Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Vahşi Kedisi: Karakulak

Ayşenur Okatan
10/10/2019 - 17:24

Belki sizi şaşırtabilir ama Türkiye’de bir zamanlar çita, aslan, Hazar kaplanı, pars gibi büyük kediler yaşıyordu. Bunlardan çita en son 13. yüzyılda, aslan 19. yüzyılın başlarında, pars ve Hazar kaplanı ise 1970’li yıllarda ülkemizde görülmüş. Günümüzdeyse kedi ailesinden vaşaklar, yaban kedileri, saz kedisi ve karakulak gibi türler, soyları tehdit altında olsa da, hâlen Türkiye’de yaşıyor.

Karakulakların sırt kısımları kırmızımsı kahverengi; boyun, karın ve bacaklarının iç kısmıysa beyaz renktedir. Ağızlarının kenarlarında geniş siyah bir benek bulunur. Gözlerinden burunlarına kadar siyah bir çizgi uzanır. Gözlerinin çevresi beyaz renktedir. Kulakları vaşaklarınkine benzer şekilde yukarı doğru uzayan yapıdadır. Kulaklarının ucunda siyah püsküle benzeyen tüyler bulunur. Bacakları hayli uzundur. Özellikle arka bacakları ön bacaklarına göre daha uzun ve kaslıdır. Karakulakların kuyrukları kısadır. Gözleriyse altın, bakır, yeşil ya da gri renkte olabilir. Vaşaklardan ayrılan en önemli özellikleri, ayaklarının daha ince, gövdelerininse daha uzun ve silindirik olmasıdır.

Karakulaklar genellikle kayalık alanlar, yamaçlar, bozkır ve çalılıkların olduğu sıcak ve kurak iklime sahip yerlerde yaşar. Yabani kedilere göre daha sıcak koşullara dayanabilirler. Fakat nadir olarak çöllerde ve tropik iklim koşullarında bulunurlar. Geceleri aktif olan karakulaklar kemiriciler, tavşanlar ve kuşlar ile beslenirler. Kendilerinden 2-3 kat büyük olan hayvanlara saldırabilirler. Özellikle kuş avlarken yükseğe sıçramalarıyla bilinirler. Afrika’da yaşayan türlerinin böcekten antiloba kadar her türlü hayvanı avladığı biliniyor.

Karakulaklar step vaşağı ya da çöl vaşağı olarak da bilinir. Bulundukları alanı terk etmez ve savunurlar. Üreme zamanı ve yavrularını büyüttükleri süre dışında yalnız yaşarlar. Dişilerin kütlesi 13 kg kadar olabilirken erkeklerinki 20 kg’a ulaşabilir. Boyları ise 80-125 cm arasında değişir. Yılda bir kere yavrular ve her defasında 1-6 yavru dünyaya getirirler.

Karakulaklar dünyada Afrika, Orta Asya ve Güneybatı Asya çevresinde yaşar. Türkiye’de ise Doğu Anadolu, Doğu Karadeniz ve Trakya dışında her bölgede görülebilirler. Ancak son zamanlarda yalnızca Toroslar’da görüldüklerine dair kayıtlar var.

Karakulakların, Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması, tehdit altında olmadıklarını ve doğadaki nüfuslarının yüksek olduğunu gösterse de hızlı nüfus artışı, yeni yerleşim alanlarının açılması, endüstriyel ve tarımsal faaliyetlerin artması, insanların yeni yerler keşfetme isteği, turizm etkinlikleri gibi etkenler günümüzde sayılarının azalmasına neden oluyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Papağanlar ve kargalar, vücutlarının büyüklüklerine nazaran görece büyük beyinlere sahiptir ve sosyal zekâya sahip olmalarıyla bilinir. Geçmişte yapılan bilimsel çalışmalar kargaların birbirleriyle yardımlaşmadığını göstermişti. Yakın zamanda yapılan araştırmada ise bu kez papağanların birbirleriyle yardımlaşıp yardımlaşmadığı incelenmiş.

Biyoloji

Göz renginiz annenizden, saç şekliniz ise babanızdan... Peki ama bu özellikler nesilden nesile nasıl aktarılıyor?

Biyoloji

Günümüzde birçok canlı şehirleşme, tarım, endüstri gibi nedenlerle yaşam alanlarını kaybediyor. Bu canlılardan biri de Toros kurbağaları (Rana holtzi).

Biyoloji

Mitokondrilerin hücrelerin enerji santralleri olduğu biliniyordu. Yakın zamanlarda yapılan araştırmalar, mitokondrilerin daha önceleri bilinmeyen yeni bir işlevini ortaya çıkardı. Dr. Zheng Wu ve arkadaşlarının Nature Metabolism’de yayımladıkları sonuçlara göre, mitokondriler DNA’ya zarar veren etkenleri algılayarak çekirdekteki DNA’nın daha iyi korunmasını sağlıyor.

Biyoloji

Uluslararası bir araştırma grubu sıradan nesnelerin içinde bilgi depolamak için bir yöntem geliştirdi. Dr. Julian Koch ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma Nature Biotechnology’de yayımlandı.

Biyoloji

“Birincil düzenleme” adı verilen yeni yöntem DNA sarmalındaki iplikçiklerin ikisinin birden kesilmesini gerektirmiyor. Üstelik bu yöntem temel düzenleme gibi sadece belirli türdeki nokta mutasyonları değil herhangi bir türdeki nokta mutasyonu düzeltmek için kullanılabiliyor.

Biyoloji

2017’de Madagaskar’da keşfettiği yeni çekirge türleri ile tanınan, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Zooloji Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olan Prof. Dr. Mustafa Ünal ile araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

DNA yani deoksiribonükleik asit bütün canlı organizmaların hücrelerinde bulunan ve canlının tüm genetik özelliklerini taşıyan moleküldür. DNA ikili sarmal yapıdadır. Yani DNA’nın yapısında birbirine dolanmış şekilde iki zincir bulunur.

Biyoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen 7. BioForm etkinliği, 27-29 Kasım tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü Elektrik-Elektronik Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştiriliyor.

Biyoloji

Kartallar, şahinler, doğanlar, deliceler, kerkenezler, atmacalar ve çaylaklar  Türkiye’de de sayılı türleri olan gündüz yırtıcılarıdır. Bu kuşlar yüksek strateji geliştirme yetenekleri, manevra kabiliyetleri, hızlı uçmaları ve avlarını çok uzak mesafelerden bile görebilmeleri ile her zaman insanların ilgi odağı olmuştur. Ancak ak çaylaklar bu yırtıcılar arasında en az bilinenidir.