Skip to content Skip to navigation

Manyetik Kuzey Kutbu Hızla Sürükleniyor

Dr. Mahir E. Ocak
11/03/2019 - 17:45

Dünya’nın manyetik kutupları sabit değildir, zamanla konum değiştirirler. Manyetik kuzey kutbu, 1831 yılında ilk kez konumu tespit edildiğinde Kuzey Kutbu’nun Kanada sınırları içinde kalan bir bölgesindeydi. Aradan geçen zamanda yaklaşık 2300 kilometre Sibirya’ya doğru sürüklendi. Sürüklenme hızı 2000’lerin başlarında yılda yaklaşık 15 kilometreydi. Günümüzdeyse manyetik kuzey kutbu yılda yaklaşık 55 kilometre hızla sürükleniyor.

Dünya’nın manyetik alanını, dış çekirdekteki sıvı demirin konveksiyonu üretir. Sürüklenmenin hızlanmasının nedeniyse dış çekirdekteki türbülans (düzensiz hareketlere) ile bağlantılı olabilir.

Manyetik kutupların konumu pek çok alanda önemlidir. Örneğin hava ve deniz araçlarında, manyetik kuzey kutbunun konumundan yararlanan navigasyon sistemleri bulunur. Havalimanlarındaki pistler de manyetik kuzey kutbuna olan yönelimlerine göre isimlendirir. Örneğin bir pistin başına “4” yazılmışsa, bu durum pistin doğrultusuyla manyetik kuzey kutbunun doğrultusu arasında 40 derecelik bir açı olduğu anlamına gelir. Manyetik kutupların sürekli yer değiştirmesi, pistlere verilen isimlerin zaman zaman güncellenmesini gerektirir.

Geçmişte manyetik kuzey kutbunun konumuyla ilgili güncellemeler her beş yılda bir aralık ayında yapılıyordu. Ancak sürüklenme hızındaki aşırı artış sebebiyle geçtiğimiz aralık ayında, dört yıl aradan sonra güncelleme yapılması gerekti.

Manyetik kuzey ve güney kutuplarının geçmişte, en sonuncusu yaklaşık 780.000 yıl önce olmak üzere, birkaç kez yer değiştirdiği biliniyor. Gelecekte de benzer yer değiştirmelerin yaşanması bekleniyor. Çünkü Dünya’nın manyetik alanı giderek zayıflıyor. Ancak bin yıldan fazla bir süreye yayılması beklenen bu olayın ne zaman gerçekleşeceği tam olarak bilinmiyor. Sürüklenme hızının son zamanlarda giderek artması, manyetik kutupların yer değiştirmesinin beklenenden çok daha erken gerçekleşebileceğine dair bir işaret olarak yorumlanıyor.

İlgili İçerikler

Sosyal Bilimler

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı tarafından düzenlenen  Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları başvuruları başladı. Başvurular 10 Mayıs 2019 tarihine kadar devam edecek.

Sosyal Bilimler

Prof. Dr. Fuat Sezgin Vakfı ve TÜBİTAK’ın iş birliği ile gerçekleştirilecek söyleşilerde dokuz üniversite rektörü farklı şehirlerden öğrencilerle bir araya gelerek Türk-İslam bilim tarihi ve ülkemizin bilim dünyasındaki yeri ile ilgili konuları konuşacak.

Sosyal Bilimler

Hiç kendinizi bir masal kahramanının yerine koydunuz mu? Masallar diyarında bir şehzade ya da güzeller güzeli bir padişah kızı olsanız başınıza neler gelebilir diye düşündünüz mü?

Sosyal Bilimler

Buzdolabının ya da derin dondurucunun henüz icat edilmediği zamanlarda yaşadığınızı düşünün. Yiyeceklerinizin bozulmaması için ne yapardınız?

Sosyal Bilimler

Bugün 11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü. Bu gün ile kadınların ve her yaştaki kız çocuklarının bilim, teknoloji ve girişimcilik alanlarına katılımının ve erişiminin desteklenmesi ve teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Sosyal Bilimler

Bugün görme engellilerin hayatını kolaylaştıran Braille alfabesi Louis Braille tarafından 1821 yılında icat edildi. Braille’in kendisi de görme engelliydi. Gelin, şimdi Braille alfabesinin keşfedilme hikâyesine birlikte bakalım.

Sosyal Bilimler

Birinci Dünya Savaşı’nın ardından film endüstrisinde değişim ve gelişim süreci olarak adlandırılan 1920’li yıllar başladı. 1940’lı yıllara kadar devam eden süreçte, hareketli görüntü olarak isimlendirilen film yapımında, yeni özel efekt tasarım teknikleri ve yapım yöntemleri ortaya çıktı.

Sosyal Bilimler

Bu yıl beşincisi düzenlenen Bilim ve Teknolojide Lider Kadınlar Zirvesi, 16 Şubat 2019 tarihinde Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek.

Sosyal Bilimler

Bir şairin dizelerinde ne söylediğini ya da ne söylemek istediğini “anlamak” için izleyebileceğimiz yollardan biri dilbilimsel yaklaşımdır.

Sosyal Bilimler

Birçok okurumuzun sınavlarının olduğu bu ayda objektiflerinizin odağına kütüphaneleri yerleştirmenizi istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Kütüphane etiketini eklemeyi unutmayın.