Skip to content Skip to navigation

Çift Yarık Deneyi

Dr. Mahir E. Ocak
02/10/2015 - 17:22

Parçacıklar ile yapılan çift yarık deneyleri doğayı kavrayışımızda çok büyük değişikliklere sebep oldu.

Aşağıda çift yarık deneyi ile ilgili bir video görüyorsunuz. Başlangıçta sadece bir yarık varken herhangi bir girişim deseni gözlenmiyor. Ancak yarığın ortasına ufak bir parça konarak iki ayrı yarığın oluşması sağlandıktan sonra farklı yarıklardan geçen dalgalar üst üste binerek bir girişim deseni oluşturuyor. Ayrıca yarıklar arasındaki mesafeye bağlı olarak girişim deseninin değiştiği de görülüyor.

Söz konusu olan su dalgalarıysa deney sonuçları bizi pek şaşırtmaz. Ancak 20. yüzyılın başlarında elektronlar kullanılarak yapılan çift yarık deneylerinde elektronların da su dalgaları gibi girişim deseni oluşturduğu gözlemlendi. Üstelik elektronlar yarıkların üzerine tek tek gönderildiğinde bile girişim deseni gözlemleniyordu. Dolayısıyla çift yarık deneyleri bir elektronun dalga gibi davranarak iki yarıktan da geçtiğini gösteriyordu.

Bugün elektron, proton gibi parçacıkların bazen madde bazense dalga gibi davranması maddenin ikili doğası olarak adlandırılıyor. Örneğin elektronlar çift yarık deneylerinde dalga gibi davranmalarına rağmen tek yarık deneylerinde madde gibi davranır. Çift yarık deneylerinde bir girişim deseni oluşurken tek yarık deneylerinde oluşmaz. 

 

 

 

 

İlgili İçerikler

Fizik

Bu yıl sekizincisi düzenlenen Breakthrough Ödülleri’nde temel fizik alanındaki ödülün sahibi ilk karadelik görüntüsünün elde edilmesi çalışmasını gerçekleştiren araştırmacılar oldu. Ödül kazanan araştırmacılar arasında Türk bilim insanı Prof. Dr. Feryal Özel de bulunuyor.

Fizik

Ay'a ulaşmamızı sağlayan en önemli teknolojilerden biri roketlerdi. Peki, roketler nasıl çalışıyor? Deneyler köşesinin bu etkinliğinde bir araba tasarlayarak Newton'un hareket yasalarını ve roketlerin çalışma prensibini öğreniyoruz.

Fizik

Söz konusu elektronlar, protonlar gibi “noktasal” parçacıklar olduğunda aynı işaretli elektrik yüklerinin birbirini ittiği, zıt işaretli elektrik yüklerinin birbirini çektiği bilinir. Ancak çok sayıda elektrik yüklü noktasal parçacığın bir araya gelmesiyle oluşan “bileşke” parçacıklarda durum farklıdır. 

Fizik

Danimarkalı gökbilimci Ole Christensen Romer, ışık hızını belirlemek için çalışmalar yapan ilk bilim insanlarından biridir. Romer, yaptığı uzun süreli gözlemler sonucunda Jüpiter’in uydularından Io’nun iki tutulması arasında geçen zamanlarda farklılıklar tespit etti.

Fizik

Bu etkinliğimizde yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş enerjisinin farklı enerji türlerine dönüştüğünü gözlemleyebileceğimiz bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

James Watt’ın buhar motorunu keşfetmesi Sanayi Devrimi’nin başlangıcı olarak kabul edilir. James Watt, buhar motorunu madenlerde ortaya çıkan suyun dışarı pompalanması için etkili bir yöntem ararken geliştirdi. İlk yazımızda Arşimet, 12. yüzyılda yaşayan el-Cezeri ve 16. yüzyılda yaşayan Takiyüddin’in suyun yukarı taşınması için geliştirdikleri düzenekleri anlatmıştık.

Fizik

Uluslararası bir araştırma grubu, araçların arka kısımlarına hava püskürten cihazlar yerleştirerek hava sürtünmesini azaltmayı başardı. Dr. Ruiying Li ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Physical Review Fluids’te yayımlandı.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemelerden güneş enerjisi ile çalışan bir yel değirmeni düzeneği tasarlayarak enerji dönüşümünü gözlemleyeceğiz.

Fizik

Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü ve Zürih Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, aşırı derecede düşük sıcaklıklara soğutulduğunda bile suyun donmasını engelleyen bir yöntem geliştirdi. 

Fizik

Nano ölçekteki malzemelerin özelliklerinin anlaşılması için gerçekleştirdiği uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Doç. Dr. Hasan Şahin ile bir söyleşi gerçekleştirdik.