Skip to content Skip to navigation

Uzay Yolculuğu ve Demans

Dr. Mahir E. Ocak
30/01/2018 - 01:55

Günümüzde Mars’a insanlı yolculuklar planlanıyor. Ancak yakın zamanlarda yapılan bir araştırmaya göre Mars’a seyahat edecek astronotlar muhtemelen pek bir şey hatırlamayacak. Kemirgenler üzerinde yapılan deneyler, uzun süre uzay ortamındaki yüksek enerjili parçacıklara maruz kalan hayvanların beyinlerinde kalıcı hasar oluştuğunu gösteriyor. Bu durum iki-üç yıl sürecek bir Mars görevine giden astronotların bilişsel bozukluklar ve demans (aşırı bunama ve unutkanlık) riskiyle karşı karşıya olduğuna işaret ediyor. Dr. Vipan K. Parihar ve arkadaşlarının Prof. Dr. Charles L. Limoli önderliğinde yaptığı araştırmanın sonuçları Scientific Reports’ta yayımlandı.

Araştırmacılar önce kemirgenleri Brookhaven Ulusal Laboratuvarı’ndaki (ABD) NASA’ya ait Uzay Radyasyon Laboratuvarı’nda yüklü parçacıklar içeren radyasyona maruz bırakmış. Daha sonra hayvanlar Irvine’deki Kaliforniya Üniversitesi laboratuvarlarına getirilmiş. Radyasyona maruz bırakıldıktan altı ay sonra yapılan incelemeler, hayvanların sinir sisteminde önemli derecede hasar olduğunu göstermiş.

Demans ve benzeri sorunların ortaya çıkması için aylar gerekiyor. Ancak Mars’a yapılacak bir gidiş-dönüş yolculuğunun yıllar süreceği düşünüldüğünde, astronotların sağlık sorunları yaşaması kuvvetle muhtemel. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda çalışan astronotların sinir sistemi sorunları yaşamamasının nedeniyse, Dünya’nın manyetik atmosferi tarafından korunmaları.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Filmlerde görmüşsünüzdür, uzay boşluğuna koruyucu kıyafeti olmadan çıkmak zorunda kalan astronotun kolları ve bacakları donmaya başlar, sonra porselen gibi kırılır. O hâlde uzay çok soğuk olmalı değil mi?  Zavallı uydularımız uzayda donuyor olmalı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimcinin yaptığı çalışmalar WASP-76b adlı bir ötegezegenin atmosferinde demir yağmurları yağdığına işaret ediyor. Dr. D. Ehrenreich ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimci bilinen en büyük kozmik patlamayı gözlemledi. Dünya’ya 390 milyon ışık yılı mesafedeki Yılancı Gökada Kümesi’nde meydana gelen patlama sırasında yayılan enerjinin daha önceleri bilinen en büyük patlamadakinin beş katı kadar olduğu belirtiliyor.

Gökbilim ve Uzay

Bir yıldan uzun süredir Mars’ta görev yapan InSight, bulunduğu bölgede daha önceleri tahmin edilenden on kat daha büyük manyetik alan tespit etti. Uzay aracının gönderdiği veriler, Mars’ın yüzeyindeki manyetik alanın günlük hatta saniyelik olarak değiştiğini gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

Mars’ın jeolojik yapısını incelemek için özel olarak tasarlanan InSight aracı, 26 Kasım 2018’de Kızıl Gezegen’in yüzeyine inmişti. InSight’ın topladığı verilerin analiz edilmesiyle elde edilen ilk bilgiler Nature Geoscience’ın özel bir sayısında yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Mart ayında gökyüzünde görebileceğiniz takımyıldızlardan biri, ters soru işaretine benzeyen şekliyle dikkat çeken Aslan Takımyıldızı. Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus -Aslan’ın Kalbi olarak da isimlendirilir- ise bu soru işaretinin noktasını oluşturur.

Gökbilim ve Uzay

2011 yılında uzay mekikleri emekliye ayrıldığından beri NASA astronotları Rusya’nın Soyuz uzay araçları ile uzaya gidiyor. SpaceX şirketinin geliştirdiği Dragon uzay aracı ile yakın zamanda bu durum değişebilir.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler önümüzdeki yıllarda Güneş ile ilgili araştırmaların altın çağının yaşanacağını düşünüyor. Hem yakın geçmişte hayata geçirilen hem de yakın gelecekte hayata geçirilmesi planlanan projeler sayesinde Güneş bugüne kadar eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyetle incelenebilecek.

Gökbilim ve Uzay

1. TÜBİTAK Liseler Arası İnsansız Hava Araçları Yarışması’nın başvuruları başladı. Başvuru için son tarih 23 Mart 2020.

Gökbilim ve Uzay

5. TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması başvuruları başladı. Başvurular 23 Mart’a kadar devam edecek ve bu yıldan itibaren çevrimiçi olarak yapılacak. Yarışma 15 - 20 Eylül 2020 tarihleri arasında Gaziantep Alleben Göleti’nde gerçekleştirilecek.