Skip to content Skip to navigation

Satranç - Nisan 2020

Kıvanç Çefle
01/04/2020 - 13:55

Sevgili gençler,

Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım:

A. Jaquot, 1934
 

Beyaz oynar, üç hamlede mat eder.

Siyahın daha baştan pat durumunda olduğu dikkatimizi çekiyor. O hâlde anahtar hamle öncelikle pat durumunu kaldırmalı. 1. Kf3? hamlesini deneyelim:

1. Kf3 Şxa2 2. Vh3 Şb1 ve beyazın üçüncü hamlede mat edemediğini görüyoruz. Başarısız bir deneme. Ama bu deneme bize şunu gösterdi: Eğer f3’teki kale vezirin yolunu kesmeseydi beyaz 3. Vb3 ile mat edebilirdi. O hâlde doğru anahtar hamle 1. Kh3!! olmalı. Şimdi 1…Şxb2 2. Vg3! Şb1 ve 3. Vb3 mat. Burada mart ayında anlattığımız “Loyd’un hat açma” manevrasının bir uygulamasını görüyoruz.

Mart 2020 problemini Arafat Haykır, Abdullah Eyup Perdahçı, Abdullah Said Ulusoy, Adnan Sağ, Ahmet Faruk Yurdakul, Ahmet Sait Bayır, Ahmet Yiğit Küçükbeyazit, Ali Bülent Özveren, Arda Çetinkaya, Berat Arslan, Celal Güvenir, Cemal Bekgöz, Deniz Baran Yıldız, Ebrar Başak, Ecem Alp, Ecem Su Sovukluk, Efsa Uğurel, Emre Göktürk, Engin Erdem Tonoğlu, Eser Bahadır Özkan, Ferhat Çolak, Fuat Sağ, Furkan Elbir, Gülbahar Yavuz, Kerem Aydemir, Meriç Emre Alagöz, Mert Köksal, Mithat Vanlı, Necip Yavaş, Osman Kula, Ömer Berke Döner, Rashadat Imanov, Sude Naz, Tuğrul Selçuk, Uğur Kumcu, Utkan Demirli, Volkan Soylu, Yasir Aktaş, Yavuz Selim Eren, Yunus Emre Kandemir, Yunus Ekrem Demir ve Zümra Çelik isimli okurlarımız doğru çözmüşler.

Satranç diyagramlarında beyazlar her zaman tahtanın alt tarafından, siyahlar da üst tarafından oyuna başlamış kabul edilir (aksi belirtilmedikçe). Bunun için de beyaz piyonlar yukarı doğru, siyah piyonlar da aşağı doğru hareket eder. Bazı okurlarımız bunu dikkate almadıkları için mart ayı problemini yanlış çözmüşler.

Bazı problemler ilginçliklerini deneme hamlelerine borçludur. Anahtar hamle sonrası oyun tek başına ilgi çekici olmayabilir. Ama deneme hamlelerinin başarısız oluşunun ardındaki neden probleme tematik bir bütünlük kazandırır ve problemi çözen üzerinde iyi bir etki yaratır. Bu ayki örneğimiz de böyle bir problem:

Erich A. Brunner
Skakbladet, 1919

Beyaz oynar üç hamlede mat eder.

Pozisyona baktığımızda şu dikkatimizi çekiyor: Eğer sıra siyahta olsaydı 1…Şxg2 oynadığında beyaz hemen 2. Kd2 ile mat ederdi. Ya da 1…h3xg2’ye karşı 2. Kh5 mat var. Bunu geciktirmek için siyah atına bir hamle yaptırırsa (Ad8/d6/a5/c5) beyaz d5’teki kaleyle atı alır ve siyah yine Şxg2/h3xg2 oynamak zorunda kalır ve beyaz Ka2/c2/h5/h6/h8 ile mat ederdi. O hâlde, beyazın tek yapması gereken uygun bir bekleme hamlesi oynamak. Bekleme hamlesi yapabilecek tek taşı da fili. Acaba fili nereye oynamalı?

1. Fh8? Ad8! 2. Kxd8 h3xg2 3. Kh8??
1. Ff6? Ad6!  2. Kxd6  h3xg2 3. Kh6??
1. Fe5? Ac5!  2. Kxc5  h3xg2 3. Kh5??
1. Fd4? Ad6! 2. Kxd6 Şxg2 3. Kd2?? vs.

Gördüğünüz gibi bütün bu denemelerde fil, kalenin mat karesine gelmesine engel oluyor. 1. Fc3/b2 hamlelerinin de aynı şekilde atın uygun bir hamlesiyle başarısızlığa uğratıldığını görürüz. O hâlde doğru anahtar hamle 1. Fa1!! olmalı.  Çünkü fil yalnızca bu karede iken kalenin yolunu kesmiyor. Varyantlara bakalım:

  A)1...Aa5 2.K×a5 Ş×g2 3.Ka2 mat  (2...h×g2 3.Kh5 mat)
  B)1...Ac5 2.K×c5 Ş×g2 3.Kc2 mat   (2...h×g2 3.Kh5 mat)
  C)1...Ad6 2.K×d6 Ş×g2 3.Kd2 mat  (2...h×g2 3.Kh6 mat)
  D)1...Ad8 2.K×d8 Ş×g2 3.Kd2 mat  (2...h×g2 3.Kh8 mat)

Sizin çözeceğiniz problemde de beyaz yine birçok denemeden doğru olanı seçmek zorunda. Bir ay sonra görüşmek üzere…

Erich Brunner
Alpine Chess, 1921

Çözümünüzü göndermek için tıklayın.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

İkinci bir dili öğrenmek bizi iki dilli bireyler arasına sokuyor. İkiden fazla dil bilmek ise çok dillilik olarak adlandırılıyor. Peki çok dilli olmanın ne gibi avantajları var? 

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüne bakalım...

Beyin ve Sinir Bilim

Sevgili gençler, geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım: Franz Palatz, 1930.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ocak 2020 probleminin çözümüne ve Şubat 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz duyu organlarımız aracılığıyla çevreden bilgi toplar ve hafızaya kaydeder. Bu bilgiler de çevreyi algılama, problem çözme ve davranış geliştirme gibi işleri gerçekleştirmek için kullanılır. Bilgileri bazen anlık olarak, bazen kısa, bazen de uzun süre hafızamızda tutarız.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Aralık 2019 probleminin çözümüne ve Ocak 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Yeni doğan bebeklerde görülen genetik sağlık sorunlarından biri, sinir hücrelerinin etrafında miyelin kılıfın olmamasıdır. Sinir hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olan bu koruyucu kalkan olmadan doğan bebeklerin el ve ayaklarında kısmi felç ortaya çıkabilir.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Kasım 2019 probleminin çözümüne ve Aralık 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

San Francisco’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, insanların hiçbir sağlık sorunu yaşamadan az uykuyla yetinebilmesini sağlayan bir genetik mutasyon keşfetti.

Beyin ve Sinir Bilim

Heyecanlandığımızda ya da kaygılandığımızda beynimizdeki amigdala bölgesi, tıpkı bir tehlike ile karşılaştığımızdakine benzer şekilde, stres-heyecan sistemi olarak da bilinen sempatik sinir sistemini etkinleştirir ve adrenalin salgılamaya başlar.