Skip to content Skip to navigation

Antarktika Günlükleri XIV

Dr. Bülent Gözcelioğlu
17/05/2016 - 15:13

Antarktika’da sayıca en çok gördüğümüz deniz memelisi foklardı. Foklar arasında en dikkat çekici türse tahmin edilebileceği gibi leopar fokları (Hydrurga leptonyx) oldu. Leopar fokları Antarktika’daki en yırtıcı canlıdır ve dünya üzerinde sadece Antarktika, Falkland Adaları ve Güney Georgia’da yaşarlar. Karaya çıktığımız Galindez Adası ve çevresinde de leopar fokları yaşıyor. Bir tanesiyle de deniz üzerinde bilimsel çalışma yaparken karşılaştık. En çok uyarıyı da leopar fokları ve onların davranışları üzerine aldık. Suya girmesek bile karada hayli hızlı hareket ettikleri ve karşılaşılırsa onlardan hızlıca uzaklaşmamız gerektiği özellikle ve defalarca vurgulandı.

Leopar fokları adlarını benekli derilerinden ve yırtıcı olmalarından dolayı alırlar. Antarktika’daki bütün foklar gibi penguen, kril vb. küçük hayvanlarla beslenseler de asıl besin kaynaklarını diğer foklar (yengeç yiyen fok, Weddel foku, Antarktika kürklü foku) oluşturur. Yassı kafaları ve uzun ön yüzgeçleri suyun içinde çok hızlı hareket etmelerini sağlar. Kıta çevresinde fokların çoğu büyük koloniler oluşturur. Ancak leopar fokları tek başlarına yaşarlar. Dişi leopar fokları erkeklerden daha iridir ve boyları 3,5 metre kadar olabilir. Ağırlıklarıysa en fazla 600 kg kadar olur. Leopar foklarının dudaklarının uç kısmı yukarı doğru kıvrıktır. Bu durum onlara gülümseyen bir yüz ifadesi katar. Ancak tam bir yırtıcı olmaları nedeniyle insan dâhil diğer canlıların uzak durması gereken hayvanların başında gelirler. Leopar foklarının Antarktika’da araştırma yapan İngiliz deniz biyoloğunu 60-70 metre derine çekerek boğması, insanların bu hayvanlardan neden uzak durması gerektiğinin en büyük örneği olarak verilebilir. Leopar fokları üreme döneminde ses çıkararak şarkı söyleyebilir. Bilim insanları tarafından hidrofonlar aracılığı ile kaydedilen bu sesler, leopar foklarının buzun altında ne kadar zaman geçirdiği ve nerelere daldığı gibi konular hakkında bilgi edinilmesini sağlıyor.

Video: Doç. Dr. İzzet Noyan Yılmaz

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

NASA tarafından alınan uydu görüntüleri Çin’deki hava kirliliğinde çok büyük düşüş yaşandığını gösteriyor. Yaşanan değişim kısmen de olsa koronavirüsün yayılmasını önlemek için alınan önlemlere bağlanıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Her canlı kendine en uygun yaşam koşullarında varlığını sürdürür. Örneğin bir kutup ayısı çölde yaşayamazken çölde büyüyüp gelişen bir kaktüs kutuplarda hayatta kalamaz. Okyanusta yaşayan canlıların da büyüyüp gelişebilmesi için deniz suyunun asitlik derecesinin belirli bir seviyede olması gerekiyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Uluslararası bir araştırma grubunun Nature Reviews’ta yayımladıkları bir makaleye göre, küresel ısınmanın ana nedeni olan atmosferdeki karbondioksit artışı, aynı zamanda yeryüzündeki bitki örtüsünün çoğalmasına sebep oluyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İlki 2017 yılında gerçekleştirilen Antarktika bilim seferi yolculuğumuzun dördüncüsüne (TAE-IV) katılacak 24 kişilik ekip 9 Şubat’ta yolculuklarına başlıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Günümüzde küresel ısınmanın da etkisiyle orman yangınları günlerce hatta aylarca sürebiliyor. Yangınları kontrol altına almak ise gitgide zorlaşıyor. Orman yangınları sonucunda yangının büyüklüğüne bağlı olarak birçok hayvan yaşamını kaybediyor ve çok sayıda bitki yok oluyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler atmosferdeki karbondioksiti kullanarak fotosentez yapar. Fotosentez sonucu hem besin üretilir hem de oksijen açığa çıkar. Canlıların solunum yapması için gerekli oksijenin büyük kısmı bitkilerden sağlanır. Bu bakımdan ormanlar en önemli oksijen kaynağıdır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde aralık ayında objektiflerinizi çevrenizdeki hayvan desenlerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #HayvanDesenleri etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Orta Çağ’da Müslümanlar yeni yerler fethetmek ve ticaret ağlarını genişletmek amacıyla ilk olarak Akdeniz’de, daha sonra ise özellikle Hint Okyanusu’nda kapsamlı deniz yolculukları yaptı. Bu dönemde denizcilik alanının en önemli isimlerinden biri ise Pîrî Reis’ti.

Ekoloji / Çevre Bilim

Ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrilidir. Kendi karasularımızda çok sayıda farklı canlı türü yaşar. Bunun yanı sıra Akdeniz ve Kızıldeniz’den birçok tür denizlerimize ulaşır. Kızıldeniz’den sularımıza ulaşan türlerden biri de balon balıkları.

Ekoloji / Çevre Bilim

3. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ne katılan 17 kişilik Türk araştırma ekibinde yer alan Dr. Öğr. Üyesi Korhan Özkan ile Antarktika seferi üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.