Skip to content Skip to navigation

Konveksiyon Nedir?

Dr. Mahir E. Ocak
08/09/2014 - 17:00

Konveksiyon terimi en genel anlamıyla bir akışkanın hareketini ifade eder. Bu hareketin iki bileşeni vardır: sürüklenme ve yayılma. Örneğin bir ırmağın üzerine bir miktar boya döktüğünüzü düşünün. Boya hem ırmakla birlikte sürüklenir hem de ırmağın içine yayılır. Konveksiyon bu iki hareketin toplamını ifade etmek için kullanılan bir terimdir.

Maddelerin konveksiyonuna benzer şekilde ısının konveksiyonundan da bahsedilebilir. Bu durumda ısı bir akışkan içinde hem “sürüklenir” hem de yayılır. Bu sürecin nasıl gerçekleştiğini aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz.

Videoda bir sıvının ısıtıcı ile ısıtılması sırasında, ısının akışkan içinde nasıl dağıldığı görülüyor. Videoda en sıcak bölgeler beyaz renkle, en soğuk bölgeler ise mavi renkle gösteriliyor. Isıtıcının alevinin temas ettiği bölgedeki moleküller ısıtıcıdan aldıkları enerjiyi hem kendileri başka bölgelere taşıyor hem etraftaki moleküllere aktarıyor. Alevden doğrudan enerji alan bölgedeki moleküller birbirinden uzaklaştığı için bu bölgenin hacmi artıyor. Böylece genleşme sonucunda yoğunluğu azalan bölgedeki moleküller, yoğunluğu daha yüksek kısımların yaptığı basıncın etkisiyle yukarıya doğru sürükleniyor. Isı hareketinin diğer bileşeni olan yayılma ise yüksek enerjili moleküllerin düşük enerjili moleküllerle yaptığı çarpışmalar sırasında enerjilerinin bir kısmını bu moleküllere aktarması ile gerçekleşiyor.

İlgili İçerikler

Fizik

Işık nasıl yayılır? Dalgalar gibi mi yoksa madde parçacıkları gibi mi? Bu soru bir zamanlar bilim dünyasını ikiye bölmüştü. Deneyler köşesinin yeni etkinliğinde ışığın yapısını çift yarık deneyi ile inceliyoruz.

Fizik

Günümüzde güneş gözesi üretmek için yaygın olarak silisyum kullanılıyor. Ancak bu güneş gözeleri hem pahalıya mal oluyor hem de üretim süreçleri çok zahmetli. Yüksek verim elde etmek için silisyum atomlarının çok düzenli bir yapı oluşturması ve bu yapının içine toz ya da başka yabancı maddelerin karışmaması için üretimin tozsuz odalarda yapılması gerekiyor.

Fizik

İster dinleyelim, ister mırıldanalım, ister bir müzik aleti ya da herhangi bir nesne ile müzik yapalım, ister dans ederek eşlik edelim; müzik hayatımızda önemli bir yere sahip. Biz de ocak ayında objektiflerinizi müziğin hayatınızdaki yerine odaklamanızı istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #HayatımdakiMüzik etiketini eklemeyi unutmayın.

Fizik

Geride bıraktığımız yılda bilim ve teknoloji alanında birçok gelişmeye şahit olduk. 2019 yılında gerçekleşen önemli bilimsel ve teknolojik gelişmeleri sizin için derledik.

Fizik

Dünya’nın kendisi de bir mıknatıstır. Dünya’nın manyetik kuzey ve güney kutupları coğrafi kuzey ve güney kutuplarının yakınında bulunur ve yavaş da olsa hareket eder. Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak mıknatısın çevresinde oluşan manyetik alanı gözlemleyeceğiz.

Fizik

Yakın zamanda gerçekleştirilen deneyler protonun fizikçilerin düşündüğünden %5 daha küçük olduğunu gösteriyor.

Fizik

Yollardaki buzlanmanın önüne geçmek için kullanılabilecek çevre dostu bir katkı malzemesi geliştirildi. Çeşitli kimyasal süreçlerle üzüm kabuğundan elde edilen malzemenin hem buzun daha hızlı çözülmesini sağladığı, hem asfaltlara ve betonlara daha az zarar verdiği, hem de su kaynakları için daha az risk teşkil ettiği belirtiliyor.

Fizik

Bir katıyı başka bir katının üzerinde kaydırmak kolay değildir. Çok yüksek sürtünme kuvvetiyle baş etmeniz gerekir. Bu durumun bir istisnası ise buzdur. Buz o kadar kaygandır ki buz patencileri neredeyse hiçbir dirençle karşılaşmadan buzun üzerinde kayabilirler.

Fizik

Suyu yukarı yönde taşıyabilen aletlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar James Watt'ın buhar motorunun keşfine öncülük etti.

Fizik

Suyun kaç derecede kaynadığını biliyor musunuz? Muhtemelen cevabınız 100°C olacaktır. Çünkü suyun deniz seviyesindeki kaynama noktası 100°C’dir. Peki, suyu daha düşük ya da yüksek sıcaklıklarda kaynatmak mümkün olabilir mi?