Skip to content Skip to navigation

Afrika’da Fillerin Zarar Verdiği Ormanlardaki Ağaçlar Daha İyi Gelişiyor

Ayşenur Okatan
05/08/2019 - 17:47

Afrika yağmur ormanlarında yaşayan dev Afrika orman filleri gezindikleri yerlerdeki bitki örtüsüne zarar verir. Bir grup bilim insanı tarafından yakın zamanlarda yapılan bir araştırma, Afrika orman filleri nedeniyle zarar gören ormanlardaki ağaçların zaman içinde gövdelerinin daha çok genişlediğini ve genel olarak kök, dal, yaprak ve tohumlarının daha çok büyüdüğünü ve dolayısıyla diğer ağaçlara göre atmosferden daha fazla karbon soğurduğunu gösteriyor. Araştırmanın sonuçları Nature Geoscience dergisinde yayımlandı.

Filler ormanda gezinirken bitkilerle beslenir ve 30 cm’den küçük fidanları ezerler. Küçük ağaçlar büyümek için ihtiyaç duydukları ışık, su ve alan için diğer ağaçlarla sürekli rekabet eder. Fillerin ezdiği bu fidanların bulunduğu yerde hayatta kalmayı başaran diğer ağaçlar çevrelerinde yaşayan komşu ağaçların yok olmasıyla ışık, su ve alan için daha az rekabete girer. Dolayısıyla araştırmacılar hayatta kalan bu ağaçların daha fazla ışık, su ve alana erişebildikleri için daha iyi geliştiğini düşünüyor.

Araştırmacılar fillerin ormanlara etkisini anlamak için, bilgisayar üzerinde, Afrika yağmur ormanlarındaki gibi farklı çeşitlerde ve boyutlarda ağaçlardan oluşan bir ekosistem modeli hazırladı. Ayrıca modelin Afrika’da fillerin yaşadığı bir bölge olan Kongo Havzası ile benzer iklim koşullarına ve toprak özelliklerine sahip olması sağlandı. Modele fillerin gerçek ağaçlara verdikleri zararın etkileri dâhil edilerek küçük ağaçların yok olması sağlandı. Yapılan çalışma fillerin ormandaki bitki yoğunluğunu azalttığını ama ezilmeden kalan ağaçların gövdelerinin daha çok genişlediğini ve daha iyi geliştiğini gösterdi.

Batı Kenya’daki bir yağmur ormanı

Amazon yağmur ormanları ve Afrika yağmur ormanları benzer iklim koşullarına ve toprak özelliklerine sahiptir. Fakat orman fillerinin yaşamadığı Amazon yağmur ormanlarındaki ağaçların Afrika yağmur ormanlarındaki ağaçlara göre daha az sayıda ve daha küçük boyutta olmasında fillerin Afrika yağmur ormanlarına zarar vermesinin etkili olduğu düşünülüyor.

Her yıl Afrika orman fillerinin yarıdan fazlası dişleri için insanlar tarafından yasa dışı olarak avlanıyor. 2017 yılında dünyada genelinde fil dişi talebinin azalması sonucu %10’luk ölüm oranı %4’e gerilese de hâlen yılda 15.000 fil avlanıyor. Bu orana kuraklık, hastalık ve özellikle yavruların diğer hayvanlar tarafından avlanması gibi doğal etkenler de eklenince Afrika orman fillerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu söylenebilir.

Yakın zamanda yapılan başka bir araştırma ise orman fillerinin sayısının azalmasının Afrika yağmur ormanlarındaki karbon emiliminin %7 oranında düşmesine neden olabileceğini gösteriyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç olarak temmuz ayında objektiflerinizi çevrenizdeki taşlara odaklamanızı istiyoruz.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç olarak haziran ayında objektiflerinizi çevrenizdeki ağaçlara odaklamanızı istiyoruz.

Ekoloji / Çevre Bilim

Yalıçapkınıgiller ailesinde yer alan bayağı yalıçapkını (Alcedo atthis) Avrupa, Güneydoğu Asya ve Afrika’da görülür.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilimsel çalışmalar, günümüzden 90 milyon yıl önce Güney Kutbu civarındaki karaların yağmur ormanlarıyla kaplı olduğunu gösteriyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

NASA tarafından alınan uydu görüntüleri Çin’deki hava kirliliğinde çok büyük düşüş yaşandığını gösteriyor. Yaşanan değişim kısmen de olsa koronavirüsün yayılmasını önlemek için alınan önlemlere bağlanıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Her canlı kendine en uygun yaşam koşullarında varlığını sürdürür. Örneğin bir kutup ayısı çölde yaşayamazken çölde büyüyüp gelişen bir kaktüs kutuplarda hayatta kalamaz. Okyanusta yaşayan canlıların da büyüyüp gelişebilmesi için deniz suyunun asitlik derecesinin belirli bir seviyede olması gerekiyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Uluslararası bir araştırma grubunun Nature Reviews’ta yayımladıkları bir makaleye göre, küresel ısınmanın ana nedeni olan atmosferdeki karbondioksit artışı, aynı zamanda yeryüzündeki bitki örtüsünün çoğalmasına sebep oluyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İlki 2017 yılında gerçekleştirilen Antarktika bilim seferi yolculuğumuzun dördüncüsüne (TAE-IV) katılacak 24 kişilik ekip 9 Şubat’ta yolculuklarına başlıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Günümüzde küresel ısınmanın da etkisiyle orman yangınları günlerce hatta aylarca sürebiliyor. Yangınları kontrol altına almak ise gitgide zorlaşıyor. Orman yangınları sonucunda yangının büyüklüğüne bağlı olarak birçok hayvan yaşamını kaybediyor ve çok sayıda bitki yok oluyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler atmosferdeki karbondioksiti kullanarak fotosentez yapar. Fotosentez sonucu hem besin üretilir hem de oksijen açığa çıkar. Canlıların solunum yapması için gerekli oksijenin büyük kısmı bitkilerden sağlanır. Bu bakımdan ormanlar en önemli oksijen kaynağıdır.