Skip to content Skip to navigation

CERN’de Protonlar Tekrar Buluşuyor

Dr. Tuba Sarıgül
27/04/2015 - 16:30

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’ndeki (CERN) dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcısı Büyük Hadron Çarpıştırıcı (LHC) iki yıllık aradan sonra 5 Nisan’da tekrar çalışmaya başladı. LHC’nin yeniden başlatılması teknik problemler nedeniyle iki hafta ertelenmişti.

Parçacık hızlandırıcılar günümüzde evreni anlama konusunda bilim insanlarına önemli bilgiler sağlıyor. Bu nedenle dünyanın en büyük ve en güçlü parçacık hızlandırıcısı olan LHC, parçacık fiziği araştırmalarının temel bileşenlerinden biri. Yeni keşifler yapabilmek için ise parçacık hızlandırıcıların gücünün yani çarpışan parçacıkların enerjilerinin artırılması gerekiyor.

İki yıl süren geliştirmeler sayesinde LHC’de 13 TeV (13x1012 elektron volt) enerjiye sahip proton demetleri çarpışabilecek. Bu, çarpışan parçacıkların geçmiştekinin yaklaşık iki katı enerjiye sahip olacağı anlamına geliyor.

Çalışmadığı dönemde LHC’nin sadece gücü artırılmadı, aynı zamanda çarpıştırıcıya parçacıkların hızlandırılmasını sağlayan süperiletken mıknatısları koruyan sistemler eklendi.

21 Mart’ta yapılan testlerde LHC’nin 1232 süperiletken mıknatıslarından biri ile diotu arasındaki bağlantıda ortaya çıkan bir sorun nedeniyle hızlandırıcının yeniden başlatılması ertelenmişti. Diotlar LHC’nin mıknatıslarının süperiletkenliklerini kaybetmelerini engelleyen parçalar.

İlgili İçerikler

Fizik

İsveç’teki Lund Üniversitesinden Mikkel Brydegaard ve arkadaşları, sıtmaya karşı savaşta lidarlar kullanarak sivrisinek popülasyonlarının davranışlarını anlamaya çalışıyorlar.

Fizik

Okulda Dünya'nın şeklinin geoit olduğunu öğrendik. Peki, bunun sebebi nedir? Bu etkinliğimizde bir gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönme hareketinin şeklini nasıl etkilediğini inceliyoruz.

Fizik

Elektrikli su ısıtıcısı, saç kurutma makinesi ya da elektrikli fırınların nasıl çalıştığını hiç merak ettiniz mi?

Fizik

Ses günlük hayatımızın önemli bir parçası olmasına rağmen sesin ardındaki fiziksel süreçler dikkatimizi çekmemiş olabilir. Bu fiziksel süreçleri daha iyi anlayabilmek için sesi “görmeye” ne dersiniz?

Fizik

2014 yılında Türkiye’nin kendi teknolojisini kullanarak fotovoltaik (FV) temelli güneş enerjisi santral ekipmanlarını üretmesi ve ihraç etmesi amacıyla MİLGES (Millî Güneş Enerjisi Santrali Geliştirilmesi) projesi başlatılmıştı.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler ile iletken ve yalıtkan dedektör düzeneği tasarlıyoruz.

Fizik

Deneyler köşesinin yeni etkinliğinde Faraday kafesinin çalışma prensibini ve günlük hayatımızda nerelerde kullanıldığını öğreniyoruz.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak sabit makaralar, kaldıraç ve tekerleklerden oluşan ve bir bileşik makine olan “lastik tekerlekli vinç” düzeneği tasarlayacağız.

Fizik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde basit bir kondansatör tasarlayıp birçok elektrik devresinde kullanılan bu elektronik devre elemanının çalışma prensibini öğreniyoruz.

Fizik

Yenilenebilir enerji kaynaklarının başında güneş enerjisi geliyor. Ancak güneş ışığından aldığı enerjiyi elektriğe dönüştüren geleneksel fotovoltaik gözeler sadece gündüzleri çalışıyor. Gündüzleri elde edilen enerjiyi geceleri kullanabilmek içinse başka enerji biçimlerine dönüştürüp depolamak gerekiyor.