Skip to content Skip to navigation

Uykumu Getiren Ne?

Bünyamin Yıldırım
17/01/2018 - 17:05

Yemekten sonra bastıran uykuyu hepimiz biliriz. Enerji vermesi gereken besinlerin uykumuzu getirmesi bize biraz garip gelebilir. Peki, bunun sebebini hiç merak ettiniz mi? Besinlerin içindeki kimyasal maddelerden kaynaklanan bu durumun sebeplerini gelin daha yakından inceleyelim.

Triptofan; yemekten sonra bastıran uykunun “olağan şüphelisi” olan bir kimyasal madde. Süt ürünleri, hindi eti, soya fasulyesi, pastırma ve ağırlıklı olarak karbonhidrat içeren besinlerin birçoğunun içinde bulunan triptofan, serotoninin vücutta biyokimyasal tepkimeler sonucu üretilmesi için gerekli olan bir maddedir. Serotonin sinir iletilerinin sinir hücreleri arasında aktarılmasına yardımcı olur. Vücuttaki başka işlevlerinin yanı sıra serotonin duygu durumumuzu da düzenler. Bu nedenle depresyon tedavisinde kullanılır.

Depresyon tedavisinde iki sinir hücresinin bağlantı kurduğu bölgedeki (sinaps olarak isimlendirilir) serotonin miktarı artırılarak depresyonun belirtileri önlenmeye çalışılır. Serotonin ayrıca vücutta melatonin üretimi için gerekli bir maddedir. Melatonin uyku-uyanıklık döngümüzü düzenleyen temel hormondur. Depresyon sürecinde rahat uyuyamayan insanlar olduğunu biliriz. Tedavi sırasında hastaların ilaç kullanımına bağlı olarak uyku problemleri de düzene girer. Triptofan, serotonin üretimi için gerekli bir madde olduğu için, depresyon tedavisi sırasında uyku bozukluklarının düzelmesinin temel sebebi olduğu düşünülüyor. Besinlerde bulunan triptofanın yemek sonrası yaptığı etki de buna benzerdir.

Yemek sonrası uykumuzun gelmesinin başka bir nedeni de kan şekerindeki ani düşüş ve yükselişlerdir. Çünkü tükettiğimiz besinlerde karbonhidrat ve triptofan birlikte bulunuyorsa, karbonhidratlar triptofanın beyne ulaşmasını kolaylaştırdığı için, karşı konulmaz bir uyku isteğine sebep olabilir.

 

Özellikle sabahları bu uykulu halden şikâyetçi iseniz şu besinleri tüketmek faydalı olacaktır:

Yulaf Ezmesi: Her ne kadar güçlü bir karbonhidrat kaynağı olsa da, yulafın enerjiye dönüşümü yavaş olduğu için kan şekerinde ani düşüş ve yükselişlere neden olmayacak, bu da bizi dinç tutacaktır.

Badem: Zengin Vitamin B6 ve magnezyum kaynağı olan badem, kahvaltı için bir vazgeçilmez olabilir. Magnezyumun egzersiz esnasında metabolizma için gerekli olduğunun da altını çizmekte yarar var.

Yumurta: Proteince zengin olan yumurta da güne zinde başlamak için en ideal besinlerden. 

 

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Bağışıklık sistemi henüz olgunlaşmamış bebekleri ve çocukları ciddi hastalıklardan korumak için yapılan aşılar ile erken yaşlarda tanışırız.

Tıp ve Sağlık

Hücrelerde meydana gelen doğal süreçlerden biri aşırı yaşlanma sebebiyle çoğalmanın durmasıdır. İnsanlarda ileri yaşlarda ortaya çıkan eklem romatizması, kemik erimesi ve kalp hastalıkları gibi sağlık sorunlarının nedenlerinden biri de hücrelerin aşırı yaşlanmasıdır.

Tıp ve Sağlık

Gözlerin de tıpkı mide gibi sindirim yaptığını biliyor muydunuz? Evet, yanlış okumadınız. Gözler de mide gibi sindirim yapabiliyor. Ancak tek farkla... Midemiz tükettiğimiz gıdaları sindirirken gözümüz çevreden gelen bakterileri sindiriyor.

Tıp ve Sağlık

Bilimsel çalışmalar gözlerimizde yaşayan, göz sağlığına yararlı bakteriler olduğunu gösteriyor. Göz mikrobiyomu olarak adlandırılan bu bakterilerin davranışlarının tam olarak anlaşılması, çeşitli göz hastalıklarının tedavisinde yararlı olabilir.

Tıp ve Sağlık

“Seyahat” denildiğinde aklımıza ilk olarak yeni yerler görme, yeni insanlar tanıma fırsatı gelir. Peki, seyahat etmenin kimi zaman sağlığımız için tehdit oluşturabileceğini biliyor muydunuz?

Tıp ve Sağlık

Pek çok hastalığın tedavisinde antibiyotikler kullanılıyor. Ancak aşırı kullanım zararlı da olabiliyor. Çünkü antibiyotikler sadece hastalık yapan bakterilere değil yararlı bakterilere de -örneğin sindirime yardımcı olan bakterilere de- zarar verebiliyor.

Tıp ve Sağlık

Uçmak insanların çoğuna büyük keyif verir. Ancak yerden yükselmek insan fizyolojisi üzerinde çeşitli etkilere yol açar. Dış kulak ile orta kulak arasında yer alan kulak zarı, uçuş sırasındaki  basınç değişikliklerinden etkilenen en önemli yapıdır.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar plasentadan elde edilmiş, Cdx2 olarak adlandırılan kök hücrelerin kalp krizi geçirmiş farelerde yeniden sağlıklı kalp hücrelerine dönüşebildiğini gösterdi.

Tıp ve Sağlık

Yakın zamanda doktora gittiyseniz hastane duvarlarında şöyle bir uyarı ile karşılaşmış olabilirsiniz: “Doktorunuza antibiyotik yazması için ısrar etmeyin”. Peki, bu uyarı neden yapılıyor? Neden antibiyotik kullanıyoruz? Antibiyotikler tehlikeli mi? Gelin, bu soruların cevaplarına birlikte bakalım.

Tıp ve Sağlık

Rochester Teknoloji Enstitüsünde çalışan Nicholas Conn, Karl Schwarz ve David Borkholder, konjestif kalp yetmezliği hastaları için yararlı olacak bir klozet oturağı geliştirdi. Çeşitli ölçüm cihazlarıyla donatılmış oturak, henüz semptomlar ortaya çıkmadan hastanın sağlığındaki bozulmaları tespit edebiliyor.