de görülen dört balina türünden biri. Dünyada Atlantik, Pasifik, Hint ve Arktik okyanuslarında bulunan ispermeçet balinası Türkiye’de en çok Akdeniz’de görülüyor.

İspermeçet balinalarının okyanuslardaki dağılımı cinsiyetlerine, yaşlarına, besin kaynaklarına ve üreme yerlerine göre değişiklik gösterir. Örneğin yetişkin erkekler yazları soğuk denizlere göç ederek tek başlarına gezer. Sadece üremek için Ekvator bölgesine geri dönerler.  Dişi ispermeçet balinaları ise yavrularıyla beraber yiyecek bulmak için tüm yıl boyunca ılık sularda dolaşır. Ömürleri boyunca milyonlarca kilometre yol katedebilirler.

Balinalar memeli canlılardır.

Erkek ispermeçet balinalarının boyu 15-20 m, dişilerinki ise 9-13 m olur. Kütleleri sırasıyla 45-70 ton ve 15-20 ton arasında değişir. Renkleri genellikle koyu gridir. Bazılarının karın bölgesinde beyaz lekeler bulunabilir. Başları hayli büyüktür; vücutlarının üçte birini oluşturur. Dünyadaki en büyük beyne sahip canlı olan ispermeçet balinalarının beyinleri insan beyninden beş kat daha ağırdır.

Alt çeneleri dar, ağızlarının içi beyazdır. Dişli balinalar arasında yer alan ispermeçet balinalarının ağzında 20-26 diş bulunur. Sırt yüzgeçleri ise tümsek şeklindedir. Kuyruk yüzgeçlerinin boyu 4,6 m’ye kadar ulaşabilir.

İspermeçet balinasının üç boyutlu görünümü

İspermeçet balinaları büyük mürekkep balıkları, balıklar ve foklarla beslenir. Mürekkep balıklarını avlamak için 1200 metre derinliğe dalabilir ve nefeslerini 1,5 saat boyunca tutabilirler. Günde yaklaşık 1 ton balık ve mürekkep balığı yiyebilirler.

İspermeçet balinaları suyun altında 230 desibel ses dalgası yayar. Ses dalgalarının yaptığı yankı suyun altında yön bulmalarını, avlarını belirlemelerini ve iletişim kurmalarını sağlar. Hayli uzun ömürlü olan ispermeçet balinaları 70 yıl yaşayabilir.

İspermeçet balinasının Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Duyarlı” kategorisinde yer alması, neslinin doğada tükenme riskinin yüksek olduğunu gösteriyor. Özellikle geçmişte hayvan yemi olarak etinden ve bazı sanayi ürünlerinde yağından yararlanılan ispermeçet balinalarının ticari amaçlı avlanması 1979 yılında yasaklandı. Fakat bazı ülkelerde hâlâ belirli sınırlar dâhilinde avlanmalarına izin veriliyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Virüsler genellikle hastalık yapıcı patojenlerdir. Fakat bazı virüsler hastalıkların tedavisinde de kullanılabiliyor.

Biyoloji

Amannisa kelebekleri, alaca kelebekler ailesine ait bir kelebek cinsidir. Ayakları fırçaya benzediği için fırça ayaklılar olarak da bilinirler. Türkiye’de farklı türlerde amannisa kelebeği görülür.

Biyoloji

Bir grup araştırmacı yeryüzünün en sıcak ortamlarında bile hayatta kalmayı başarabilen bir böcek türünden ilham alarak bir soğutucu yüzey kaplaması geliştirdi.

Biyoloji

Biyomühendislik alanındaki çalışmalarından dolayı 2019 TÜBA Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülü’ne layık görülen Doç. Dr. Ahu Arslan Yıldız ile manyetik levitasyon teknolojisi üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

Hidrojen gazı (H2) günümüzde alternatif bir enerji kaynağı olarak görülüyor. Hâlihazırda hidrojen gazıyla çalışan taşıtlar var. 

Biyoloji

Bir grup araştırmacı, virüslerin üzerine tutunamadığı bir tür kumaş geliştirdi. Üstelik kumaş tekrar tekrar yıkanıp kullanılabiliyor. Dr. Anthony J. Galante ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale ACS Applied Materials & Interfaces’te yayımlandı.

Biyoloji

Doğadaki her canlının kendine özgü yetenekleri vardır. Canlılar bu yeteneklerini kullanarak bulundukları ortamdaki yaşam koşullarına uyum sağlar.

Biyoloji

Hint Okyanusu’nun derinlerinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı tarafından keşfedilen yaklaşık 45 metre uzunluğundaki bir sifonofor bugüne kadar gözlemlenmiş en uzun hayvan olarak kayıtlara geçti.

Biyoloji

Carneige Melon Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı PATRICK adını verdikleri bir yumuşak robot geliştirdi.

Biyoloji

Bakteriler de virüsler de çıplak gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Peki sadece mikroskop yardımıyla görüntülenebilen bakterilerle virüsleri birbirinden ayıran özellikler nelerdir?