Skip to content Skip to navigation

Uykumu Getiren Ne?

Bünyamin Yıldırım
17/01/2018 - 17:05

Yemekten sonra bastıran uykuyu hepimiz biliriz. Enerji vermesi gereken besinlerin uykumuzu getirmesi bize biraz garip gelebilir. Peki, bunun sebebini hiç merak ettiniz mi? Besinlerin içindeki kimyasal maddelerden kaynaklanan bu durumun sebeplerini gelin daha yakından inceleyelim.

Triptofan; yemekten sonra bastıran uykunun “olağan şüphelisi” olan bir kimyasal madde. Süt ürünleri, hindi eti, soya fasulyesi, pastırma ve ağırlıklı olarak karbonhidrat içeren besinlerin birçoğunun içinde bulunan triptofan, serotoninin vücutta biyokimyasal tepkimeler sonucu üretilmesi için gerekli olan bir maddedir. Serotonin sinir iletilerinin sinir hücreleri arasında aktarılmasına yardımcı olur. Vücuttaki başka işlevlerinin yanı sıra serotonin duygu durumumuzu da düzenler. Bu nedenle depresyon tedavisinde kullanılır.

Depresyon tedavisinde iki sinir hücresinin bağlantı kurduğu bölgedeki (sinaps olarak isimlendirilir) serotonin miktarı artırılarak depresyonun belirtileri önlenmeye çalışılır. Serotonin ayrıca vücutta melatonin üretimi için gerekli bir maddedir. Melatonin uyku-uyanıklık döngümüzü düzenleyen temel hormondur. Depresyon sürecinde rahat uyuyamayan insanlar olduğunu biliriz. Tedavi sırasında hastaların ilaç kullanımına bağlı olarak uyku problemleri de düzene girer. Triptofan, serotonin üretimi için gerekli bir madde olduğu için, depresyon tedavisi sırasında uyku bozukluklarının düzelmesinin temel sebebi olduğu düşünülüyor. Besinlerde bulunan triptofanın yemek sonrası yaptığı etki de buna benzerdir.

Yemek sonrası uykumuzun gelmesinin başka bir nedeni de kan şekerindeki ani düşüş ve yükselişlerdir. Çünkü tükettiğimiz besinlerde karbonhidrat ve triptofan birlikte bulunuyorsa, karbonhidratlar triptofanın beyne ulaşmasını kolaylaştırdığı için, karşı konulmaz bir uyku isteğine sebep olabilir.

 

Özellikle sabahları bu uykulu halden şikâyetçi iseniz şu besinleri tüketmek faydalı olacaktır:

Yulaf Ezmesi: Her ne kadar güçlü bir karbonhidrat kaynağı olsa da, yulafın enerjiye dönüşümü yavaş olduğu için kan şekerinde ani düşüş ve yükselişlere neden olmayacak, bu da bizi dinç tutacaktır.

Badem: Zengin Vitamin B6 ve magnezyum kaynağı olan badem, kahvaltı için bir vazgeçilmez olabilir. Magnezyumun egzersiz esnasında metabolizma için gerekli olduğunun da altını çizmekte yarar var.

Yumurta: Proteince zengin olan yumurta da güne zinde başlamak için en ideal besinlerden. 

 

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Ağrı hoş olmayan bir durum. Peki, ağrıyı hissetmesek nasıl olurdu? Şimdilik bu soruyu tekrar ele almak üzere bir köşeye bırakalım.

Tıp ve Sağlık

Enerji içecekleri genellikle uyanık kalmayı sağladıkları, fiziksel ve bilişsel performansı artırdıkları düşüncesiyle tüketilir. Enerji içeceklerinin temel bileşeni kafeindir. Bu içecekler kafein dışında taurin, glukoronolakton, bazı B grubu vitaminleri, şeker gibi başka maddeler de içerebilir.

Tıp ve Sağlık

TÜBİTAK Popüler Bilim Dergileri Müdürlüğü 8-14 Mart Bilim ve Teknoloji Haftası’nı 10 ilde düzenleyeceği 11 etkinlikle kutluyor. Gençlerin bilim insanları ile doğrudan iletişim kurmasını sağlayan TÜBİTAK Bilim Söyleşileri ile bilim konularına olan farkındalıklarının artırılması hedefleniyor.

Tıp ve Sağlık

Evrak işleri ile uğraşırken ya da sevdiğiniz birinden gelen mektubu büyük bir hevesle açarken parmağınızın kesildiği oldu mu? Günlük hayatımızda sıkça kullandığımız kâğıdın bu denli canımızı yakması hayli şaşırtıcı olabiliyor. Peki, küçücük bir kesik canımızı nasıl bu kadar acıtabiliyor?

Tıp ve Sağlık

Aralarında genç bilim insanımız Canan Dağdeviren’in de olduğu Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) bilim insanları, nörolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların doğrudan beynin ilgili bölgesine ulaştırılmasını sağlayan mikro ölçekte bir ilaç taşıma sistemi geliştirdi. 

Tıp ve Sağlık

Sağlıklı ve yeterli uyku, şeker yeme isteğinizin azalmasını dolayısıyla daha sağlıklı bir beslenme düzenine sahip olmanızı sağlayabilir. Bilim insanları uykunun beslenme bozukluklarından kaynaklanan sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu düşünüyor. Ancak bu konuda yapılan araştırmaların sayısı çok fazla değil.

Tıp ve Sağlık

“Sağlıkta Yenilik” konulu Bioinnovation IV Konferansı 10-11 Şubat 2018 tarihlerinde Bahçeşehir Üniversitesi gerçekleştiriliyor.

Tıp ve Sağlık

Ortalama ömrün cinsiyete bağlı olarak değişmesi sadece insanlarda değil başka pek çok canlı türünde de gözlemlenen bir durumdur. Ancak insanlarla diğer canlılar arasında önemli bir fark var. 

Tıp ve Sağlık

Güneş’ten Dünya’ya ulaşan morötesi dalga boyundaki ışınların (UV) özellikle cilt üzerindeki zararlı etkileri hakkında fikir sahibiyiz. Ancak UV ışınlar gözün yüzeyindeki dokulara ve gözün içindeki yapılara, örneğin korneaya, retinaya ve göz merceğine de zarar verebilir.

Tıp ve Sağlık

Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre grip, her yıl dünya genelinde 3-5 milyon insanın ciddi sağlık sorunları yaşamasına sebep oluyor. Bu insanların 300.000-650.000 kadarı da ölüyor. Peki, grip virüsü tam olarak nasıl öldürüyor?