Skip to content Skip to navigation

Konveksiyon Nedir?

Dr. Mahir E. Ocak
08/09/2014 - 17:00

Konveksiyon terimi en genel anlamıyla bir akışkanın hareketini ifade eder. Bu hareketin iki bileşeni vardır: sürüklenme ve yayılma. Örneğin bir ırmağın üzerine bir miktar boya döktüğünüzü düşünün. Boya hem ırmakla birlikte sürüklenir hem de ırmağın içine yayılır. Konveksiyon bu iki hareketin toplamını ifade etmek için kullanılan bir terimdir.

Maddelerin konveksiyonuna benzer şekilde ısının konveksiyonundan da bahsedilebilir. Bu durumda ısı bir akışkan içinde hem “sürüklenir” hem de yayılır. Bu sürecin nasıl gerçekleştiğini aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz.

Videoda bir sıvının ısıtıcı ile ısıtılması sırasında, ısının akışkan içinde nasıl dağıldığı görülüyor. Videoda en sıcak bölgeler beyaz renkle, en soğuk bölgeler ise mavi renkle gösteriliyor. Isıtıcının alevinin temas ettiği bölgedeki moleküller ısıtıcıdan aldıkları enerjiyi hem kendileri başka bölgelere taşıyor hem etraftaki moleküllere aktarıyor. Alevden doğrudan enerji alan bölgedeki moleküller birbirinden uzaklaştığı için bu bölgenin hacmi artıyor. Böylece genleşme sonucunda yoğunluğu azalan bölgedeki moleküller, yoğunluğu daha yüksek kısımların yaptığı basıncın etkisiyle yukarıya doğru sürükleniyor. Isı hareketinin diğer bileşeni olan yayılma ise yüksek enerjili moleküllerin düşük enerjili moleküllerle yaptığı çarpışmalar sırasında enerjilerinin bir kısmını bu moleküllere aktarması ile gerçekleşiyor.

İlgili İçerikler

Fizik

Montreal Üniversitesindeki Ötegezegen Araştırmaları Enstitüsünden bilim insanları üç yıl önce keşfettikleri, Dünya’ya yaklaşık 111 ışık yılı mesafedeki K2-18 sistemindeki bir gezegenin atmosferinde su buharı tespit etti.

Fizik

Boğaziçi Üniversitesi Elektroteknoloji Kulübü ve IEEE Öğrenci kolu tarafından düzenlenen Boğaziçi Enerji Zirvesi’nin beşincisi 16 Kasım’da Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde gerçekleştiriliyor.

Fizik

Çoğu zaman farkında olmasak da dalga ve dalga hareketinin yaşamın ve hayatımızın her alanında etkisi var. Bazen hayatımızı kolaylaştıran dalgaların bazı zaman da yıkıcı etkileri ile karşılaşıyoruz. Peki, dalgalar olmasaydı hayatımız nasıl olurdu?

Fizik

Nobel Fizik Ödülü’nün 2019 yılı sahipleri Princeton Üniversitesinden James Peebles, Cenova Üniversitesinden Michel Mayor ve Cambridge Üniversitesinden Didier Queloz oldu.

Fizik

Bilim insanları, günlük hava tahmini için çeşitli gözlemler ve ölçümler yapar. Bunların arasında rüzgâr hızı ölçümleri de vardır. Rüzgârın hızını ölçen aletlere anemometre (rüzgârölçer) denir. Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak bir rüzgârölçer tasarlayacağız.

Fizik

Biyokütle ve Kömür Karışımlarından Sıvı Yakıt Üretimi (TRİJEN) projesi sayesinde Türkiye’nin linyit kömürleri sıvı akaryakıtlara ve değerli kimyasal maddelere dönüştürülebiliyor. Böylece düşük enerji içeriğine sahip linyit kömürlerinin etkin, verimli ve çevre dostu bir şekilde ekonomiye kazandırılması mümkün olabilecek.

Fizik

Bu yıl sekizincisi düzenlenen Breakthrough Ödülleri’nde temel fizik alanındaki ödülün sahibi ilk karadelik görüntüsünün elde edilmesi çalışmasını gerçekleştiren araştırmacılar oldu. Ödül kazanan araştırmacılar arasında Türk bilim insanı Prof. Dr. Feryal Özel de bulunuyor.

Fizik

Ay'a ulaşmamızı sağlayan en önemli teknolojilerden biri roketlerdi. Peki, roketler nasıl çalışıyor? Deneyler köşesinin bu etkinliğinde bir araba tasarlayarak Newton'un hareket yasalarını ve roketlerin çalışma prensibini öğreniyoruz.

Fizik

Söz konusu elektronlar, protonlar gibi “noktasal” parçacıklar olduğunda aynı işaretli elektrik yüklerinin birbirini ittiği, zıt işaretli elektrik yüklerinin birbirini çektiği bilinir. Ancak çok sayıda elektrik yüklü noktasal parçacığın bir araya gelmesiyle oluşan “bileşke” parçacıklarda durum farklıdır. 

Fizik

Danimarkalı gökbilimci Ole Christensen Romer, ışık hızını belirlemek için çalışmalar yapan ilk bilim insanlarından biridir. Romer, yaptığı uzun süreli gözlemler sonucunda Jüpiter’in uydularından Io’nun iki tutulması arasında geçen zamanlarda farklılıklar tespit etti.