Skip to content Skip to navigation

Ağrıyı Dindiren Beyin Bölgesi

Dr. Mahir E. Ocak
09/06/2020 - 13:59

Bir grup araştırmacı, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde hayvanların beyninde ağrı algısını kontrol eden bir bölge keşfetti. Üstelik bu bölge ağrıyı tetiklemiyor, dindiriyor. Daha da ilginç olanı, keşfedilen bölgenin olumsuz duygularla ilişkili olduğu bilinen amigdalanın içinde yer alması.

Araştırmaya imza atan ekibin üyelerinden Dr. Fan Wang, bilim insanları arasında insan beyninde acıyı dindiren bir merkez olduğuna dair yaygın bir kanı olduğunu ancak bu merkezin nerede olduğunun bilinmediğini söylüyor.

Geçmişte yapılan bilimsel çalışmalarda ağrıyı tetikleyen beyin bölgelerine odaklanılmıştı. Ancak beyinde ağrıyı tetikleyen tek bir değil pek çok bölge vardır. Bu bölgelerin herhangi birisinin etkisizleştirilmesi ağrının ortaya çıkmasını engellemek için yeterli değildir, tamamının etkisizleştirilmesi gerekir. Farelerin beyninde keşfedilen bölgenin en önemli özelliği ise tek başına ağrıyı dindirebilmesi. Amigdalanın merkezinde yer alan bu bölgeye CeAga adı verildi.

Araştırmacılar, ağrıyı dindirmek için kullanılan anestezi ilaçlarının amigdalanın merkezindeki bir bölgeyi uyardığını keşfetmişler. Üstelik deneyler, bu bölgenin beynin çok farklı bölgeleriyle iletişim hâlinde olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, farelere acı hissine sebep olan ufak uyarılar verip beyinde hangi nöronların etkinleştiğini takip ettiklerinde, ağrıyla ilgili olduğu bilinen en az 16 beyin bölgesinin amigdaladaki merkezden engelleyici sinyaller aldığını gözlemlemişler. Dr. Wang, farelerin beynindeki amigdalanın insanlardakiyle karşılaştırıldığında görece daha büyük olduğunu, ancak insanların beyninde de benzer işleve sahip bir bölge bulunmadığını düşünmek için bir sebep olmadığını belirtiyor.

Araştırmacılar, optogenetik olarak adlandırılan, sinir hücrelerinin ışıkla uyarıldığı yöntemleri kullanarak yaptıkları deneylerde, CeAga bölgesi uyarılan farelerin “kendilerine bakmak” için sergiledikleri davranışları tamamen bıraktıklarını keşfetmişler. Örneğin kendilerini rahatsız hissettikleri için patilerini yalayan ya da yüzlerini kaşıyan fareler, CeAga bölgeleri uyarıldığında, kendilerini daha iyi hissetmeye başladıkları için anında patilerini yalamayı ve yüzlerini kaşımayı bırakıyor. Uyarı ortadan kaldırıldığındaysa yeniden patilerini yalamaya ve yüzlerini kaşımaya başlıyorlar.

Araştırmacılar gelecekte ağrıyı dindirmek için amigdaladaki ağrı merkezini uyaran ilaçlar geliştirmeyi planlıyorlar. Araştırma ile ilgili detaylı bilgiye Nature Neuroscience’ta yayımlanan makaleden ulaşabilirsiniz.

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Sayısız bitki ve canlı çeşitliliğiyle su altı keşfedilmeyi bekleyen bir ortam. Su altına olan ilginizin daha önce çekilmiş fotoğrafları incelemekle sınırlı kalmasını istemiyor ve bu keşfedilmemiş dünyayı kendiniz deneyimlemek istiyorsanız, bunun en iyi yollarından biri dalış sporu ile ilgilenmek.

Tıp ve Sağlık

Aşırı şeker tüketilmesinin hiperaktiviteye neden olduğu konusunda bilim insanları arasında görüş birliği bulunmasa da obezite, diyabet yani şeker hastalığı, karaciğerde yağlanma, diş problemleri gibi sorunlara neden olduğu biliniyor.

Tıp ve Sağlık

İletişim ve bilgi teknolojilerinin hızla yaygınlaşmasıyla sosyal medya yaşamımızın ayrılmaz bir parçası  hâline geldi. 

Tıp ve Sağlık

Milyonlarca insanı etkileyen yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz etkisi kanıtlanmış bir tedavisi veya aşısı yok. İlaç ve aşı geliştirme çalışmaları ise sürüyor.

Tıp ve Sağlık

N95-N99/FFP2-FFP3 maskelerin, parçacıkların geçirgenliğini engelleyen nanofiber filtreleri TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Malzeme Enstitüsü tarafından üretildi.

Tıp ve Sağlık

Kimi zaman bazı yiyecekleri canımız diğerlerine göre daha çok çeker. Bunun sebebiyse vücudumuz için gerekli besin maddelerini günlük olarak belirli oranlarda almak zorunda olmamız.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün ağız, burun, boğaz gibi solunum yollarından geçip akciğerlere ve havayı soluk borusundan akciğerlere taşıyan hava yolları olan bronşlara yerleştiği ve bunun sonucunda virüsün bulaştığı kişide solunum yetmezliğinin ortaya çıktığı artık biliniyor.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs, solunum yolu enfeksiyonuna neden oluyor. Bu nedenle COVID-19’a yakalanan hastalardan ciddi solunum yetmezliği yaşayanların tedavisinde mekanik ventilatörlere yani solunum cihazlarına ihtiyaç duyuluyor.

Tıp ve Sağlık

Kısa bir sürede tüm dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz bir tedavisi ya da aşısı bulunmuyor.

Tıp ve Sağlık

Virüslerin neden olduğu solunum yolu enfeksiyonları, virüs taşıyan kişinin nefes alıp verirken, konuşurken, öksürürken ve hapşırırken açığa çıkardığı damlacıkların başka bir insana bulaşması ile ortaya çıkıyor.