Skip to content Skip to navigation

İrtifa Hava Araçlarının Performansını Nasıl Etkiler?

Dr. Tuba Sarıgül
08/03/2016 - 14:32

Yüksek irtifalarda hava yoğunluğunun azalması hava araçlarının performansını düşürür. Havanın yoğunluğundaki değişim aracın hem motor hem de aerodinamik performansını etkiler.

Jet motorlarında verimli bir biçimde güç üretilebilmesi için yakıtın ve havanın uygun oranlarda bir araya getirilmesi gerekir. Bu oran motordaki yanma sürecinin verimini belirleyen önemli bir faktördür. Ancak yaklaşık %21 oranında oksijen içeren havanın oksijence zengin kısmı genellikle yaklaşık 10.000 metrenin (35.000 feet) altındaki irtifalarda bulunduğu için motorun ürettiği güç havanın yoğunluğuyla doğrudan ilişkilidir. Bunun yanı sıra havanın daha az yoğun olması pervanelerin sağladığı itişin ve havanın kanatlar üzerinde kalkışta sağladığı gücün azalmasına neden olur.

Havanın yoğunluğunu yüksekliğin yanı sıra sıcaklık ve nem miktarı da etkiler. Hava yoğunluğunun azalmasının neden olduğu sorunları engellemek amacıyla geliştirilen turbo şarjlı ve süper şarjlı motorlarda motora giren hava sıkıştırılarak deniz seviyesindekiyle aynı verimde güç elde edilebilir. Yüksek irtifalarda hava basıncının düşmesi nedeniyle iç ve dış hava basıncı arasındaki farkın büyümesi, hava araçlarında yapısal problemlere yol açabilir.

Yüksek irtifanın neden olduğu tüm bu sınırlayıcı faktörler, ticari yolcu uçaklarının yaklaşık 13.000 metrenin (43.000 feet) altındaki irtifalarda kullanılmasını gerektirir.

İlgili İçerikler

Teknoloji

TÜBİTAK'tan Yeni Yıla Özel Abonelik Kampanyası

Teknoloji

Cornell Üniversitesi’nde çalışan bir grup mühendis, böceklerin beyinlerinin çalışma ilkelerini taklit eden yeni bir programlama yöntemini kullanarak bir süredir robot böcekler üzerinde deneyler yapıyor.

Teknoloji

6-12 Ağustos 2018 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Başvurular 10 Ocak 2018’e kadar devam edecek.

Teknoloji

Dıştan bakıldığında bir otomobilin elektrikli mi yoksa petrol yakıtlı mı olduğunu anlayamayabilirsiniz. Çünkü görünüşleri arasındaki tek fark elektrikli araçlarda egzoz borusunun olmayışıdır. Ayrıca elektrikli araçlar petrol yakıtlı araçlara göre çok daha sessizdir.

Teknoloji

Elektrikli araçlara olan ilgi her geçen gün artıyor. Bu alandaki araştırma ve geliştirme çalışmaları devam ettikçe elektrikli araçların tek bir şarjla katettikleri mesafe yani menzilleri artarken, bataryaları tekrar şarj etmek için gerekli şarj istasyonları da yaygınlaşıyor.

Teknoloji

Geleceğin böyle olacağı düşünülmemişti. Çünkü uçan otomobiller 30-40 yıl önce çekilen birçok bilim kurgu filminde -Geleceğe Dönüş bu filmler arasında en bilinenlerden biri- geleceğin teknolojileri arasında gösteriliyordu.

Teknoloji

Filmlerde süper kahramanlar kılık değiştirdikten sonra özel güçler kazanır. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Bilimleri ve Yapay Zekâ Laboratuvarı (CSAIL) araştırmacıları tarafından geliştirilen mini robot da dış iskeletini değiştirerek farklı işlevler gerçekleştirebiliyor.

Teknoloji

1. Kocaeli Bilişim Fuarı, 23-26 Kasım’da düzenlenecek. Türkiye’de teknolojinin geldiği son noktanın sergileneceği etkinlikte, yerli ve milli projeler öne çıkacak.

Teknoloji

Bu yıl 5’incisi düzenlenen Konya Bilim Festivali bugün başladı. Üç gün sürecek festivalin açılış gününde Bilim Genç dergisi yayın kurulu üyeleri bilim söyleşileri ile yer aldı.

Teknoloji

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı tarafından alternatif enerjilerin kullanımına dikkat çekmek amacıyla düzenlenen TÜBİTAK Alternatif Enerjili Araç Yarışları, Kocaeli Körfez Yarış Pisti'nde tamamlandı.