Skip to content Skip to navigation

Birleşen Yıldız Çifti

Dr. Mahir E. Ocak
22/12/2014 - 08:53

Güneş, Samanyolu içinde yol alırken kütleçekimi ile kendisine bağlı gezegenleri ve diğer gökcisimlerini de beraberinde götürür. Fakat Güneş’in kütleçekimi ile bağlı olduğu başka bir yıldız yoktur. Güneş uzayda tek başına yol alır. Ancak bu durum neredeyse istisnaidir. Yıldızların büyük çoğunluğu, bir ya da daha fazla yıldızın birbirine kütleçekimi ile bağlı olduğu sistemlerin parçalarıdır. Bu yıldız grupları, uzayda yol alırken kendi ortak kütle merkezlerinin etrafında da döner.

Bilinen yıldız çiftlerinin bir örneği, MY Camelopardalis’tir. Kısaca MY Cam olarak da adlandırılan ve Zürafa takımyıldızında bulunan çok büyük kütleli bu sistem, 50 yıldan daha uzun bir süredir biliniyordu. Ancak aslında bir yıldız çifti olduğu sadece 10 sene önce anlaşılabilmişti. Dr. J. Lorenzo ve arkadaşlarının yakın zamanlarda yaptığı çalışmalar, bu sistemin özellikleri hakkında ilginç bilgiler sundu.

Calar Alto Gözlemevi’ndeki 2,2 metrelik teleskop ile yapılan gözlemler, yıldızların birbiri etrafında dönme süresinin sadece 1,2 gün olduğunu gösteriyor. Dolanma süresinin bu kadar kısa olması yıldızların birbirine çok yakın olduğuna işaret ediyor. Kütleleri Güneş’inkinin 32 ve 38 katı olan yıldızlar, saatte bir milyon kilometreden daha büyük hızlarla uzayda yol alıyor. Yıldızların kendi etraflarında dönmesi ise sadece bir gün kadar sürüyor. Bu sürenin bu kadar kısa olması da aynı şekilde yıldızların birbirine çok yakın olmasına bağlanıyor.

Araştırmacılar, Astronomy & Astrophysics’te yayımladıkları sonuçlardan iki yıldızın birleşme sürecinde olduğu çıkarımını yapıyor. Bu durumun nedeni yıldızların hem çok büyük hem de birbirine çok yakın olması. Çok büyük kütleli yıldızların küçük yıldızların birleşmesi ile oluştuğu, daha önceleri kuramsal olarak öne sürülmüştü. Ancak bu görüşü destekleyen herhangi bir gözlemsel veri yoktu. Dr. J. Lorenzo ve arkadaşlarının yaptığı çalışmalar, küçük yıldızların birleşerek daha büyük yıldızları oluşturduğu görüşünü destekleyen ilk gözlemsel verileri sundu.

İlgili İçerikler

Fizik

Deneyler köşesinin yeni etkinliğinde, nişasta ve su kullanarak hazırladığımız oobleck ile üzerine kuvvet uygulandığında akışkanlığı değişen yani bazen sıvı bazen de katı gibi davranan maddelerin özelliklerini inceliyoruz.

Fizik

Bir önceki yazımızda kuantum bilgisayarlardan bahsetmiştik. Bu yazımızda ise kuatum bilgisayarlarda bilginin kodlandığı ve işlendiği temel birimler olan kübitlere değineceğiz.

Fizik

Yüzeylerine gelen güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştüren düzeneklere güneş gözesi adı verilir. Işık enerjisini elektrik enerjisine, elektrik enerjisini de hareket enerjisine dönüştüreceğimiz bir etkinlik ile güneş gözelerinin verimliliğini ölçmeye çalışacağız.

Fizik

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayında objektiflerinizi etrafınızda gerçekleşen değişime ve çevrenizdeki harekete odaklamanızı istemiştik. Oylamalar sonucunda şubat ayının en beğenilen fotoğrafı Ahmet Utkan Ünal’a ait "An"ı Durdurmak oldu.

Fizik

ODTÜ RÜZGEM’in Kurucu Başkanı ve Müdürü olan Prof. Dr. Oğuz Uzol ile RÜZGEM’de gerçekleştirilen araştırmalar ve RÜZGEM’de inşa edilen Büyük Rüzgâr Tüneli Projesi ile ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Prof. Dr. Fuat Sezgin, İslam Uygarlığında Mimari, Geometri, Fizik, Kimya kitabında karanlık kutu için ayrı bölüm ayırmış. Sezgin, kitabında İbnü’l-Heysem’in karanlık kutu ile ilgili incelemelerine yer veriyor.

Fizik

2019 yılı TÜBİTAK Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları başvuruları başladı. Başvurular 7 Mart’a kadar devam edecek. Yarışlar 16-22 Eylül 2019 tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirilecek.

Fizik

Basit makineler, çok az parçadan oluşan ve genellikle tek bir kuvvetin kullanıldığı araçlardır.

Fizik

Kitap ödüllü Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayının konusu “Hareket”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Hareket etiketini eklemeyi unutmayın!

Fizik

Elektrik ve elektronik mühendisliğinde biyomalzeme tabanlı fotonik aygıtlar konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Dr. Sedat Nizamoğlu ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.