Skip to content Skip to navigation

Uzayda Ateşimiz Yükseliyor

Dr. Mahir E. Ocak
07/02/2018 - 10:32

Bilimsel çalışmalar, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) çalışan astronotların vücut sıcaklığının normalin üzerine çıktığını gösteriyor. Dünya’da insanların vücut sıcaklığı 37°C civarındadır. Ağırlıksız ortamda yaşayan astronotların vücut sıcaklığıysa dinlenirken bile 38°C olarak ölçülüyor. Hatta egzersiz yapan astronotlar için bu değer 40°C’ye kadar çıkıyor.

Berlin’deki Charité Tıp Fakültesi’nde çalışan araştırmacılar, Prof. Dr. Hanns-Christian Gunga önderliğinde yaptıkları deneylerde alna takılan sensörler kullanmışlar. Vücut sıcaklığı hakkında bilgi veren bu aletlerle yapılan ölçümler, ağırlıksız ortamda yaşamaya başlayan astronotların vücut sıcaklığının aniden değil 2,5 ay içinde yavaş yavaş artarak 38°C’ye çıktığını gösteriyor. Bu duruma hangi etkenlerin hangi oranda katkı yaptığı tam olarak bilinmiyor. Ancak insan vücudunun ağırlıksız ortam koşullarına vücut ısısının hafifçe artmasına sebep olacak biçimde tepki verdiği ve ayrıca ağır egzersizlerin, ortamdaki yüksek radyasyonun ve psikolojik stresin de etkili olduğu düşünülüyor. Araştırmacılar, ağırlıksız ortamda ter Dünya’da olduğundan çok daha yavaş buharlaştığı için vücudun ısı kaybetmesinin zorlaştığını da belirtiyor. Özellikle egzersizler sırasında astronotların vücut sıcaklığının hızla yükselmesi de terin yavaş buharlaşmasına bağlanıyor.

Vücut sıcaklığında yaşanan ani değişimlerin hem fiziksel hem de bilişsel süreçleri olumsuz etkileyebileceği hatta ölümcül olabileceği belirtiliyor. Dr. Alexander C. Stahn ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Scientific Reports’ta yayımlandı.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Kasım ayında nadir gerçekleşen bir gök olayına tanık olabilirsiniz. Merkür, 11 Kasım’da Güneş’in önünden geçiyor. Ancak unutmayın! Geçişi ister çıplak gözle, ister dürbünle, ister teleskopla gözlemleyin, mutlaka uygun bir güneş filtresi kullanmaya dikkat edin. Çünkü Güneş’e doğrudan bakmak gözünüzde kalıcı hasarlara neden olabilir.

Gökbilim ve Uzay

Hawaii’deki Mauna Kea Dağı’ndaki Subaru Teleskobu’yla yapılan gözemler sonucunda Satürn’ün 20 yeni uydusu keşfedildi. Böylece Satürn’ün bilinen uydularının sayısı 82’ye çıktı.

Gökbilim ve Uzay

Mars, 2 Eylül’de yörünge hareketi sırasında Güneş’in arkasından geçmişti. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe küçük olduğundan Mars’ı Güneş’in parlaklığı nedeniyle birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün olmadı. Mars ekim ayının ortasından itibaren doğu ufkunun üzerinde tekrar ortaya çıkıyor.

Gökbilim ve Uzay

Trigonometri lisede matematik dersinde karşılaştığınız ve belki de anlamakta zorlandığınız konulardan biri. Dik üçgenlerin iç açıları ve kenar uzunlukları arasındaki bağlantılarla ilgili matematiğin bu dalı size soyut gelebilir. Geçmişte insanlar denizcilikte, haritacılıkta ve astronomi yani gökbilimde karşılaştıkları problemleri çözmek için trigonometriden faydalandı. 

Gökbilim ve Uzay

İlk kez geçtiğimiz yıl düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali, 17-22 Eylül tarihleri arasında Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirildi. Bu yıl 1.720.000 kişinin katıldığı etkinlik dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali oldu.

Gökbilim ve Uzay

NASA Space Apps Challenge’ın (NASA Uluslararası Uzay Uygulamaları Yarışması) Türkiye ayağı bu yıl Ankara, Elazığ ve Şanlıurfa’da düzenleniyor. Ankara’daki organizasyona 19-20 Ekim tarihlerinde ODTÜ Genç Girişimciler Topluluğu ev sahipliği yapıyor.

Gökbilim ve Uzay

Geçmişten günümüze birçok araç uçsuz bucaksız evreni keşfetmek için uzaya gönderildi. Bu araçlar Merkür, Venüs, Mars, Neptün, Satürn, Plüton ve Ay hakkında veriler topladı ve bugün de toplamaya devam ediyor. 

Gökbilim ve Uzay

Satürn ve ilkdördün evresindeki Ay 8 Eylül’de gökyüzünde birlikte görülebilir. 20 Eylül’de ise Ay ve Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran yakın görünümde. Her iki gökcismini gece yarısına yakın saatlerde batı ufkunun üzerinde görebilirsiniz. 23 Eylül sonbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih.

Gökbilim ve Uzay

Maden cevherlerinden metalleri özütlemek için mikroorganizmalardan yararlanılan yöntemler biyomadencilik olarak adlandırılır. Biyomadenciliğin yeryüzündeki tarihi 1950’lere kadar gider. Günümüzde bazı araştırmacılar Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) uzayda biyomadencilikle ilgili çalışmalar yapıyor.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, sekiz yıldır Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dolanarak görüntü almaya devam ediyor. TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) mühendisleri tarafından tasarlanıp büyük ölçüde ülkemizde üretilen RASAT, 17 Ağustos 2011’de Rusya’daki Yasny Fırlatma Üssü’nden uzaya fırlatılmıştı.