Skip to content Skip to navigation

Yeni Sokak Aydınlatma Teknolojilerinin Tozlaşmaya Etkisi Araştırıldı

Ayşenur Okatan
07/02/2019 - 15:56

Artan şehirleşmeyle birlikte sokak aydınlatma teknolojileri de değişmeye başladı. Günümüzde sodyum buharlı geleneksel sokak aydınlatmaları yerini yavaş yavaş LED lambaların kullanıldığı yeni sokak aydınlatma teknolojilerine bırakıyor. Bu değişimin doğaya etkisi ise araştırmacıların zihninde yeni soru işaretleri oluşturuyor.

Sonuçları Ecosphere dergisinde yayımlanan çalışmada bir grup bilim insanı sokak aydınlatma teknolojilerindeki değişimin bitkilerin çoğalmasını sağlayan tozlaşma olayını nasıl etkilediğini inceledi.

LED lambalardan önce sokak aydınlatılmasında genellikle sarı ışık yayan sodyum buharlı lambalar kullanılırdı.

Gıcıgıcı bitkisi genellikle yol kenarlarında büyüdüğü için yoğun şekilde yapay gece aydınlatmasına maruz kalır. Bu yüzden araştırmada özellikle gıcıgıcı bitkisi kullanıldı. Hem gece boyunca sürekli hem de belirli bir süreliğine LED ve sodyum buharlı lambaların (sodyum iyonu kullanarak ışık yayan lamba) ışığına maruz bırakılan gıcıgıcı bitkisinin tamamen karanlık ortama göre gece tozlaşma oranı incelendi.

Araştırmada kullanılan yabani gıcıgıcı bitkisi hem gündüz hem de gece tozlaşan bitkilerdendir.

Araştırmanın sonuçlarına göre, gece boyunca sürekli ışığa maruz bırakılan gıcıgıcı bitkisi hem karanlıkta kalan hem de belirli bir süre ışığa maruz bırakılan gıcıgıcı bitkisine göre daha yüksek oranda tozlaştı. Bu durumun sebebinin gececil güvelerin lambaların etrafında toplanıp yakınlarındaki bitkilerin tozlaşmasını artırması olduğu düşünülüyor. Araştırmada kullanılan farklı lamba tiplerinin ise tozlaşma oranında herhangi bir fark oluşturmadığı anlaşıldı. Fakat daha önce uyuzdikeni bitkisi kullanılarak yapılan benzer bir çalışmada gece boyunca LED ışığına maruz bırakılan bitkinin tozlaşmasının azaldığı gözlemlenmişti. Bu da gece boyunca sürekli ışığa maruz kalan bazı bitkilerin tozlaşmasının artarken bazılarının tozlaşmasının azalabileceğini gösteriyor.

Daha önce yapılan benzer bir çalışmada da uyuzdikeni bitkisi kullanılmıştı.

Elde edilen sonuçlar yapay gece aydınlatma teknolojilerinin bitki topluluklarında dengesizliğe yol açabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar konu üzerinde farklı çalışmalar yaparak yeni sokak aydınlatma teknolojilerinin doğaya olası zararlarının en aza indirilmesini amaçlıyor.

İlgili İçerikler

Biyoloji

Hayvanlar neden göç eder? Göçlerini bu kadar ilginç kılan nedir; hayvanların uzun mesafeler katetmesi mi yoksa sürüler halinde hareket etmesi mi?

Biyoloji

Yerel adı Trakya gelengisi olan Avrupa yer sincabı (Spermophilus citellus), Türkiye’de bulunan üç yer sincabı türünden biri. Dünyada Kuzey Amerika, Asya ve Avrupa’da yaşayan Avrupa yer sincabı Türkiye’de de İç Anadolu, Trakya ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde görülür.

Biyoloji

Kışın gelmesiyle havalar soğur ve çevredeki besin kaynakları azalır. Bu yüzden kış gelince kimi hayvanlar sıcak yerlere göç eder, kimi kış için yuvalarında yiyecek depolar, kimi de kış uykusuna yatar. 

Biyoloji

Bazı kimyasal tepkimelerin sonucu ışık yayılır. Örneğin gündelik hayatta ateşten yayılan alev, yanma tepkimesi sonucu oluşan bir ışık yayılımıdır. Kimyada bu olaya “kimyasal ışıldama” ya da “kemilüminesans” denir. Bir canlı tarafından gerçekleştirilen kimyasal tepkime sonucu ışık yayılmasına ise “biyolüminesans” denir. Yani biyolüminesans da bir çeşit kimyasal ışıldamadır.

Biyoloji

Bir grup araştırmacı tarafından geliştirilen bir program sayesinde artık herhangi birisinin DNA origamiyle herhangi bir şekilde yapılar üretmesi mümkün hale geldi.

Biyoloji

Bir grup bilim insanı artan plastik kirliliğine karşı doğada çözünebilen biyolojik polimer üretmeyi başardı.

Biyoloji

Sürüngenler sınıfı içinde yer alan kertenkele grubunun üyesi olan bukalemunlar ülkemizde nadir bulunan sürüngen türlerinden biri.

Biyoloji

Sizler için derlediğimiz, 2018 yılında bilim ve teknoloji alanında yaşanan önemli gelişmeleri üç bölüm halinde yayınlıyoruz.

Biyoloji

Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) öğrencileri tarafından düzenlenen uygulamalı laboratuvar etkinliği OpenLAB 14-15 Aralık 2018 tarihlerinde gerçekleştirildi.

Biyoloji

Princeton Üniversitesi’nden Prof. Dr. Bonnie Bassler ve öğrencisi Justin Silpe, VP882 olarak adlandırılan, bakteriler arasındaki iletişimi dinleyen bir virüs keşfetti ve bu virüsü çeşitli bakterileri öldürmek için kullanmayı başardı.