Skip to content Skip to navigation

Uzaydaki Radyasyonu Yeryüzünde Test Edebileceğiz

Bilim Genç
09/12/2019 - 10:16

T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı

Türkiye'nin ilk uzay radyasyonu test altyapısı olma özelliği taşıyan ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nın açılışı yapıldı. Test merkezi Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Sarayköy Nükleer Araştırma Merkezinde kuruldu.

Uzay ortamındaki yüksek enerjili ışınlar ve parçacıklar uzay araçlarındaki elektronik sistemlere zarar verebiliyor. Bu nedenle uzay araçlarında kullanılan ekipmanların uzaya gönderilmeden önce yeryüzünde test edilmesi gerekiyor.

ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nda uzaydaki radyasyon ortamına benzer bir ortam oluşturularak, uzayda kullanılacak elektronik cihazların ve ekipmanların radyasyon testleri yapılabilecek. İMECE Uydu Sistemleri Altyapı Projesi kapsamında kurulan ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nda öncelikle İMECE uydusunun TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü tarafından geliştirilen lityum iyon bataryalarının, TÜBİTAK MAM Malzeme Enstitüsü tarafından geliştirilen güneş panellerinin ve diğer elektronik bileşenlerinin testleri gerçekleştirilecek.

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Merkezi (UZAY)

ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nda Avrupa Uzay Ajansının (ESA) belirlediği standartlarda uzay radyasyon testleri yapılabiliyor.

ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı Projesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ve Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinin (CERN) iş birliğinde gerçekleştiriliyor. Proje yürütücüsü ise ODTÜ Uzay ve Hızlandırıcı Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkezi (İVME-R) Müdürü Prof. Dr. Bilge Demirköz.

T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı

Uzaydaki yüksek enerjili parçacıkların çoğu protondur. ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı Projesi’nde de protonlar hızlandırılarak uzay koşulları oluşturuldu. Radyasyon test merkezinde protonların hızlandırılmasında kullanılan mıknatısların tasarımı ise CERN’den bilgi transferi yapılarak ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı Projesi’nde çalışan bilim insanlarımız tarafından yapıldı. Aynı zamanda mıknatıslar ülkemizde üretildi.

ODTÜ’de bu proje ile uzay radyasyonu alanında uzmanlaşmış araştırmacılar da yetiştirilecek.

T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler önümüzdeki yıllarda Güneş ile ilgili araştırmaların altın çağının yaşanacağını düşünüyor. Hem yakın geçmişte hayata geçirilen hem de yakın gelecekte hayata geçirilmesi planlanan projeler sayesinde Güneş bugüne kadar eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyetle incelenebilecek.

Gökbilim ve Uzay

1. TÜBİTAK Liseler Arası İnsansız Hava Araçları Yarışması’nın başvuruları başladı. Başvuru için son tarih 23 Mart 2020.

Gökbilim ve Uzay

5. TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması başvuruları başladı. Başvurular 23 Mart’a kadar devam edecek ve bu yıldan itibaren çevrimiçi olarak yapılacak. Yarışma 15 - 20 Eylül 2020 tarihleri arasında Gaziantep Alleben Göleti’nde gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Bu yıl 23.’sü düzenlenen Uluslararası Gökyüzü Gözlem Şenliği’nin başvuruları başladı. Başvurular 31 Mart’a kadar devam edecek. Etkinliğe bu yıl ilk defa yurt dışından da başvuru yapılabilecek. Şenliğe katılacak 1000 kişi nisan ayının ikinci haftasında kura ile belirlenecek.

Gökbilim ve Uzay

Şubat ayında Merkür ve Venüs, Güneş’in batışından sonra gökyüzünde. Mars, Jüpiter ve Satürn ise Güneş’in doğuşundan önce görülebilir. Merkür, şubat ayının ilk yarısında gün batımından sonra Venüs’le birlikte güneybatı ufkunun üzerinde görülebilir. Merkür, 10 Şubat’ta en büyük doğu uzanımı konumuna ulaşıyor. 

Gökbilim ve Uzay

1666 yılının Ocak ayında çevrenizdeki herkesin konuştuğu, Robert Hooke’un bitler, pireler ve benzer canlıların mikroskop altında görünümünü zengin görsellerle anlatan Micrographia kitabını almış olsaydınız muhtemelen yazarın araya sıkıştırdığı birkaç ilgisiz konuya bakıp şaşırabilirdiniz. 

Gökbilim ve Uzay

Çin’in Chang'e-4 uzay aracı geçtiğimiz yıl ocak ayında Ay’ın karanlık yüzüne iniş yaptı. Bugünlerde ise daha ileri bir teknolojiye sahip Chang’e-5 Ay’a yolculuk için gün sayıyor. Chang’e-5, Çin’in Ay’dan örnek getirmek üzere planlanan ilk uzay görevi.

Gökbilim ve Uzay

Nisan 2019’da ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başaran 200 kişilik ekipte yer alan Prof. Dr. Feryal Özel ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Gökbilim ve Uzay

Erboğa Takımyıldızı’nın bir üyesi olan Proxima Centauri, Güneş Sistemi’ne en yakın yıldızdır. 2016 yılında gökbilim alanında yaşanan en önemli gelişmelerden biri, yıldızın etrafında dolanan bir gezegen keşfedilmesi olmuştu. Üstelik Proxima b adı verilen gezenin yaşama elverişli koşullara sahip olma ihtimali de var.

Gökbilim ve Uzay

Antik Çağ’ın Yunan filozoflarından ünlü matematikçi Pisagor, “Tellerin kıpırtısında geometri vardır, küreler arasındaki boşlukların hesaplanmasında da müzik” demiştir. Bundan dolayı, müzik aletlerindeki tellerin uzunluğu ile çıkardıkları sesler arasında bağlantı olduğunu öne süren ilk kişinin de MÖ 6. yüzyılda yaşayan Pisagor olduğu düşünülür.