Skip to content Skip to navigation

Satranç - Ekim 2019

Kıvanç Çefle
01/10/2019 - 11:33

Sevgili gençler,

Önce, eylül ayında sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

Matjas Zigman
Mat (Belgrad), 1970

Üç hamlede mat

Çözüm:

1.g×f8=F! Şh8 2.Fg7+ Şh7 3.f8=A mat

Tek varyantlı yalın bir problem. Yine de kurgucu tek varyant içinde iki farklı alt terfiyi göstermeyi başarmış. Problemin bir başka özelliği anahtar hamle ile rütbeli bir taşın alınması. Anahtar hamlede piyonun alınması göreceli olarak olağan sayılabilir. Ama rütbeli bir taşın alınması çok nadirdir. Bununla birlikte problem kurma kuralları açısından “yasak” da değildir.

Şimdi, bir diğer önemli problem temasını inceleyelim:

Wilhelm Massmann
Neue Leipziger Zeitung, 1935
İkincilik ödülü

Beyaz oynar, üç hamlede mat eder.

Burada 1. Ae7 hamlesinin kuvvetli bir anahtar hamle adayı olduğunu düşünebilirsiniz. Çünkü hem 2. Ag6 hem de 2. Af5 mat ile tehdit ediyor. Ne yazık ki 1...Fc2! her iki tehdidi de önlüyor. 1. Ae3 hamlesi de cazip görünüyor çünkü 2. Af5/Kg4 mat tehditleri var ama siyah bunu da 1...Fd7! ile savuşturuyor.

Artık anahtar hamleyi vermenin zamanı geldi:

1. Kg2!
Tehdit 2. Ag6+ Şh3 3. Adf4 mat (model mat). Siyah bu tehdidi iki farklı şekilde önleyebilir:
a) 1...Fc2 2. Ae3 Ff5 3. Axf5 mat
b) 1...Fe8 2. Ae7 Fg6 3. Axg6 mat

Burada “Romalı teması” işlenmiş. Bu temayı şöyle tarif edebiliriz: Beyazın bir “ana planı” vardır. Ancak siyahın bir taşı bu ana planı önleyen bir savunma hamlesi yapmaktadır. Beyaz önce bir “ön oyun” ile savunmayı yapan taşı kötü bir kareye zorlar, arkasından ana planını devreye sokar. Saptırılmış olan siyah taş daha önce yaptığı savunma hamlesi yerine farklı ancak daha kötü bir  savunma hamlesi yapar, beyaz da mat eder.

Bu problemde beyazın iki alternatif ana planı var: 1. Ae7 ve arkasından 2.Ag6/Af5 mat ya da 1. Ae3 ve arkasından 2. Af5/Kg4 mat. Ama siyah bunların birincisini 1...Fc2!, ikincisini de 1...Fd7! ile önlüyor. Beyaz ön oyun (1. Kg2 2. Ag6+ 3. Adf4 mat) ile siyah fili kritik konumunu terk etmeye zorluyor. Siyah filin yeni konumuna göre (c2 ya da e8) iki ana planından uygun olanını devreye sokuyor.

Aşağıdaki problemin çözümünü size bırakıyoruz:

Ernst Altmann
Deutsches Wochenschach, 1913

Beyaz oynar, üç hamlede mat eder.

İpucu: Önce beyazın “ana planının” ne olabileceğini düşünün. Sonra, bu ana planı engelleyen siyah taşı saptıracak hamleyi (yani ön oyunu) bulun.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler,

Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümünü verelim:

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, her zamanki gibi önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

Beyin ve Sinir Bilim

İkinci bir dili öğrenmek bizi iki dilli bireyler arasına sokuyor. İkiden fazla dil bilmek ise çok dillilik olarak adlandırılıyor. Peki çok dilli olmanın ne gibi avantajları var? 

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım...

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım: A. Jaquot, 1934

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım: Franz Palatz, 1930.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ocak 2020 probleminin çözümüne ve Şubat 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz duyu organlarımız aracılığıyla çevreden bilgi toplar ve hafızaya kaydeder. Bu bilgiler de çevreyi algılama, problem çözme ve davranış geliştirme gibi işleri gerçekleştirmek için kullanılır. Bilgileri bazen anlık olarak, bazen kısa, bazen de uzun süre hafızamızda tutarız.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Aralık 2019 probleminin çözümüne ve Ocak 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Yeni doğan bebeklerde görülen genetik sağlık sorunlarından biri, sinir hücrelerinin etrafında miyelin kılıfın olmamasıdır. Sinir hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olan bu koruyucu kalkan olmadan doğan bebeklerin el ve ayaklarında kısmi felç ortaya çıkabilir.