Skip to content Skip to navigation

Afrika’da Fillerin Zarar Verdiği Ormanlardaki Ağaçlar Daha İyi Gelişiyor

Ayşenur Okatan
05/08/2019 - 17:47

Afrika yağmur ormanlarında yaşayan dev Afrika orman filleri gezindikleri yerlerdeki bitki örtüsüne zarar verir. Bir grup bilim insanı tarafından yakın zamanlarda yapılan bir araştırma, Afrika orman filleri nedeniyle zarar gören ormanlardaki ağaçların zaman içinde gövdelerinin daha çok genişlediğini ve genel olarak kök, dal, yaprak ve tohumlarının daha çok büyüdüğünü ve dolayısıyla diğer ağaçlara göre atmosferden daha fazla karbon soğurduğunu gösteriyor. Araştırmanın sonuçları Nature Geoscience dergisinde yayımlandı.

Filler ormanda gezinirken bitkilerle beslenir ve 30 cm’den küçük fidanları ezerler. Küçük ağaçlar büyümek için ihtiyaç duydukları ışık, su ve alan için diğer ağaçlarla sürekli rekabet eder. Fillerin ezdiği bu fidanların bulunduğu yerde hayatta kalmayı başaran diğer ağaçlar çevrelerinde yaşayan komşu ağaçların yok olmasıyla ışık, su ve alan için daha az rekabete girer. Dolayısıyla araştırmacılar hayatta kalan bu ağaçların daha fazla ışık, su ve alana erişebildikleri için daha iyi geliştiğini düşünüyor.

Araştırmacılar fillerin ormanlara etkisini anlamak için, bilgisayar üzerinde, Afrika yağmur ormanlarındaki gibi farklı çeşitlerde ve boyutlarda ağaçlardan oluşan bir ekosistem modeli hazırladı. Ayrıca modelin Afrika’da fillerin yaşadığı bir bölge olan Kongo Havzası ile benzer iklim koşullarına ve toprak özelliklerine sahip olması sağlandı. Modele fillerin gerçek ağaçlara verdikleri zararın etkileri dâhil edilerek küçük ağaçların yok olması sağlandı. Yapılan çalışma fillerin ormandaki bitki yoğunluğunu azalttığını ama ezilmeden kalan ağaçların gövdelerinin daha çok genişlediğini ve daha iyi geliştiğini gösterdi.

Batı Kenya’daki bir yağmur ormanı

Amazon yağmur ormanları ve Afrika yağmur ormanları benzer iklim koşullarına ve toprak özelliklerine sahiptir. Fakat orman fillerinin yaşamadığı Amazon yağmur ormanlarındaki ağaçların Afrika yağmur ormanlarındaki ağaçlara göre daha az sayıda ve daha küçük boyutta olmasında fillerin Afrika yağmur ormanlarına zarar vermesinin etkili olduğu düşünülüyor.

Her yıl Afrika orman fillerinin yarıdan fazlası dişleri için insanlar tarafından yasa dışı olarak avlanıyor. 2017 yılında dünyada genelinde fil dişi talebinin azalması sonucu %10’luk ölüm oranı %4’e gerilese de hâlen yılda 15.000 fil avlanıyor. Bu orana kuraklık, hastalık ve özellikle yavruların diğer hayvanlar tarafından avlanması gibi doğal etkenler de eklenince Afrika orman fillerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu söylenebilir.

Yakın zamanda yapılan başka bir araştırma ise orman fillerinin sayısının azalmasının Afrika yağmur ormanlarındaki karbon emiliminin %7 oranında düşmesine neden olabileceğini gösteriyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Günümüzde küresel ısınmanın da etkisiyle orman yangınları günlerce hatta aylarca sürebiliyor. Yangınları kontrol altına almak ise gitgide zorlaşıyor. Orman yangınları sonucunda yangının büyüklüğüne bağlı olarak birçok hayvan yaşamını kaybediyor ve çok sayıda bitki yok oluyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler atmosferdeki karbondioksiti kullanarak fotosentez yapar. Fotosentez sonucu hem besin üretilir hem de oksijen açığa çıkar. Canlıların solunum yapması için gerekli oksijenin büyük kısmı bitkilerden sağlanır. Bu bakımdan ormanlar en önemli oksijen kaynağıdır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayında objektiflerinizi çevrenizdeki hayvan desenlerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #HayvanDesenleri etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Orta Çağ’da Müslümanlar yeni yerler fethetmek ve ticaret ağlarını genişletmek amacıyla ilk olarak Akdeniz’de, daha sonra ise özellikle Hint Okyanusu’nda kapsamlı deniz yolculukları yaptı. Bu dönemde denizcilik alanının en önemli isimlerinden biri ise Pîrî Reis’ti.

Ekoloji / Çevre Bilim

Ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrilidir. Kendi karasularımızda çok sayıda farklı canlı türü yaşar. Bunun yanı sıra Akdeniz ve Kızıldeniz’den birçok tür denizlerimize ulaşır. Kızıldeniz’den sularımıza ulaşan türlerden biri de balon balıkları.

Ekoloji / Çevre Bilim

3. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ne katılan 17 kişilik Türk araştırma ekibinde yer alan Dr. Öğr. Üyesi Korhan Özkan ile Antarktika seferi üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç olarak aralık ayında objektiflerinizi çevrenizdeki hayvanlara odaklamanızı istiyoruz. Fotoğrafınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #HayvanDesenleri etiketini eklemeyi unutmayın.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler güneş enerjisini fotosentez süreciyle kimyasal enerjiye dönüştürür. Cambridge Üniversitesinden bir grup araştırmacı güneş enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan sentez gazı üreten yapay bir yaprak mekanizması geliştirdi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Arkeologlar, eski yerleşim bölgeleri ve kalıntılar üzerinde çalışmalar yaparak geçmiş dönemde yaşayan insanların hayat tarzları hakkında bilgi toplar. Bir grup arkeolog bu amaçla ABD’nin Philadelphia şehrinde bir nehir kenarında bulunan, 1850’lerden kalma bir konağın önündeki çamur yığınındaki atıkları inceledi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde çalışan Sahag Voskian ve Alan Hatton, havadaki karbondioksiti yakalamak için yeni bir yöntem geliştirdi. Yeni yöntemin en önemli özelliği, havadaki karbondioksit derişimi ne kadar düşük olursa olsun başarılı olması.