Skip to content Skip to navigation

Uykumu Getiren Ne?

Bünyamin Yıldırım
17/01/2018 - 17:05

Yemekten sonra bastıran uykuyu hepimiz biliriz. Enerji vermesi gereken besinlerin uykumuzu getirmesi bize biraz garip gelebilir. Peki, bunun sebebini hiç merak ettiniz mi? Besinlerin içindeki kimyasal maddelerden kaynaklanan bu durumun sebeplerini gelin daha yakından inceleyelim.

Triptofan; yemekten sonra bastıran uykunun “olağan şüphelisi” olan bir kimyasal madde. Süt ürünleri, hindi eti, soya fasulyesi, pastırma ve ağırlıklı olarak karbonhidrat içeren besinlerin birçoğunun içinde bulunan triptofan, serotoninin vücutta biyokimyasal tepkimeler sonucu üretilmesi için gerekli olan bir maddedir. Serotonin sinir iletilerinin sinir hücreleri arasında aktarılmasına yardımcı olur. Vücuttaki başka işlevlerinin yanı sıra serotonin duygu durumumuzu da düzenler. Bu nedenle depresyon tedavisinde kullanılır.

Depresyon tedavisinde iki sinir hücresinin bağlantı kurduğu bölgedeki (sinaps olarak isimlendirilir) serotonin miktarı artırılarak depresyonun belirtileri önlenmeye çalışılır. Serotonin ayrıca vücutta melatonin üretimi için gerekli bir maddedir. Melatonin uyku-uyanıklık döngümüzü düzenleyen temel hormondur. Depresyon sürecinde rahat uyuyamayan insanlar olduğunu biliriz. Tedavi sırasında hastaların ilaç kullanımına bağlı olarak uyku problemleri de düzene girer. Triptofan, serotonin üretimi için gerekli bir madde olduğu için, depresyon tedavisi sırasında uyku bozukluklarının düzelmesinin temel sebebi olduğu düşünülüyor. Besinlerde bulunan triptofanın yemek sonrası yaptığı etki de buna benzerdir.

Yemek sonrası uykumuzun gelmesinin başka bir nedeni de kan şekerindeki ani düşüş ve yükselişlerdir. Çünkü tükettiğimiz besinlerde karbonhidrat ve triptofan birlikte bulunuyorsa, karbonhidratlar triptofanın beyne ulaşmasını kolaylaştırdığı için, karşı konulmaz bir uyku isteğine sebep olabilir.

 

Özellikle sabahları bu uykulu halden şikâyetçi iseniz şu besinleri tüketmek faydalı olacaktır:

Yulaf Ezmesi: Her ne kadar güçlü bir karbonhidrat kaynağı olsa da, yulafın enerjiye dönüşümü yavaş olduğu için kan şekerinde ani düşüş ve yükselişlere neden olmayacak, bu da bizi dinç tutacaktır.

Badem: Zengin Vitamin B6 ve magnezyum kaynağı olan badem, kahvaltı için bir vazgeçilmez olabilir. Magnezyumun egzersiz esnasında metabolizma için gerekli olduğunun da altını çizmekte yarar var.

Yumurta: Proteince zengin olan yumurta da güne zinde başlamak için en ideal besinlerden. 

 

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Güneş'ten gelen UVA ışınlar cildin alt katmanlarına nüfuz ederek erken yaşlanmaya, kırışıklıklara ve kalıcı cilt hasarlarına dolayısıyla da cilt kanserine neden olabilir, UVB ışınlar ise güneş yanıklarına ve cilt kanserine yol açabilir.

Tıp ve Sağlık

Harvard Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, şeker hastalarının insülin hormonunu ağız yoluyla almasına imkân veren bir yöntem geliştirdi. Bu yöntem sayesinde gelecekte şeker hastaları kan şekerlerini kontrol etmek için her gün bir, iki kez kendilerine iğne yapmak yerine hap kullanmaya başlayabilirler.

Tıp ve Sağlık

Gece uyumadan önce sosyal medyada neler olduğuna bakayım derken uykunuzu yarım saat ertelediğiniz oluyor mu? Peki, sabahları nasıl uyanıyorsunuz? Bebekler gibi rahat uyumuş olarak mı, yoksa zaman hızla geçmiş ve uyumanızla uyanmanız bir olmuş gibi mi?

Tıp ve Sağlık

2015 yılında sağlık bilimleri alanındaki çalışmalarıyla TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan ile araştırma konusu olan elektrokimyasal biyosensörler üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Tıp ve Sağlık

Yeni bir ortamda ilk defa uyuduğumuzda sıklıkla uyku problemi yaşarız. Bu, uyku araştırmalarında ilk gece etkisi olarak bilinir ve bir uyku bozukluğu türüdür.

Tıp ve Sağlık

Sıtma çağımızın en önemli sağlık sorunlarından biri. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) verilerine göre 2016 yılında 91 ülkede 216 milyonun üzerinde insan sıtmaya yakalandı ve yaklaşık 445 bini öldü. Sivrisineklerle yayılan bu hastalıktan daha çok gelişmekte olan ülkeler muzdarip. Hastalıkların ve ölümlerin %90’ı Afrika kıtasında görülüyor.

Tıp ve Sağlık

Bugüne kadar birçoğumuz yolumuzu şaşırarak kaybolmuşuzdur. Böyle durumlarda etrafımızda bize yön verecek herhangi bir yapı ya da nesne arar, gideceğimiz yolu ona göre belirlemeye çalışırız. Ancak görüş alanımız içinde bu tür bir referans noktası yoksa yönümüzü bulmakta zorlanırız.

Tıp ve Sağlık

Kalp krizi günümüzün en yaygın ölüm sebeplerinden biri. Kalbe giden damarlarda tıkanıklık olduğunda, kalp kaslarına yeterli miktarda oksijen ulaşmadığında kalp krizi meydana geliyor.

Tıp ve Sağlık

Ağrı hoş olmayan bir durum. Peki, ağrıyı hissetmesek nasıl olurdu? Şimdilik bu soruyu tekrar ele almak üzere bir köşeye bırakalım.

Tıp ve Sağlık

Enerji içecekleri genellikle uyanık kalmayı sağladıkları, fiziksel ve bilişsel performansı artırdıkları düşüncesiyle tüketilir. Enerji içeceklerinin temel bileşeni kafeindir. Bu içecekler kafein dışında taurin, glukoronolakton, bazı B grubu vitaminleri, şeker gibi başka maddeler de içerebilir.