Skip to content Skip to navigation

Uzayda Ateşimiz Yükseliyor

Dr. Mahir E. Ocak
07/02/2018 - 10:32

Bilimsel çalışmalar, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) çalışan astronotların vücut sıcaklığının normalin üzerine çıktığını gösteriyor. Dünya’da insanların vücut sıcaklığı 37°C civarındadır. Ağırlıksız ortamda yaşayan astronotların vücut sıcaklığıysa dinlenirken bile 38°C olarak ölçülüyor. Hatta egzersiz yapan astronotlar için bu değer 40°C’ye kadar çıkıyor.

Berlin’deki Charité Tıp Fakültesi’nde çalışan araştırmacılar, Prof. Dr. Hanns-Christian Gunga önderliğinde yaptıkları deneylerde alna takılan sensörler kullanmışlar. Vücut sıcaklığı hakkında bilgi veren bu aletlerle yapılan ölçümler, ağırlıksız ortamda yaşamaya başlayan astronotların vücut sıcaklığının aniden değil 2,5 ay içinde yavaş yavaş artarak 38°C’ye çıktığını gösteriyor. Bu duruma hangi etkenlerin hangi oranda katkı yaptığı tam olarak bilinmiyor. Ancak insan vücudunun ağırlıksız ortam koşullarına vücut ısısının hafifçe artmasına sebep olacak biçimde tepki verdiği ve ayrıca ağır egzersizlerin, ortamdaki yüksek radyasyonun ve psikolojik stresin de etkili olduğu düşünülüyor. Araştırmacılar, ağırlıksız ortamda ter Dünya’da olduğundan çok daha yavaş buharlaştığı için vücudun ısı kaybetmesinin zorlaştığını da belirtiyor. Özellikle egzersizler sırasında astronotların vücut sıcaklığının hızla yükselmesi de terin yavaş buharlaşmasına bağlanıyor.

Vücut sıcaklığında yaşanan ani değişimlerin hem fiziksel hem de bilişsel süreçleri olumsuz etkileyebileceği hatta ölümcül olabileceği belirtiliyor. Dr. Alexander C. Stahn ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Scientific Reports’ta yayımlandı.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Erboğa Takımyıldızı’nın bir üyesi olan Proxima Centauri, Güneş Sistemi’ne en yakın yıldızdır. 2016 yılında gökbilim alanında yaşanan en önemli gelişmelerden biri, yıldızın etrafında dolanan bir gezegen keşfedilmesi olmuştu. Üstelik Proxima b adı verilen gezenin yaşama elverişli koşullara sahip olma ihtimali de var.

Gökbilim ve Uzay

Antik Çağ’ın Yunan filozoflarından ünlü matematikçi Pisagor, “Tellerin kıpırtısında geometri vardır, küreler arasındaki boşlukların hesaplanmasında da müzik” demiştir. Bundan dolayı, müzik aletlerindeki tellerin uzunluğu ile çıkardıkları sesler arasında bağlantı olduğunu öne süren ilk kişinin de MÖ 6. yüzyılda yaşayan Pisagor olduğu düşünülür.

Gökbilim ve Uzay

2020 yılı Dörtlük (Quadrantid) göktaşı yağmuruyla açılış yapıyor. Yılın ilk göktaşı yağmuru 3-4 Ocak’ta en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Dörtlük göktaşı yağmurunun en yüksek etkinliğe ulaştığı tarihte Ay ilkdördün evresinde. Bu tarihte berrak bir gökyüzünde ve şehir ışıklarından uzakta saatte maksimum 120 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimci Tycho Brahe’nin ani ölümü özellikle, gökyüzündeki hareketine kimsenin akıl sır erdiremediği Mars’la ilgili gözlemlerine bir süredir devam eden 30 yaşındaki asistanı Johannes Kepler için büyük bir fırsat demekti.

Gökbilim ve Uzay

Kırımlı amatör gökbilimci Gennady Borisov, 30 Ağustos’ta bir kuyrukluyıldız keşfetmişti. Daha sonraları yapılan gözlemler kuyrukluyıldızın yıldızlararası uzaydan gelen bir “ziyaretçi” olduğunu gösterdi.

Gökbilim ve Uzay

Prof. Dr. Berahitdin Albayrak hocamız geçen yıl 13 Aralık’ta gerçekleşen tren kazası sonucu aramızdan ayrılalı tam bir yıl oldu. Bir insanın hayatını kaybetmesi sevenleri ve ailesi için büyük bir üzüntü kaynağı olmasının yanı sıra bilim dünyası için de büyük bir kayıptır.

Gökbilim ve Uzay

Ay’a giden astronotların Ay’a ulaşması yaklaşık üç gün sürmüştü. İnsanların uzaydaki bir sonraki hedefi Mars. Mars’ın ötesindeki gökcisimlerine örneğin Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenlere ya da Güneş Sistemi’nin dışındaki yıldızlara ulaşmak ise çok daha uzun sürecek.

Gökbilim ve Uzay

Hulk çizgi romanında bilim insanı Dr. Bruce Banner laboratuvarda deneyler yaparken bir kaza geçirir ve gama ışınlarına maruz kalan DNA’ları mutasyona uğrar. Bu yüzden Dr. Banner artık her sinirlendiğinde Hulk adı verilen yeşil bir deve dönüşür.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye'nin ilk uzay radyasyonu test altyapısı olma özelliği taşıyan ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nın açılışı yapıldı. Test merkezi Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Sarayköy Nükleer Araştırma Merkezinde kuruldu.

Gökbilim ve Uzay

Yılın son ayında gökyüzünde çıplak gözle gözleyebileceğiniz beş gezegeni de görme fırsatı bulabilirsiniz. Mars ve Merkür aralık ayında Güneş’in doğuşundan önce gökyüzünde. Ayın ilk yarısında Merkür ve Mars'ı Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika ile birlikte doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde görebilirsiniz.