Skip to content Skip to navigation

Uzaydaki Radyasyonu Yeryüzünde Test Edebileceğiz

Bilim Genç
09/12/2019 - 10:16

T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı

Türkiye'nin ilk uzay radyasyonu test altyapısı olma özelliği taşıyan ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nın açılışı yapıldı. Test merkezi Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Sarayköy Nükleer Araştırma Merkezinde kuruldu.

Uzay ortamındaki yüksek enerjili ışınlar ve parçacıklar uzay araçlarındaki elektronik sistemlere zarar verebiliyor. Bu nedenle uzay araçlarında kullanılan ekipmanların uzaya gönderilmeden önce yeryüzünde test edilmesi gerekiyor.

ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nda uzaydaki radyasyon ortamına benzer bir ortam oluşturularak, uzayda kullanılacak elektronik cihazların ve ekipmanların radyasyon testleri yapılabilecek. İMECE Uydu Sistemleri Altyapı Projesi kapsamında kurulan ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nda öncelikle İMECE uydusunun TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü tarafından geliştirilen lityum iyon bataryalarının, TÜBİTAK MAM Malzeme Enstitüsü tarafından geliştirilen güneş panellerinin ve diğer elektronik bileşenlerinin testleri gerçekleştirilecek.

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Merkezi (UZAY)

ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nda Avrupa Uzay Ajansının (ESA) belirlediği standartlarda uzay radyasyon testleri yapılabiliyor.

ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı Projesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ve Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinin (CERN) iş birliğinde gerçekleştiriliyor. Proje yürütücüsü ise ODTÜ Uzay ve Hızlandırıcı Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkezi (İVME-R) Müdürü Prof. Dr. Bilge Demirköz.

T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı

Uzaydaki yüksek enerjili parçacıkların çoğu protondur. ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı Projesi’nde de protonlar hızlandırılarak uzay koşulları oluşturuldu. Radyasyon test merkezinde protonların hızlandırılmasında kullanılan mıknatısların tasarımı ise CERN’den bilgi transferi yapılarak ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı Projesi’nde çalışan bilim insanlarımız tarafından yapıldı. Aynı zamanda mıknatıslar ülkemizde üretildi.

ODTÜ’de bu proje ile uzay radyasyonu alanında uzmanlaşmış araştırmacılar da yetiştirilecek.

T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Temmuz ayında Güneş’in batısına geçen Merkür ayın ortalarına doğru gökyüzünde görülebilecek. 

Gökbilim ve Uzay

Avrupa Güney Gözlemevi’ndeki (ESO) Çok Büyük Teleskop (VLT), Dünya’dan 520 ışık yılı uzaklıktaki AB Aurigae yıldızının etrafında yeni doğmakta olan bir gezegen görüntüledi.

Gökbilim ve Uzay

Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemler ilk yıldızların tahmin edilenden daha erken bir dönemde oluşmaya başladığını gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

Astronotlar ilk defa özel bir şirket tarafından geliştirilen uzay aracı ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na taşındı. 

Gökbilim ve Uzay

Bir grup Japon araştırmacı, Mars’tan Dünya’ya gelmiş bir meteoritin içinde azotlu organik bileşikler keşfetti. Dr. Mizuho Koike ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Nature Communications’ta yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Haziran ayında çıplak gözle görülebilen tüm gezegenleri gözlemleme fırsatı bulabilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, nötrinoların ve antinötrinoların birbirlerine dönüşme süreçleri arasında belirgin farklar tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapılan çalışmalar sonucunda mezosfer deliklerini aydınlatan yeni bir tür “kutup ışığı” keşfedildi.

Gökbilim ve Uzay

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Gökbilim ve Uzay

Son günlerde gökyüzünde ip gibi dizilmiş parlak noktaların geçişine tanık olmuş olabilirsiniz. Bu durumun nedeni, fütüristik projeleriyle bildiğimiz Elon Musk’ın sahip olduğu SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Starlink projesi.