Skip to content Skip to navigation

Uykusuzluğun Altında Yatan Gerçekler: Obezite ve Beslenme Bozuklukları

Selin Çorba
08/01/2019 - 17:01

Hangimiz uyku problemleri yaşamıyoruz ki? Bazen yeteri kadar uyumuş olsak bile yataktan çıkamadığımız zamanlar olmuştur. Bazen de gün içinde çok çalışmış ve yorulmuş olsak da gece yatağa girince uykuya dalamayıp akrep ve yelkovanı izler hatta sabahlarız. Çünkü uykusuzluk da uyku problemlerinin başka bir örneğidir.

Peki, uyku problemlerinin sebepleri neler olabilir, hiç düşündünüz mü? Yapılan araştırmalar uyku problemlerinin son on yılda özellikle artış gösterdiğini ve farklı nedenleri olduğunu gösteriyor. Bu nedenlerden obezitenin ve beslemenin uyku sağlığı üzerine etkilerine gelin yakından bakalım.

Yetişkinlerde vücut kitle indeksi (kilonun (kg) boyun (metre) karesine bölünmesi ile hesaplanır) 30 ve üzerinde olan bireyler obez, 25 ve üzerinde olan bireyler aşırı kilolu olarak tanımlanır. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) verilerine göre 2016 yılı itibarıyla dünya genelinde 18 yaş üzeri yetişkinler arasında 1,9 milyar kişi aşırı kilolu, 650 milyon kişi ise obez. 5-19 yaş arasındaki çocuklar ve ergenler arasında aşırı kilolu ya da obez olanların sayısı ise 340 milyon. Bu veriler obezitenin yetişkinler arasında görülen çok yaygın bir sağlık problemi olduğunu gösteriyor. Bilim insanları obezitenin uyku bozuklukları riskini artırabileceğini söylüyor. Bu durumun nedeni obezitenin beslenme kalitesini ve açlık ve tokluk hissi ile ilgili hormonları etkilemesiyle ilişkili olabilir. 

Yapılan araştırmalarda normal kilolu ve düzenli beslenen insanların daha sağlıklı bir şekilde uyuduğu, ideal kilosunun üzerinde olanların ise normal kiloda olanlara göre 10-15 kat fazla horladıkları ve uykularının bölündüğü görüldü. Ayrıca araştırmalar uyku süresi ile obezite arasında yakın bir ilişki olduğunu gösteriyor. Buna göre normal kiloda olanların günlük ortalama uyku süresi 9 ila 10 saat iken aşırı kilolu olanlar günde ortalama 4 ila 6,5 saat uyuyor.

Bu durum fazla kilolu bireylerin hayat kalitesinin ciddi oranda düşük olduğunu gösteriyor. Çünkü uyku sadece yorgunluğumuzu gidermiyor. Ayrıca biz uyurken vücudumuzdaki birçok organda hücre yenilenmesini sağlayan mekanizmalar harekete geçiyor ve bu organlar kendi kendini tamir ediyor.  Az uyuduğumuzda kendini tamir edemeyen organlarımızın çeşitli hastalıklara yakalanma riski de artabiliyor.

Tip 2 diyabet, kalp-damar hastalıkları, kanser gibi obezite ile ilişkili hastalıkların da uyku bozukluklarına sebep olabileceği düşünülüyor. Bu durum iki önemli sağlık probleminin birbirini etkileyerek hastalıkları tetiklediği ya da etkisini artırdığı anlamına geliyor. Bu nedenle sağlığımızı ve vücudumuzu hastalıklara karşı koruyabilmek için hem sağlıklı ve dengeli beslenmeli hem de uyku düzenimize dikkat etmeliyiz.

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında:
Selin Çorba
Gazi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün her yaştaki insana ve özellikle gençlere tavsiye olarak verdiği bu sözü, spor yapan kişinin zihinsel olarak da sağlıklı olacağını anlatıyor. Peki, spor yapmak beynimizi nasıl etkiler?

Tıp ve Sağlık

Çin’de ortaya çıktıktan sonra dünya genelinde bir salgına dönüşen yeni tip koronavirüs milyonlarca insanı etkiledi.

Tıp ve Sağlık

Bütün hastalıkların bir aşısı olmasa da bugüne kadar pek çok hastalığa karşı aşı geliştirilmiştir. Peki aşı vücudumuzu hastalıklardan nasıl korur?

Tıp ve Sağlık

Stanford Tıp Fakültesinde çalışan bir grup araştırmacı kök hücre üretmek için kullanılan bir yöntemle insan hücrelerini gençleştirmeyi başardı.

Tıp ve Sağlık

Hem bakteriyel hastalıkların hem de kanserin tedavisinde kullanılan ilaçların zamanla etkisizleşmesine karşı bir çözüm bulmaya çalışan bir grup araştırmacı, hücrelerin ne şekilde mutasyona uğrayacağı hakkında tahminler yapılmasına imkân veren bir model geliştirmişler.

Tıp ve Sağlık

Suya ve sabuna ulaşma imkânımızın olmadığı durumlarda ellerimizi nasıl dejenfekte edebiliriz? Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kolay temin edebileceğimiz malzemelerle el dezenfektanı yapıyoruz.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı, henüz aşısı veya tedavisi bulunmayan yeni tip koronavirüse karşı alınan önlem yöntemleri üzerine bir çalışma gerçekleştirdi.

Tıp ve Sağlık

Harvard Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, stresin saçları beyazlatma sürecinin nasıl gerçekleştiğiyle ilgili ilk bulgulara ulaştı.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün sebep olduğu salgın ortaya çıktığından beri etkilerini daha iyi anlamak, karşılaştırma yapmak ve neler olabileceğini öngörmek adına dünya üzerinde bugüne kadar yaşanan büyük salgınlara odaklanıldı. Biz de tarihteki önemli salgınları sizin için özetledik.

Tıp ve Sağlık

El hijyeni, yeni tip koronavirüs gibi solunum yolu enfeksiyonuna neden olan virüslerden korunmak için alınabilecek en etkili önlemlerden biri. Peki sabun virüsleri nasıl yok ediyor?