Skip to content Skip to navigation

Yüzey Gerilimi Deneyi

Duygu Gencer - Bursa Bilim Merkezi
06/07/2015 - 16:34

Yüzey gerilimi deneyimizde kohezyon kuvvetinin (sıvı moleküllerinin farklı bir yüzey veya farklı bir sıvı ile arasındaki etkileşimi) sıvı yüzeyindeki etkisini gözlemliyoruz. Ellerimizin zarar görmemesi için deney boyunca lateks eldiven kullanalım.

Bilmekte fayda var!

Sıvının yoğunluğu arttıkça yüzey gerilimi artar. Örneğin suya tuz eklendiğinde tuz moleküllerinin suyun içinde yayılması yani yoğunluğunun artması su molekülleri arasındaki kuvveti arttıracağından suyun yüzey gerilimi artar.

Sabun ve deterjanlar yüzey gerilimini azaltır. Günlük hayatta evimizde temizlik maddesi olarak kullandığımız sıvı veya toz şeklindeki çamaşır ve bulaşık deterjanları, şampuanlar ve sabunlar suyun yüzey gerilimini azaltınca su molekülleri maddeyi daha çok ıslatır ve kirlere daha kolay nüfuz eder.

Sıcaklık ve yüzey gerilimi ters orantılıdır. Sıcaklık arttıkça yüzey gerilimi azalır. Sıcaklık da yüzey gerilimini azalttığına göre sıcak su ile deterjan bir araya gelirse istenilen temizliğe ulaşmak mümkün olur.

Genel olarak yüzey gerilimine etki eden faktörler sıvının cinsi, sıcaklığı, saflığı ile sabun, deterjan ve yoğunluktur.

Nelere ihtiyacımız var?             

·    Bir miktar süt

·    Pastör pipeti (kürdan da kullanılabilir)

·    Gıda boyası (kırmızı-yeşil-sarı)

·    Bir miktar bulaşık deterjanı

·    1 adet tabak

·    1 adet tahta çubuk

·    1 çift lateks eldiven

Ne yapıyoruz?

Bir miktar sütü tabağa dökelim.

Gıda boyalarını pipet kullanarak sütün üstüne damlatalım.

Tahta çubuğun ucunu önce deterjana daha sonra süte batıralım.

Sonuç olarak boyaların deterjanın etkisi ile tabağın kenarlarına doğru hareket edip karıştığını göreceksiniz.

                                                                                                                                                                        

Ne oldu?

Sıvı üzerine bu sıvıda çözünmeyen başka bir sıvı eklenirse sıvının yüzey gerilimi, diğer sıvı molekülleri ile gireceği etkileşim sonucunda bir miktar azalır. Örneğin suya yağ eklendiğinde suyun yüzey gerilimi azalacaktır. Sütte ise yüzey gerilimini azaltan deterjan, gıda boyalarının dağılmasına neden olur.

İlgili İçerikler

Teknoloji

Pekin Üniversitesi’nde çalışan Prof. Dr. Zhiyong Zhang ve öğrencileri, anne karnındaki bebeklerin Down sendromlu olup olmadığını tespit edebilen, transistör (elektrik sinyallerini yükseltmede kullanılan bir tür devre elemanı) tabanlı bir DNA sensörü geliştirdi.

Teknoloji

Atıkların sebep olduğu kirlilik günümüzün en önemli çevre sorunlarından biri. Bu nedenle araştırmacılar doğaya zarar veren atıkların yeniden kullanılabilmesi üzerine çalışmalar yapıyor. Her yıl milyonlarca atık geri dönüştürülmek amacıyla insan gücüyle ayrıştırılsa da artık bu işi otonom olarak yapabilecek robotlar geliştiriliyor.

Teknoloji

Hibrit enerjili uçak BEHA’nın (biyoelektrikli hibrit hava aracı) 2025’te yolcu taşımaya başlayarak hizmete girmesi hedefleniyor. 18 yolcu kapasiteli uçak, özgün kanat tasarımı sayesinde 300 metre uzunluğundaki çok kısa pistlerde kalkış ve iniş yapabilecek.

Teknoloji

Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam’da Bilim ve Teknik kitabında, 1270 ve 1280 yılları arasında Moğolların Bağdat’ı istilasının hemen ardından Arap mucit Hasan Rammah’ın Kitâbü’l Fürusiyye ve’l-Menasibü’l-Harbiyye adlı eserinde tarif ettiği ve “kendi kendine hareket eden ve yanan yumurta” olarak isimlendirdiği düzeneğin torpidonun tarihteki bilinen ilk örneği olduğundan bahsediyor.

Teknoloji

1928’de Walt Disney en büyük çizgi film yapım şirketlerinden biriydi. Dönemin en önemli yapımlarından biri olan Buharlı Gemi Willie (Steamboat Willie - 1928) yönetmen Ub Iwerks ve Walt Disney imzasıyla perdeye yansıdı. Başrolde ününü günümüzde de devam ettiren Disney kahramanı Mickey Mouse vardı.

Teknoloji

11-13 Nisan tarihleri arasında İTÜ Ayazağa Kampüsü Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek İstanbul Teknik Üniversitesi Robot Olimpiyatları İTÜRO 2019’un başvuruları başladı.

Teknoloji

Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi tarafından bu yıl “Dijital Türkiye” ana temasıyla düzenlenecek 8. Science Expo, 2-5 Mayıs 2019 tarihleri arasında Bursa’da gerçekleştirilecek.

Teknoloji

Uçsuz bucaksız derin denizlerde yaşayan canlıları incelemek, günümüzde kullanılan gelişmiş teknolojilere rağmen, araştırmacılar için hâlâ zorlu bir süreç. Bu süreci kolaylaştırmak isteyen araştırmacılar yeni yöntemler geliştiriyor.

Teknoloji

İtalya’daki Ferrara Üniversitesi’nden Dr. Giovanna Paolone ve arkadaşları epilepsi tedavisi için bir beyin implantı geliştirdi. Beynin hastalıklı bölgelerine yerleştirilen cihaz, epilepsi tedavisinde kullanılan bir tür protein salgılıyor.

Teknoloji

TÜBİTAK Popüler Bilim Dergileri, hem Dünya Kadınlar Günü’nü hem de Pi Günü’nü kapsayan 8-14 Mart Bilim ve Teknoloji Haftası için Türkiye’nin dört bir yanında farklı temalarda bilim söyleşileri etkinlikleri düzenliyor.