Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Vahşi Kedisi: Karakulak

Ayşenur Okatan
10/10/2019 - 17:24

Belki sizi şaşırtabilir ama Türkiye’de bir zamanlar çita, aslan, Hazar kaplanı, pars gibi büyük kediler yaşıyordu. Bunlardan çita en son 13. yüzyılda, aslan 19. yüzyılın başlarında, pars ve Hazar kaplanı ise 1970’li yıllarda ülkemizde görülmüş. Günümüzdeyse kedi ailesinden vaşaklar, yaban kedileri, saz kedisi ve karakulak gibi türler, soyları tehdit altında olsa da, hâlen Türkiye’de yaşıyor.

Karakulakların sırt kısımları kırmızımsı kahverengi; boyun, karın ve bacaklarının iç kısmıysa beyaz renktedir. Ağızlarının kenarlarında geniş siyah bir benek bulunur. Gözlerinden burunlarına kadar siyah bir çizgi uzanır. Gözlerinin çevresi beyaz renktedir. Kulakları vaşaklarınkine benzer şekilde yukarı doğru uzayan yapıdadır. Kulaklarının ucunda siyah püsküle benzeyen tüyler bulunur. Bacakları hayli uzundur. Özellikle arka bacakları ön bacaklarına göre daha uzun ve kaslıdır. Karakulakların kuyrukları kısadır. Gözleriyse altın, bakır, yeşil ya da gri renkte olabilir. Vaşaklardan ayrılan en önemli özellikleri, ayaklarının daha ince, gövdelerininse daha uzun ve silindirik olmasıdır.

Karakulaklar genellikle kayalık alanlar, yamaçlar, bozkır ve çalılıkların olduğu sıcak ve kurak iklime sahip yerlerde yaşar. Yabani kedilere göre daha sıcak koşullara dayanabilirler. Fakat nadir olarak çöllerde ve tropik iklim koşullarında bulunurlar. Geceleri aktif olan karakulaklar kemiriciler, tavşanlar ve kuşlar ile beslenirler. Kendilerinden 2-3 kat büyük olan hayvanlara saldırabilirler. Özellikle kuş avlarken yükseğe sıçramalarıyla bilinirler. Afrika’da yaşayan türlerinin böcekten antiloba kadar her türlü hayvanı avladığı biliniyor.

Karakulaklar step vaşağı ya da çöl vaşağı olarak da bilinir. Bulundukları alanı terk etmez ve savunurlar. Üreme zamanı ve yavrularını büyüttükleri süre dışında yalnız yaşarlar. Dişilerin kütlesi 13 kg kadar olabilirken erkeklerinki 20 kg’a ulaşabilir. Boyları ise 80-125 cm arasında değişir. Yılda bir kere yavrular ve her defasında 1-6 yavru dünyaya getirirler.

Karakulaklar dünyada Afrika, Orta Asya ve Güneybatı Asya çevresinde yaşar. Türkiye’de ise Doğu Anadolu, Doğu Karadeniz ve Trakya dışında her bölgede görülebilirler. Ancak son zamanlarda yalnızca Toroslar’da görüldüklerine dair kayıtlar var.

Karakulakların, Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması, tehdit altında olmadıklarını ve doğadaki nüfuslarının yüksek olduğunu gösterse de hızlı nüfus artışı, yeni yerleşim alanlarının açılması, endüstriyel ve tarımsal faaliyetlerin artması, insanların yeni yerler keşfetme isteği, turizm etkinlikleri gibi etkenler günümüzde sayılarının azalmasına neden oluyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Virüsler genellikle hastalık yapıcı patojenlerdir. Fakat bazı virüsler hastalıkların tedavisinde de kullanılabiliyor.

Biyoloji

Amannisa kelebekleri, alaca kelebekler ailesine ait bir kelebek cinsidir. Ayakları fırçaya benzediği için fırça ayaklılar olarak da bilinirler. Türkiye’de farklı türlerde amannisa kelebeği görülür.

Biyoloji

Bir grup araştırmacı yeryüzünün en sıcak ortamlarında bile hayatta kalmayı başarabilen bir böcek türünden ilham alarak bir soğutucu yüzey kaplaması geliştirdi.

Biyoloji

Biyomühendislik alanındaki çalışmalarından dolayı 2019 TÜBA Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülü’ne layık görülen Doç. Dr. Ahu Arslan Yıldız ile manyetik levitasyon teknolojisi üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

Hidrojen gazı (H2) günümüzde alternatif bir enerji kaynağı olarak görülüyor. Hâlihazırda hidrojen gazıyla çalışan taşıtlar var. 

Biyoloji

Bir grup araştırmacı, virüslerin üzerine tutunamadığı bir tür kumaş geliştirdi. Üstelik kumaş tekrar tekrar yıkanıp kullanılabiliyor. Dr. Anthony J. Galante ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale ACS Applied Materials & Interfaces’te yayımlandı.

Biyoloji

Kaşalot olarak da bilinen ispermeçet balinası (Physeter macrocephalus) Türkiye’de görülen dört balina türünden biri.

Biyoloji

Doğadaki her canlının kendine özgü yetenekleri vardır. Canlılar bu yeteneklerini kullanarak bulundukları ortamdaki yaşam koşullarına uyum sağlar.

Biyoloji

Hint Okyanusu’nun derinlerinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı tarafından keşfedilen yaklaşık 45 metre uzunluğundaki bir sifonofor bugüne kadar gözlemlenmiş en uzun hayvan olarak kayıtlara geçti.

Biyoloji

Carneige Melon Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı PATRICK adını verdikleri bir yumuşak robot geliştirdi.