Skip to content Skip to navigation

Yer Yüzeyindeki Kütleçekim Alanının Detaylı Haritası

Dr. Mahir E. Ocak
04/07/2014 - 16:13

Alman ve Avustralyalı araştırmacılardan oluşan bir ortak çalışma grubu, yer yüzeyindeki kütleçekim alanının detaylı bir haritasını yaptı. Çalışma sırasında elde edilen sonuçlar yer yüzeyinin farklı noktalarındaki kütleçekim alanları arasındaki farkın daha önce düşünülenden %40 daha büyük olabileceğini gösteriyor.

Noktasal (uzayda bir hacim kaplamayan) bir parçacığın -örneğin elektronun- etrafında oluşturduğu kütleçekim alanı parçacığın kütlesi ile doğru, parçacığa olan mesafenin karesi ile ters orantılıdır. Yer yüzeyindeki herhangi bir noktadaki kütleçekim alanı -Dünya'nın dışındaki parçacıkların zayıf etkisi ihmal edilirse- Dünya'daki tüm parçacıkların o noktada sebep olduğu kütleçekim alanının bir bileşkesidir. Eğer Dünya'daki kütle dağılımı homojen (her noktada aynı yoğunlukta) ve Dünya'nın yüzeyi mükemmel bir kürenin yüzeyi gibi olsaydı kütleçekim alanının büyüklüğü yer yüzeyinin her noktasında aynı olurdu. Fakat hem Dünya'daki kütle dağılımının heterojen (farklı noktalarda farklı yoğunlukta) olması hem de yer yüzeyindeki çıkıntılar ve girintiler kütleçekim alanının farklı noktalarda farklı büyüklükte olmasına neden oluyor.

ABD Uzay Mekiği ile elde edilen topografik verileri kullanan Alman ve Avustralyalı araştırmacılar, yer yüzeyindeki kütleçekim alanının bugüne kadar yapılmış en detaylı haritasını çıkardı. Haritanın çözünürlüğü, daha önce yapılmış benzer haritalardan 40 kat daha yüksek. Çalışma sırasında iki nokta arasındaki mesafenin yaklaşık 200 metre olduğu üç milyar noktadaki serbest düşme ivmesi hesaplanmış.

Sonuçlar yer yüzeyinde kütleçekim alanının en büyük olduğu yerin Kuzey Kutbu yakınları, en küçük olduğu yerin ise Güney Amerika'daki And Dağları’nın bir parçası olan Huascaran Dağı'nın zirvesinde olduğunu gösteriyor.

Dünya'nın kütleçekim alanı ile ilgili yüksek çözünürlüklü görsellere aşağıdaki bağlantı adresinden ulaşabilirsiniz.

http://geodesy.curtin.edu.au/research/models/GGMplus/gallery.cfm

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Uçak yolculukları sizde gerginliğe neden oluyorsa rüzgârlı havalarda uçmak daha da endişe verici olabilir. Özellikle de iniş sırasında pistin doğrultusuna göre uçağa yandan gelen şiddetli bir rüzgâr varsa...

Gökbilim ve Uzay

Perseid göktaşı yağmuru 12-13 Ağustos’ta en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte Ay’ın %47’si aydınlanmış durumda.

Gökbilim ve Uzay

Bugün pek çok gökbilimci Plüton’un buzlu yüzeyinin altında bir okyanus olup olmadığı hakkında kafa yoruyor.

Gökbilim ve Uzay

Çin tarihinde ilk kez Mars’a bir uzay aracı göndermeye hazırlanıyor.

Gökbilim ve Uzay

İngiltere’deki Manchester Üniversitesinden bir grup araştırmacı, matematiksel hesaplamalar yaparak uzaydan gelen kayaç parçalarının Dünya üzerinde nerelere düştüğünü tespit etmeye çalıştı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup gökbilimci Dünya’ya 1000 ışık yılı uzaklıkta bir karadelik keşfetti. 

Gökbilim ve Uzay

Temmuz ayında Güneş’in batısına geçen Merkür ayın ortalarına doğru gökyüzünde görülebilecek. 

Gökbilim ve Uzay

Avrupa Güney Gözlemevi’ndeki (ESO) Çok Büyük Teleskop (VLT), Dünya’dan 520 ışık yılı uzaklıktaki AB Aurigae yıldızının etrafında yeni doğmakta olan bir gezegen görüntüledi.

Gökbilim ve Uzay

Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemler ilk yıldızların tahmin edilenden daha erken bir dönemde oluşmaya başladığını gösteriyor.

Gökbilim ve Uzay

Astronotlar ilk defa özel bir şirket tarafından geliştirilen uzay aracı ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na taşındı.