Skip to content Skip to navigation

Uzayda Ateşimiz Yükseliyor

Dr. Mahir E. Ocak
07/02/2018 - 10:32

Bilimsel çalışmalar, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) çalışan astronotların vücut sıcaklığının normalin üzerine çıktığını gösteriyor. Dünya’da insanların vücut sıcaklığı 37°C civarındadır. Ağırlıksız ortamda yaşayan astronotların vücut sıcaklığıysa dinlenirken bile 38°C olarak ölçülüyor. Hatta egzersiz yapan astronotlar için bu değer 40°C’ye kadar çıkıyor.

Berlin’deki Charité Tıp Fakültesi’nde çalışan araştırmacılar, Prof. Dr. Hanns-Christian Gunga önderliğinde yaptıkları deneylerde alna takılan sensörler kullanmışlar. Vücut sıcaklığı hakkında bilgi veren bu aletlerle yapılan ölçümler, ağırlıksız ortamda yaşamaya başlayan astronotların vücut sıcaklığının aniden değil 2,5 ay içinde yavaş yavaş artarak 38°C’ye çıktığını gösteriyor. Bu duruma hangi etkenlerin hangi oranda katkı yaptığı tam olarak bilinmiyor. Ancak insan vücudunun ağırlıksız ortam koşullarına vücut ısısının hafifçe artmasına sebep olacak biçimde tepki verdiği ve ayrıca ağır egzersizlerin, ortamdaki yüksek radyasyonun ve psikolojik stresin de etkili olduğu düşünülüyor. Araştırmacılar, ağırlıksız ortamda ter Dünya’da olduğundan çok daha yavaş buharlaştığı için vücudun ısı kaybetmesinin zorlaştığını da belirtiyor. Özellikle egzersizler sırasında astronotların vücut sıcaklığının hızla yükselmesi de terin yavaş buharlaşmasına bağlanıyor.

Vücut sıcaklığında yaşanan ani değişimlerin hem fiziksel hem de bilişsel süreçleri olumsuz etkileyebileceği hatta ölümcül olabileceği belirtiliyor. Dr. Alexander C. Stahn ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Scientific Reports’ta yayımlandı.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Evrendeki toplam madde miktarının %85’ini karanlık madde oluşturur. Karanlık madde ışıkla etkileşmediği için doğrudan görülemez.

Gökbilim ve Uzay

Nisan ayında Güneş’in batışından sonra gökyüzünde çıplak gözle görülebilen tek gezegen Venüs.

Gökbilim ve Uzay

Filmlerde görmüşsünüzdür, uzay boşluğuna koruyucu kıyafeti olmadan çıkmak zorunda kalan astronotun kolları ve bacakları donmaya başlar, sonra porselen gibi kırılır. O hâlde uzay çok soğuk olmalı değil mi?  Zavallı uydularımız uzayda donuyor olmalı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimcinin yaptığı çalışmalar WASP-76b adlı bir ötegezegenin atmosferinde demir yağmurları yağdığına işaret ediyor. Dr. D. Ehrenreich ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimci bilinen en büyük kozmik patlamayı gözlemledi. Dünya’ya 390 milyon ışık yılı mesafedeki Yılancı Gökada Kümesi’nde meydana gelen patlama sırasında yayılan enerjinin daha önceleri bilinen en büyük patlamadakinin beş katı kadar olduğu belirtiliyor.

Gökbilim ve Uzay

Bir yıldan uzun süredir Mars’ta görev yapan InSight, bulunduğu bölgede daha önceleri tahmin edilenden on kat daha büyük manyetik alan tespit etti. Uzay aracının gönderdiği veriler, Mars’ın yüzeyindeki manyetik alanın günlük hatta saniyelik olarak değiştiğini gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

Mars’ın jeolojik yapısını incelemek için özel olarak tasarlanan InSight aracı, 26 Kasım 2018’de Kızıl Gezegen’in yüzeyine inmişti. InSight’ın topladığı verilerin analiz edilmesiyle elde edilen ilk bilgiler Nature Geoscience’ın özel bir sayısında yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Mart ayında gökyüzünde görebileceğiniz takımyıldızlardan biri, ters soru işaretine benzeyen şekliyle dikkat çeken Aslan Takımyıldızı. Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus -Aslan’ın Kalbi olarak da isimlendirilir- ise bu soru işaretinin noktasını oluşturur.

Gökbilim ve Uzay

2011 yılında uzay mekikleri emekliye ayrıldığından beri NASA astronotları Rusya’nın Soyuz uzay araçları ile uzaya gidiyor. SpaceX şirketinin geliştirdiği Dragon uzay aracı ile yakın zamanda bu durum değişebilir.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler önümüzdeki yıllarda Güneş ile ilgili araştırmaların altın çağının yaşanacağını düşünüyor. Hem yakın geçmişte hayata geçirilen hem de yakın gelecekte hayata geçirilmesi planlanan projeler sayesinde Güneş bugüne kadar eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyetle incelenebilecek.