Skip to content Skip to navigation

İrtifa Hava Araçlarının Performansını Nasıl Etkiler?

Dr. Tuba Sarıgül
08/03/2016 - 14:32

Yüksek irtifalarda hava yoğunluğunun azalması hava araçlarının performansını düşürür. Havanın yoğunluğundaki değişim aracın hem motor hem de aerodinamik performansını etkiler.

Jet motorlarında verimli bir biçimde güç üretilebilmesi için yakıtın ve havanın uygun oranlarda bir araya getirilmesi gerekir. Bu oran motordaki yanma sürecinin verimini belirleyen önemli bir faktördür. Ancak yaklaşık %21 oranında oksijen içeren havanın oksijence zengin kısmı genellikle yaklaşık 10.000 metrenin (35.000 feet) altındaki irtifalarda bulunduğu için motorun ürettiği güç havanın yoğunluğuyla doğrudan ilişkilidir. Bunun yanı sıra havanın daha az yoğun olması pervanelerin sağladığı itişin ve havanın kanatlar üzerinde kalkışta sağladığı gücün azalmasına neden olur.

Havanın yoğunluğunu yüksekliğin yanı sıra sıcaklık ve nem miktarı da etkiler. Hava yoğunluğunun azalmasının neden olduğu sorunları engellemek amacıyla geliştirilen turbo şarjlı ve süper şarjlı motorlarda motora giren hava sıkıştırılarak deniz seviyesindekiyle aynı verimde güç elde edilebilir. Yüksek irtifalarda hava basıncının düşmesi nedeniyle iç ve dış hava basıncı arasındaki farkın büyümesi, hava araçlarında yapısal problemlere yol açabilir.

Yüksek irtifanın neden olduğu tüm bu sınırlayıcı faktörler, ticari yolcu uçaklarının yaklaşık 13.000 metrenin (43.000 feet) altındaki irtifalarda kullanılmasını gerektirir.

İlgili İçerikler

Teknoloji

Kanser ve damar tıkanıklığı gibi çeşitli hastalıkların tespit edilmesinde kullanılabileceği düşünülen en güncel yöntemlerden biri manyetik parçacık görüntüleme tekniğidir.

Teknoloji

5G teknolojisinin kişisel kullanım alışkanlıklarımızı değiştirmenin ötesinde sürücüsüz otomobil teknolojilerinde, ulaşımda, üretimde ve başka birçok alanda yeni bir çağın başlamasına öncülük edebileceğini biliyor muydunuz?

Teknoloji

19. yüzyılda fotoğrafın icat edilmesinden sonra insanların gerçek hayatı kaydetme ve gösterme merakı, çok geçmeden hareketli görüntü denilen sinema sanatının ortaya çıkmasını sağladı.

Teknoloji

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak bu olumsuzlukları önleyecek ve bardakları temizlemede bize yardımcı olacak bir düzenek tasarlayacağız.

Teknoloji

Problem çözmek ve tasarlamak yaşamın her alanında farklı biçimlerde bilerek ya da bilmeyerek yaptığımız bir eylem.

Teknoloji

TÜBİTAK, pasif terahertz yöntemle görüntüleme yapan bir görüntüleme sistemi geliştirdi.

Teknoloji

Gerçek hayatta karşılaşmadığımız pek çok olay filmlere konu oluyor. Ayrıca olaylar günlük hayatta karşılaşılabilecek şeyler olsa bile, bazı sahnelerin oyuncular tarafından gerçekten oynanırken çekilmesi imkânsız olabiliyor. Örneğin bir aksiyon filmi düşünün. Filmin kahramanı bir trenin içinde kendisini kovalayanlardan kaçıyor, bir vagondan diğerine geçiyor.

Teknoloji

2018 TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması'nı Bilim Genç’ten canlı olarak takip edebilirsiniz.

Teknoloji

Minnesota Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, üç boyutlu yazıcı kullanarak yarıküre biçimli bir yüzeyin üzerine ışığı algılayan reseptörler yerleştirdi.

Teknoloji

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı tarafından bu yıl 14.’sü düzenlenen Alternatif Enerjili Araç Yarışları (Efficiency Challenge Electric Vehicle) 6-12 Ağustos 2018’de Körfez Yarış Pisti’nde gerçekleştirildi.