Skip to content Skip to navigation

“Sağlam Kafa Sağlam Vücutta Bulunur”

Dr. M. Bünyamin Yıldırım
22/05/2020 - 11:01

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün her yaştaki insana ve özellikle gençlere tavsiye olarak verdiği bu sözü, spor yapan kişinin zihinsel olarak da sağlıklı olacağını anlatıyor.
Spor yaparken vücudumuzdaki çizgili kas gruplarını kullanarak enerji harcarız. Bu enerji ihtiyacını ise çoğunlukla vücudumuzda depolanan karbonhidrat ve yağı oksijen ile yakarak karşılarız. Bu sırada kalbimiz daha hızlı kan pompalar, akciğerlerimiz vücudumuza daha fazla oksijen alınmasını sağlar ve kaslarımız enerji yakar. Peki, spor yapmak beynimizi nasıl etkiler?

Egzersiz Yeni Sinir Hücrelerinin Üretilmesini Sağlıyor

1990’lı yıllara kadar beynimizin yeni sinir hücresi üretemediği düşünülüyordu. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalar beynimizde yeni sinir hücrelerinin üretilebildiğini gösteriyor. Fareler üzerinde yapılan bir araştırmada, basit koşma eylemi sırasında beyinde öğrenme ve hafıza üzerine özelleşmiş hücrelerin bulunduğu kısım olan hipokampusta yeni sinir hücrelerinin oluştuğu gözlemlendi. Deney sonucunda farelerin koştuktan sonra hafızayla ilişkili görevleri tamamlamada daha başarılı olduğu anlaşıldı. Bilim insanları bunun BDNF isimli proteinin artışıyla ilgili olduğunu belirledi.

ABD’deki Illionis Üniversitesinden araştırmacılar insanlar üzerinde yaptıkları çalışmada benzer sonuçlar elde etti. Araştırma sonucunda bir yıl boyunca haftada üç gün aerobik egzersiz yapan orta yaştaki erişkinlerin beynindeki hipokampus bölgesinin hacmi %2 arttı. Egzersiz yapan kişilerde, beynin hipokampus bölgesindeki BDNF proteininin seviyesinin yükselmesiyle birlikte yeni sinir hücrelerinin üretildiği düşünülüyor.
Yaklaşık 7000 kişi üzerinde yapılan bir başka araştırmada ise egzersiz yapan erişkin kişilerin beynindeki hipokampus bölgesinin hacminin egzersiz yapmayan kişilere göre daha büyük olduğu gözlemlendi. Bilim insanları egzersiz yapan kişilerin beyninde planlama, karar verme gibi karmaşık bilişsel işlevlerin yerine getirilmesinden sorumlu beyin bölümü olan prefrontal korteksin hacminde artış olduğunu gözlemledi.

Spor Yaparken Beyninizi Çalıştırın

Egzersiz ile karmaşık bilişsel işlevler arasında bir ilişki var. Fareler üzerinde yapılan bir araştırmaya göre egzersiz sırasında karmaşık görevler yapmaları beklenen farelerin beyninde, sadece koşmaları beklenen farelere göre, daha fazla yeni sinir hücresi geliştiği gözlemlendi. Bu araştırma yalnızca egzersiz yapmanın değil, egzersiz yaparken planlama yapmanın ve yeni kararlar vermenin beyin sağlığımız üzerinde olumlu etkisi olduğunu gösteriyor. Bu nedenle basketbol, futbol, voleybol, golf, oryantiring gibi planlama ve yeni kararlar almaya dayalı spor dalları fiziksel sağlığımızın yanında beyin sağlığımız için de hayli faydalı.

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında:

Dr. M. Bünyamin Yıldırım
Küre İlçe Devlet Hastanesi

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

N95-N99/FFP2-FFP3 maskelerin, parçacıkların geçirgenliğini engelleyen nanofiber filtreleri TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Malzeme Enstitüsü tarafından üretildi.

Tıp ve Sağlık

Kimi zaman bazı yiyecekleri canımız diğerlerine göre daha çok çeker. Bunun sebebiyse vücudumuz için gerekli besin maddelerini günlük olarak belirli oranlarda almak zorunda olmamız.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün ağız, burun, boğaz gibi solunum yollarından geçip akciğerlere ve havayı soluk borusundan akciğerlere taşıyan hava yolları olan bronşlara yerleştiği ve bunun sonucunda virüsün bulaştığı kişide solunum yetmezliğinin ortaya çıktığı artık biliniyor.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs, solunum yolu enfeksiyonuna neden oluyor. Bu nedenle COVID-19’a yakalanan hastalardan ciddi solunum yetmezliği yaşayanların tedavisinde mekanik ventilatörlere yani solunum cihazlarına ihtiyaç duyuluyor.

Tıp ve Sağlık

Kısa bir sürede tüm dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz bir tedavisi ya da aşısı bulunmuyor.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde hayvanların beyninde ağrı algısını kontrol eden bir bölge keşfetti. 

Tıp ve Sağlık

Virüslerin neden olduğu solunum yolu enfeksiyonları, virüs taşıyan kişinin nefes alıp verirken, konuşurken, öksürürken ve hapşırırken açığa çıkardığı damlacıkların başka bir insana bulaşması ile ortaya çıkıyor.

Tıp ve Sağlık

Yapılan araştırmalar, COVID-19’a yakalanan kişilerde yaygın olarak D vitamini eksikliği olduğunu gösteriyor. Peki vitamin, mineral veya gıda takviyeleri bağışıklık sisteminin güçlendirilmesine nasıl katkı sağlıyor?

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs nedeniyle hasta olan kişi sayısı her geçen gün artıyor. Yeni tip koronavirüs için aşı adayı çalışmalarından biri olan Sinovac Biotech’in aşı çalışmasıyla ilgili detaylar ise yakın zamanlarda Science dergisinde yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Bütün hastalıkların bir aşısı olmasa da bugüne kadar pek çok hastalığa karşı aşı geliştirilmiştir. Peki aşı vücudumuzu hastalıklardan nasıl korur?