Skip to content Skip to navigation

Uzay Koşullarını Yeryüzünde Test Etmek: Yerli Vakum Odası

Bilim Genç
25/01/2019 - 12:01

Hacettepe Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zafer Durusoy ile kurucusu olduğu Hacettepe Teknopark’taki Nanovak firmasında ürettikleri vakum odaları ve vakum odalarının kullanım alanlarıyla ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

 

Bir uzay aracı geliştirirken uzayın zorlu koşullarında düzgün şekilde çalışıp çalışamayacağını belirlemek için uzay aracı ve bileşenlerinin öncelikle Dünya’da test edilmesi gerekiyor. Bu amaçla vakum odaları kullanılıyor. Vakum odaları içindeki gaz yoğunluğu düşürülerek vakum koşullarının oluşturulduğu ekipmanlardır.

TÜBİTAK UZAY’daki test laboratuvarında kullanılan yerli üretim vakum odası

Dünya’nın atmosferindeki gazlar temas ettiği yüzeyler üzerinde basınç oluşturur. Dünya’nın kütleçekim etkisinin azalması nedeniyle Dünya’dan uzaklaşıldıkça atmosferin yoğunluğu düşer. Uzaydaki madde yoğunluğu ise çok düşüktür (1 metreküp hacimde birkaç atom olduğu tahmin ediliyor). Uzay ortamında görev yapan uzay araçları aynı zamanda çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklara maruz kalabilir. Uzay simülatörü olarak kullanılan vakum odalarında uzaydaki çok düşük ve yüksek sıcaklık ile düşük basınç koşulları oluşturulabiliyor.

Vakum odaları uzay araştırmalarının yanı sıra ince film kaplama, gıda sanayi gibi farklı alanlarda da kullanılıyor.

İlgili İçerikler

Fizik

2019 yılı TÜBİTAK Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları başvuruları başladı. Başvurular 7 Mart’a kadar devam edecek. Yarışlar 16-22 Eylül 2019 tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirilecek.

Fizik

Basit makineler, çok az parçadan oluşan ve genellikle tek bir kuvvetin kullanıldığı araçlardır.

Fizik

Kitap ödüllü Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayının konusu “Hareket”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Hareket etiketini eklemeyi unutmayın!

Fizik

Elektrik ve elektronik mühendisliğinde biyomalzeme tabanlı fotonik aygıtlar konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Dr. Sedat Nizamoğlu ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Uluslararası Birim Sistemi’nde (SI) değişiklikler yapılmasına karar verildi. 20 Mayıs’tan itibaren geçerli olacak yeni birimlerde fiziksel nesnelere yapılan hiçbir referans kalmadı. SI’nın temelini oluşturan yedi temel birim, yedi sabit üzerinden tanımlanacak.

Fizik

Ambalaj lastiğini serbest bıraktıktan sonra bazen lastik parmağımıza çarpar ve canımızı acıtır. Peki, lastik eski haline dönerken çok hızlı bir şekilde hareket etmesine rağmen neden bazen parmağımıza çarparken bazen çarpmaz?

Fizik

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayında doğayı, insanları, hayvanları ya da fotoğrafınızın odağındaki diğer nesneleri siyah-beyaz ifade etmenizi istemiştik. Bu süreçte #SiyahBeyaz etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Fizik

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nin (CERN) lisans ve yüksek lisans öğrencilerine yönelik düzenlediği CERN yaz öğrenci programı (CERN openlab) başvuruları 31 Ocak’a kadar devam ediyor.

Fizik

"Evren genişliyor" dediğimizde aklımıza evrenin en uç noktasının hiçliğe doğru gittiği gibi bir düşünce gelebilir. Oysa evrenin genişlemesini bir balonun şişmesine benzetmek daha doğru olabilir.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak dişli çarklarda kuvvetin nasıl aktarıldığını gösteren bir düzenek tasarlayacağız.