Skip to content Skip to navigation

Çift Yarık Deneyi

Dr. Mahir E. Ocak
02/10/2015 - 17:22

Parçacıklar ile yapılan çift yarık deneyleri doğayı kavrayışımızda çok büyük değişikliklere sebep oldu.

Aşağıda çift yarık deneyi ile ilgili bir video görüyorsunuz. Başlangıçta sadece bir yarık varken herhangi bir girişim deseni gözlenmiyor. Ancak yarığın ortasına ufak bir parça konarak iki ayrı yarığın oluşması sağlandıktan sonra farklı yarıklardan geçen dalgalar üst üste binerek bir girişim deseni oluşturuyor. Ayrıca yarıklar arasındaki mesafeye bağlı olarak girişim deseninin değiştiği de görülüyor.

Söz konusu olan su dalgalarıysa deney sonuçları bizi pek şaşırtmaz. Ancak 20. yüzyılın başlarında elektronlar kullanılarak yapılan çift yarık deneylerinde elektronların da su dalgaları gibi girişim deseni oluşturduğu gözlemlendi. Üstelik elektronlar yarıkların üzerine tek tek gönderildiğinde bile girişim deseni gözlemleniyordu. Dolayısıyla çift yarık deneyleri bir elektronun dalga gibi davranarak iki yarıktan da geçtiğini gösteriyordu.

Bugün elektron, proton gibi parçacıkların bazen madde bazense dalga gibi davranması maddenin ikili doğası olarak adlandırılıyor. Örneğin elektronlar çift yarık deneylerinde dalga gibi davranmalarına rağmen tek yarık deneylerinde madde gibi davranır. Çift yarık deneylerinde bir girişim deseni oluşurken tek yarık deneylerinde oluşmaz. 

 

 

 

 

İlgili İçerikler

Fizik

Su, elektrik enerjisi kullanılmadan bulunduğu yerden daha yükseğe nasıl taşınabilir? Arşimet bu sorunu milattan önce üçüncü yüzyılda icat ettiği Arşimet vidası ile çözmüştü. Deneyler köşesinin bu etkinliğinde, Arşimet vidası tasarlayarak suyu yukarı taşımak amacıyla kullanılabilecek bir pompa yapıyoruz.

Fizik

Bilim Genç olarak ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı ve İVME-R’de yürütülen çalışmalarla ilgili ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve İVME-R Müdürü Prof. Dr. Bilge Demirköz ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Bundan yüzyıllar önce Dünya’nın kendi etrafında dönüp dönmediği, ayrıca Dünya’nın mı Güneş’in etrafında yoksa Güneş’in mi Dünya’nın etrafında dolandığı bilim insanları arasındaki en hararetli tartışma konularından biriydi. 

Fizik

Rice Üniversitesinde Prof. Dr. James M. Tour önderliğinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı, karbon içeren atıklardan grafen üretmeye imkân veren bir yöntem geliştirdi. Araştırma ile ilgili makale Nature’da yayımlandı.

Fizik

Gençleri bilim insanlarıyla bir masa etrafında buluşturan TÜBİTAK Bilim Genç Kafe 11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü’nde Ankara, İstanbul ve Samsun’da düzenleniyor. Etkinliğin Ankara’daki konuğu 2019 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’nü kazanan Dr. Öğr. Üyesi Emine Ülkü Sarıtaş.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler ile cisimlerin nasıl elektriklendiğini gösteren bir düzenek tasarlıyoruz.

Fizik

Işık nasıl yayılır? Dalgalar gibi mi yoksa madde parçacıkları gibi mi? Bu soru bir zamanlar bilim dünyasını ikiye bölmüştü. Deneyler köşesinin yeni etkinliğinde ışığın yapısını çift yarık deneyi ile inceliyoruz.

Fizik

Günümüzde güneş gözesi üretmek için yaygın olarak silisyum kullanılıyor. Ancak bu güneş gözeleri hem pahalıya mal oluyor hem de üretim süreçleri çok zahmetli. Yüksek verim elde etmek için silisyum atomlarının çok düzenli bir yapı oluşturması ve bu yapının içine toz ya da başka yabancı maddelerin karışmaması için üretimin tozsuz odalarda yapılması gerekiyor.

Fizik

İster dinleyelim, ister mırıldanalım, ister bir müzik aleti ya da herhangi bir nesne ile müzik yapalım, ister dans ederek eşlik edelim; müzik hayatımızda önemli bir yere sahip. Biz de ocak ayında objektiflerinizi müziğin hayatınızdaki yerine odaklamanızı istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #HayatımdakiMüzik etiketini eklemeyi unutmayın.

Fizik

Geride bıraktığımız yılda bilim ve teknoloji alanında birçok gelişmeye şahit olduk. 2019 yılında gerçekleşen önemli bilimsel ve teknolojik gelişmeleri sizin için derledik.