Skip to content Skip to navigation

Uyduların da Uyduları Olabilir mi?

Dr. Mahir E. Ocak
12/08/2019 - 10:14

Gezegenler yıldızların, uydular da gezegenlerin etrafında dolanır. Peki büyük uyduların küçük uydulara sahip olması da mümkün müdür? Eğer bu tür “altuydular” sadece etrafında dolandıkları uydunun kütleçekimi etkisinde hareket etseydi cevap kesinlikle evet olurdu. Ancak altuydular sadece etraflarında dolandıkları uydunun değil, aynı zamanda uydunun etrafında dolandığı gezegenin de kütleçekiminden önemli ölçüde etkilenecektir. Bu durum altuyduların yörüngelerinin kararsızlaşmasına sebep olabilir.

Prof. Dr. Juna Kollmeier ve Prof. Dr. Sean Raymond önderliğinde çalışmalar yapan bir grup gökbilimci, altuyduların hangi koşullar altında kararlı yörüngelere sahip olabileceğini kuramsal yöntemlerle incelemiş. Monthly Notices of the Royal Society’de yayımlanan sonuçlara göre, ancak gezegenine uzak yörüngelerde dolanan büyük kütleli uydular altuydulara sahip olabilir. Güneş Sistemi’nde altuydulara sahip olabilecek dört uydu var: Jüpiter’in uydusu Callisto, Satürn’ün uyduları Titan ve Iapetus ve Dünya’nın uydusu Ay. Ancak bu uyduların hiçbirinin etrafında dolanan bir altuydu yok.

Yakın zamanlarda keşfedilen, Jüpiter büyüklüğündeki Kepler 1625b ötegezegeninin etrafında dolanan bir öteuydunun da altuydulara sahip olabilecek bir kütlesi ve yörüngesi olduğu belirtiliyor. Ancak öteuyduların  etrafında dolanan altuyduları tespit edebilmek çok zor.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, nötrinoların ve antinötrinoların birbirlerine dönüşme süreçleri arasında belirgin farklar tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapılan çalışmalar sonucunda mezosfer deliklerini aydınlatan yeni bir tür “kutup ışığı” keşfedildi.

Gökbilim ve Uzay

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünde çalışan bir grup araştırmacı da 2012 yılında tamamlanan Rossi X-Işını Zamanlama Kâşifi (RXTE) görevi sırasında toplanan verilerde karadelikler tarafından hareket yönü tersine çevrilen ışık ışınlarının izlerine rastlamışlar. 

Gökbilim ve Uzay

Son günlerde gökyüzünde ip gibi dizilmiş parlak noktaların geçişine tanık olmuş olabilirsiniz. Bu durumun nedeni, fütüristik projeleriyle bildiğimiz Elon Musk’ın sahip olduğu SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Starlink projesi.

Gökbilim ve Uzay

Mayıs ayında Merkür ve Venüs’ü gün batımından sonra; Mars, Satürn ve Jüpiter’i ise gün doğumundan sonra gökyüzünde görebilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

TÜBİTAK tarafından düzenlenen canlı bilim söyleşilerinin dördüncüsü, 7 Mayıs 2020 tarihinde saat 17.00’de TÜBİTAK Bilim Genç YouTube kanalında canlı olarak yayınlanacak. 

Gökbilim ve Uzay

Güneş panellerinden yansıyan ışıklar sayesinde uyduları geceleri gökyüzünde rahatça görmek mümkün. Uydulardan yansıyan bu ışık, ışığa duyarlı gözlem aletleri tarafından da algılanıyor ve bu durum bazen verilerde bozulmalara sebep olabiliyor.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’dan Mars’a gitmek için neden belirli zamanlar daha uygun diye merak etmiş miydiniz?

Gökbilim ve Uzay

Bu soruyu cevaplayabilmek için ilk olarak ısının nasıl yayıldığını anlamamız gerekir. Isı ışıma, iletim ve konveksiyon olmak üzere üç yolla yayılır.

Gökbilim ve Uzay

Bütün dünyada hayatı etkileyen yeni tip koronavirüs salgını uzay çalışmalarını da olumsuz etkiledi. Birçok ülkede okullar kapanınca anne ve babalar da çocuklara bakmak üzere işi bırakmak ya da yavaşlatmak durumunda kaldı.