Skip to content Skip to navigation

Yeni Sokak Aydınlatma Teknolojilerinin Tozlaşmaya Etkisi Araştırıldı

Ayşenur Okatan
07/02/2019 - 15:56

Artan şehirleşmeyle birlikte sokak aydınlatma teknolojileri de değişmeye başladı. Günümüzde sodyum buharlı geleneksel sokak aydınlatmaları yerini yavaş yavaş LED lambaların kullanıldığı yeni sokak aydınlatma teknolojilerine bırakıyor. Bu değişimin doğaya etkisi ise araştırmacıların zihninde yeni soru işaretleri oluşturuyor.

Sonuçları Ecosphere dergisinde yayımlanan çalışmada bir grup bilim insanı sokak aydınlatma teknolojilerindeki değişimin bitkilerin çoğalmasını sağlayan tozlaşma olayını nasıl etkilediğini inceledi.

LED lambalardan önce sokak aydınlatılmasında genellikle sarı ışık yayan sodyum buharlı lambalar kullanılırdı.

Gıcıgıcı bitkisi genellikle yol kenarlarında büyüdüğü için yoğun şekilde yapay gece aydınlatmasına maruz kalır. Bu yüzden araştırmada özellikle gıcıgıcı bitkisi kullanıldı. Hem gece boyunca sürekli hem de belirli bir süreliğine LED ve sodyum buharlı lambaların (sodyum iyonu kullanarak ışık yayan lamba) ışığına maruz bırakılan gıcıgıcı bitkisinin tamamen karanlık ortama göre gece tozlaşma oranı incelendi.

Araştırmada kullanılan yabani gıcıgıcı bitkisi hem gündüz hem de gece tozlaşan bitkilerdendir.

Araştırmanın sonuçlarına göre, gece boyunca sürekli ışığa maruz bırakılan gıcıgıcı bitkisi hem karanlıkta kalan hem de belirli bir süre ışığa maruz bırakılan gıcıgıcı bitkisine göre daha yüksek oranda tozlaştı. Bu durumun sebebinin gececil güvelerin lambaların etrafında toplanıp yakınlarındaki bitkilerin tozlaşmasını artırması olduğu düşünülüyor. Araştırmada kullanılan farklı lamba tiplerinin ise tozlaşma oranında herhangi bir fark oluşturmadığı anlaşıldı. Fakat daha önce uyuzdikeni bitkisi kullanılarak yapılan benzer bir çalışmada gece boyunca LED ışığına maruz bırakılan bitkinin tozlaşmasının azaldığı gözlemlenmişti. Bu da gece boyunca sürekli ışığa maruz kalan bazı bitkilerin tozlaşmasının artarken bazılarının tozlaşmasının azalabileceğini gösteriyor.

Daha önce yapılan benzer bir çalışmada da uyuzdikeni bitkisi kullanılmıştı.

Elde edilen sonuçlar yapay gece aydınlatma teknolojilerinin bitki topluluklarında dengesizliğe yol açabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar konu üzerinde farklı çalışmalar yaparak yeni sokak aydınlatma teknolojilerinin doğaya olası zararlarının en aza indirilmesini amaçlıyor.

İlgili İçerikler

Biyoloji

Hint Okyanusu’nun derinlerinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı tarafından keşfedilen yaklaşık 45 metre uzunluğundaki bir sifonofor bugüne kadar gözlemlenmiş en uzun hayvan olarak kayıtlara geçti.

Biyoloji

Carneige Melon Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı PATRICK adını verdikleri bir yumuşak robot geliştirdi.

Biyoloji

Bakteriler de virüsler de çıplak gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Peki sadece mikroskop yardımıyla görüntülenebilen bakterilerle virüsleri birbirinden ayıran özellikler nelerdir?

Biyoloji

Köpekgiller ailesinde yer alan altın çakallar (Canis aureus) dünya genelinde Yunanistan, İtalya, Bulgaristan, Ukrayna, Sırbistan, Azerbaycan, Hindistan, Suudi Arabistan, Afganistan, Pakistan, Suriye, Irak ve daha birçok ülkede bulunur.

Biyoloji

Memeliler sınıfında yer alan kemiriciler genellikle sürekli uzayan dişleri, kısa sürede çok sayıda yavrulamaları, hızlı hareket etmeleri ve ağaç, çöl, toprak altı, kayalık yerler ve sucul alanlar gibi farklı ortamlarda yaşayabilmeleriyle bilinir.

Biyoloji

2019 TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Doç. Dr. Nurhan Özlü Sıcakkan ile, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne özel olarak, kanser araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye binlerce deniz canlısı türüne ev sahipliği yapıyor. Bu canlılardan biri de denizanası. Ülkemizdeki denizlerde sekiz denizanası türü yaşıyor. Bu türler ay denizanası, pusula denizanası, maviş denizanası, mor sokar denizanası, deniz ciğeri denizanası, ters-düz denizanası, göçmen denizanası ve beyaz noktalı denizanası.

Biyoloji

Papağanlar ve kargalar, vücutlarının büyüklüklerine nazaran görece büyük beyinlere sahiptir ve sosyal zekâya sahip olmalarıyla bilinir. Geçmişte yapılan bilimsel çalışmalar kargaların birbirleriyle yardımlaşmadığını göstermişti. Yakın zamanda yapılan araştırmada ise bu kez papağanların birbirleriyle yardımlaşıp yardımlaşmadığı incelenmiş.

Biyoloji

Göz renginiz annenizden, saç şekliniz ise babanızdan... Peki ama bu özellikler nesilden nesile nasıl aktarılıyor?

Biyoloji

Günümüzde birçok canlı şehirleşme, tarım, endüstri gibi nedenlerle yaşam alanlarını kaybediyor. Bu canlılardan biri de Toros kurbağaları (Rana holtzi).