Skip to content Skip to navigation

Antarktika Günlükleri VIII

Dr. Bülent Gözcelioğlu
14/04/2016 - 16:04

Antarktika’nın insan etkisinden en uzak kıta olduğu düşünülür. Peki, gerçekten öyle mi? Deniz ve okyanus ekosistemlerini tehdit eden kirletici türlerinden biri de kalıcı organik kirleticiler. Tarımda ve elektrik devrelerinde kullanılan kimyasallar ile katran, fuel oil gibi petrol türevleri kalıcı organik kirleticilerin örneklerindendir. Bir kısmı doğada bulunmayan, insanlar tarafından üretilen bu kimyasallar, modern dünyada giderek çeşitleniyor. Üstelik kalıcı organik kirleticiler atmosfer yoluyla çok uzak yerlere taşınabiliyor.

Antarktika’da tarımsal ve endüstriyel faaliyet yapılamıyor. Buna rağmen kıtada kalıcı organik kirleticilerin ve ağır metallerin (canlı dokuda bir görevi olmayan kadmiyum, kurşun ve cıva) varlığına işaret eden bulgular var. Bu kirleticilerin deniz sedimentlerindeki (tortul tabaka) ve canlı dokularındaki miktarlarının belirlenmesi, atmosferik hareketlerle nasıl taşındıkları ve ne şekilde biriktikleri konusunda bilgi verir.

Ekibimizde kirlilik araştırmalarını Doç. Dr. Halim Aytekin Ergül (Kocaeli Üniversitesi) yürütüyor. Dr. Ergül, Antarktika’daki Galindez Adası kıyılarında ve çevresinde 20 ile 45 m arasında değişen derinliklerdeki deniz tabanı yüzeylerinden kum, çamur ve balık örnekleri aldı. Analizler, son zamanlarda kıtaya ulaşan ve tarımsal mücadelede kullanılan kimyasallar (pestisitler) ile kazalar ve tam yanmama olayları sonucunda çevreye yayılan kimyasalların yoğunlukları ve kıtaya nasıl ulaştıkları konusunda bilgi verecek. Dr. Ergül, ayrıca deniz sedimentlerindeki canlı kaynaklı madde (biyojenik madde) birikimi üzerinde de çalışmalar yapacak.

Atmosferdeki oksijenin yarısına yakınını üreten ve atmosfere salınan karbondioksitin yaklaşık üçte birini soğuran fitoplankton gruplarının büyük bir kısmı Antarktika çevresindeki Güney Okyanusu’nda yaşıyor. Bu canlıların silisyum içeren kabukları (silika iskelet) zamanla deniz sedimentlerinde birikir. Dolayısıyla deniz sedimentlerini analiz ederek küresel iklim değişikliğinin fitoplankton gruplarının tür çeşitliliği, boyutları, sayıları ve ağılıklarında sebep olduğu değişiklikleri incelemek mümkün.

Fotoğraflar: Bülent Gözcelioğlu

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Yalıçapkınıgiller ailesinde yer alan bayağı yalıçapkını (Alcedo atthis) Avrupa, Güneydoğu Asya ve Afrika’da görülür.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilimsel çalışmalar, günümüzden 90 milyon yıl önce Güney Kutbu civarındaki karaların yağmur ormanlarıyla kaplı olduğunu gösteriyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

NASA tarafından alınan uydu görüntüleri Çin’deki hava kirliliğinde çok büyük düşüş yaşandığını gösteriyor. Yaşanan değişim kısmen de olsa koronavirüsün yayılmasını önlemek için alınan önlemlere bağlanıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Her canlı kendine en uygun yaşam koşullarında varlığını sürdürür. Örneğin bir kutup ayısı çölde yaşayamazken çölde büyüyüp gelişen bir kaktüs kutuplarda hayatta kalamaz. Okyanusta yaşayan canlıların da büyüyüp gelişebilmesi için deniz suyunun asitlik derecesinin belirli bir seviyede olması gerekiyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Uluslararası bir araştırma grubunun Nature Reviews’ta yayımladıkları bir makaleye göre, küresel ısınmanın ana nedeni olan atmosferdeki karbondioksit artışı, aynı zamanda yeryüzündeki bitki örtüsünün çoğalmasına sebep oluyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İlki 2017 yılında gerçekleştirilen Antarktika bilim seferi yolculuğumuzun dördüncüsüne (TAE-IV) katılacak 24 kişilik ekip 9 Şubat’ta yolculuklarına başlıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Günümüzde küresel ısınmanın da etkisiyle orman yangınları günlerce hatta aylarca sürebiliyor. Yangınları kontrol altına almak ise gitgide zorlaşıyor. Orman yangınları sonucunda yangının büyüklüğüne bağlı olarak birçok hayvan yaşamını kaybediyor ve çok sayıda bitki yok oluyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler atmosferdeki karbondioksiti kullanarak fotosentez yapar. Fotosentez sonucu hem besin üretilir hem de oksijen açığa çıkar. Canlıların solunum yapması için gerekli oksijenin büyük kısmı bitkilerden sağlanır. Bu bakımdan ormanlar en önemli oksijen kaynağıdır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayında objektiflerinizi çevrenizdeki hayvan desenlerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #HayvanDesenleri etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Orta Çağ’da Müslümanlar yeni yerler fethetmek ve ticaret ağlarını genişletmek amacıyla ilk olarak Akdeniz’de, daha sonra ise özellikle Hint Okyanusu’nda kapsamlı deniz yolculukları yaptı. Bu dönemde denizcilik alanının en önemli isimlerinden biri ise Pîrî Reis’ti.