Skip to content Skip to navigation

Manyetik Kuzey Kutbu Hızla Sürükleniyor

Dr. Mahir E. Ocak
11/03/2019 - 17:45

Dünya’nın manyetik kutupları sabit değildir, zamanla konum değiştirirler. Manyetik kuzey kutbu, 1831 yılında ilk kez konumu tespit edildiğinde Kuzey Kutbu’nun Kanada sınırları içinde kalan bir bölgesindeydi. Aradan geçen zamanda yaklaşık 2300 kilometre Sibirya’ya doğru sürüklendi. Sürüklenme hızı 2000’lerin başlarında yılda yaklaşık 15 kilometreydi. Günümüzdeyse manyetik kuzey kutbu yılda yaklaşık 55 kilometre hızla sürükleniyor.

Dünya’nın manyetik alanını, dış çekirdekteki sıvı demirin konveksiyonu üretir. Sürüklenmenin hızlanmasının nedeniyse dış çekirdekteki türbülans (düzensiz hareketler) ile bağlantılı olabilir.

Manyetik kutupların konumu pek çok alanda önemlidir. Örneğin hava ve deniz araçlarında, manyetik kuzey kutbunun konumundan yararlanan navigasyon sistemleri bulunur. Havalimanlarındaki pistler de manyetik kuzey kutbuna olan yönelimlerine göre isimlendirir. Örneğin bir pistin başına “4” yazılmışsa, bu durum pistin doğrultusuyla manyetik kuzey kutbunun doğrultusu arasında 40 derecelik bir açı olduğu anlamına gelir. Manyetik kutupların sürekli yer değiştirmesi, pistlere verilen isimlerin zaman zaman güncellenmesini gerektirir.

Geçmişte manyetik kuzey kutbunun konumuyla ilgili güncellemeler her beş yılda bir aralık ayında yapılıyordu. Ancak sürüklenme hızındaki aşırı artış sebebiyle geçtiğimiz aralık ayında, dört yıl aradan sonra güncelleme yapılması gerekti.

Manyetik kuzey ve güney kutuplarının geçmişte, en sonuncusu yaklaşık 780.000 yıl önce olmak üzere, birkaç kez yer değiştirdiği biliniyor. Gelecekte de benzer yer değiştirmelerin yaşanması bekleniyor. Çünkü Dünya’nın manyetik alanı giderek zayıflıyor. Ancak bin yıldan fazla bir süreye yayılması beklenen bu olayın ne zaman gerçekleşeceği tam olarak bilinmiyor. Sürüklenme hızının son zamanlarda giderek artması, manyetik kutupların yer değiştirmesinin beklenenden çok daha erken gerçekleşebileceğine dair bir işaret olarak yorumlanıyor.

İlgili İçerikler

Sosyal Bilimler

Bilim Genç olarak nisan ayında objektiflerinizi evinize odaklamanızı istiyoruz. Örneğin evinizdeki çiçeklerin, ilginç tasarımlı nesnelerin, kitaplığınızın sanatsal fotoğrafını çekebilir ya da mutfakta yemek pişirmek gibi bilimsel süreçler içeren günlük aktiviteleri veya gün doğumunu, gün batımını ve bulutları fotoğraflayabilirsiniz.

Sosyal Bilimler

“Sinemada altın yıllar” dönemi olarak adlandırılan 1977-1990 yılları arasında birçok önemli yapım seyirciyle buluştu.

Sosyal Bilimler

2020 yılı, Kazakistan ve İran’ın önerisi; Irak, Rusya ve ülkemizin de desteğiyle UNESCO tarafından “Fârâbî’nin doğumunun 1150. yıl dönümü” ilan edildi. Gelin bu vesileyle Fârâbî’yi daha yakından tanıyalım.

Sosyal Bilimler

Gelişen teknoloji sayesinde iletişimin sınırları genişledi. Artık yalnızca ailemiz ve arkadaşlarımızla iletişim hâlinde değiliz. Peki, bu sanal dünya ne kadar güvenli?

Sosyal Bilimler

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayında objektiflerinizi çevrenizdeki sokak lambalarına odaklamanızı istemiştik.Bu süreçte #SokakLambaları etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Sosyal Bilimler

2020 yılı ülkemizin önerisi ve Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan ve Özbekistan’ın desteğiyle, UNESCO tarafından Tonyukuk Yazıtı’nın dikilmesinin 1300. yıldönümü olarak kutlanacak ve bu çerçevede kutlama ve anma etkinlikleri düzenlenecek.

Sosyal Bilimler

İletişim teknolojilerindeki gelişmeler düşünme, algılama ve öğrenme biçimlerimizi değiştirdi. Günümüzde artık  her şey etkileşim hâlinde. Dijital teknolojiler eğitim imkânlarını geliştiriyor ve çeşitlendiriyor.

Sosyal Bilimler

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde ocak ayında objektiflerinizi müziğin hayatınızdaki yerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #HayatımdakiMüzik etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. Oylamalar sonucunda ocak ayının en beğenilen fotoğrafı Mehmet Aziz Çakmak’a ait Hayatımdaki Müzik olarak belirlendi.

Sosyal Bilimler

11 Şubat Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü’nde kız öğrenciler Bilim Genç Kafe etkinlikleri kapsamında Ankara, İstanbul ve Samsun’da genç bilim insanlarımız ile buluştu.

Sosyal Bilimler

Bu yıl altıncısı düzenlenen Bilim ve Teknolojide Lider Kadınlar Zirvesi, 22 Şubat 2020 tarihinde Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Zirve ile ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.