Skip to content Skip to navigation

Vagonlu Güneş Arabası

Namdar Gürsönmez
23/07/2019 - 16:27

Güneş enerjisi; rüzgârların oluşması, suyun hareketi, bitkilerin büyümesi gibi birçok olayın gerçekleşmesinde önemli rol oynar. Ülkemizin coğrafi konumu güneş enerjisinden yararlanmak için oldukça elverişlidir.

Bu etkinliğimizde yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş enerjisinin farklı enerji türlerine dönüştüğünü gözlemleyebileceğimiz bir düzenek tasarlayacağız.

Nelere İhtiyacımız Var?

  • 2 adet plastik altlık (9 x 17 cm)
  • 1 adet güneş gözesi (60 x 110 mm, 5 V)
  • 8 adet plastik tekerlek (3,5 cm çapında)
  • 1 adet mini DC motor (güneş enerjisi ile çalışan)
  • 2 adet plastik kasnak (0,5 ve 1,5 cm çapında)
  • 4 metal mil (11 cm uzunluğunda)
  • 2 adet kancalı vida (3 cm uzunluğunda)
  • 2 adet 2 x 2 x 2 cm boyutlarında ahşap küp
  • 4 adet oyuncak plastik koltuk
  • 1 adet oyuncak insan modeli
  • 1 adet paket lastiği
  • 1 adet plastik kablo bağı (plastik kelepçe)
  • Tornavida
  • Kalem
  • Cetvel
  • Çift taraflı bant
  • Makas

 

Ne Yapıyoruz?

1. Etkinliğimize güneş gözesi ve DC motoru plastik altlığa sabitleyip aralarındaki bağlantıları yaparak başlıyoruz.

. Cetvel ve tornavida yardımı ile plastik atlık üzerinde plastik kablo bağının geçebileceği genişlikte iki delik açalım.

. İletken kabloları kullanarak güneş gözesi ile DC motor arasındaki bağlantıları yapalım. Güneş gözesinin (+) kutbuna bağlı kırmızı kabloyu DC motorun (+) kutbuna, güneş gözesinin (-) kutbuna bağlı siyah kabloyu DC motorun (-) kutbuna bağlayalım.

. Güneş gözesi ve DC motoru, görsellerdeki gibi, plastik kablo bağı ve çift taraflı bant kullanarak plastik atlığa sabitleyelim.

 

2. Bu aşamada, DC motordaki hareketi tekerleklere iletecek mekanizmayı yapıyoruz.

. 0,5 cm çapındaki küçük kasnağı DC motorun miline, 1,5 cm çapındaki büyük kasnağı ise 11 cm uzunluğundaki metal mile takalım.

 

3. Tekerlekleri metal millere takıp milleri plastik altlığa sabitleyelim.

 

4. Paket lastiğini, görseldeki gibi, kasnaklara takalım. Kancalı vidayı plastik altlığa sabitleyelim. Vagonlu güneş arabamızın kaptanını da plastik altlığın ön tarafına yerleştirelim.

 

5. Şimdi düzeneğimizin vagon bölümünü tasarlıyoruz.

. Tekerlekleri metal millere takıp milleri plastik altlığa sabitleyelim.

. Çift taraflı bant kullanarak ahşap küpleri ve mini plastik koltukları plastik altlığa sabitleyelim. Vagonlar arasındaki bağlantının sağlanması için kancalı vidayı da altlığa sabitleyerek tasarımımızı tamamlayalım.

 

Artık vagonlu güneş arabamız güneş enerjisi ile çalışmaya hazır.

 

 

Ne Oldu?

Güneş gözeleri ışık enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren cihazlardır. Güneş ışığındaki fotonlar göze içerisindeki yarı iletken malzemeler tarafından soğurulur. Fotonlar tarafından uyarılan elektronların hareketiyle bir elektrik akımı oluşur. Oluşan elektrik akımı iletken kablolar ile DC motora iletilir. DC motor elektrik enerjisini hareket enerjisine (kinetik enerjiye) dönüştürür. Motor miline bağlı olan kasnak, hareketi, tekerleklere takılı olan kasnağa iletir ve tekerleklerin dönmesini sağlar. Güneş ışınları güneş gözesinin üzerine düştüğü sürece vagonlu güneş arabamız yol alır. Güneş gözeleri tarafından üretilen elektrik akımı doğru akımdır.

Sizce kasnakların çapını veya yerlerini değiştirdiğimizde vagonlu güneş arabamızın sürati değişir mi? Haydi deneyelim!

 

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında:
Namdar Gürsönmez
Fen Bilimleri Öğretmeni
İzmir Çiğli-Karşıyaka Aydoğan Yağcı Bilim ve Sanat Merkezi

 

İlgili İçerikler

Fizik

Yenilenebilir enerji kaynaklarının başında güneş enerjisi geliyor. Ancak güneş ışığından aldığı enerjiyi elektriğe dönüştüren geleneksel fotovoltaik gözeler sadece gündüzleri çalışıyor. Gündüzleri elde edilen enerjiyi geceleri kullanabilmek içinse başka enerji biçimlerine dönüştürüp depolamak gerekiyor.

Fizik

Fren pedalına hafif bir dokunmayla, yüklü bir kamyonun nasıl durduğunu öğrenmek ister misiniz? Sürücü tarafından fren pedalına uygulanan kuvvet, fren hidroliği tarafından balatalara iletilir. Balatalar da tekerleklerle bağlantılı fren disklerini sıkıştırarak aracın yavaşlamasını ve durmasını sağlar.

Fizik

Yarasalar ilgi çekici bir özelliğe sahip: Ses dalgalarını kullanarak tamamen karanlık bir ortamda çevrelerindeki nesnelerin yerini belirleyebiliyorlar. Görme engelli bazı insanların da bu özelliğe sahip olduğu biliniyor.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler kullanarak elektrik enerjisi elde edip enerjiyi ışık, hareket ve ses enerjisine dönüştüren bir düzenek tasarlayacağız.

Fizik

Su, elektrik enerjisi kullanılmadan bulunduğu yerden daha yükseğe nasıl taşınabilir? Arşimet bu sorunu milattan önce üçüncü yüzyılda icat ettiği Arşimet vidası ile çözmüştü. Deneyler köşesinin bu etkinliğinde, Arşimet vidası tasarlayarak suyu yukarı taşımak amacıyla kullanılabilecek bir pompa yapıyoruz.

Fizik

Bilim Genç olarak ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı ve İVME-R’de yürütülen çalışmalarla ilgili ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve İVME-R Müdürü Prof. Dr. Bilge Demirköz ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Bundan yüzyıllar önce Dünya’nın kendi etrafında dönüp dönmediği, ayrıca Dünya’nın mı Güneş’in etrafında yoksa Güneş’in mi Dünya’nın etrafında dolandığı bilim insanları arasındaki en hararetli tartışma konularından biriydi. 

Fizik

Rice Üniversitesinde Prof. Dr. James M. Tour önderliğinde çalışmalar yapan bir grup araştırmacı, karbon içeren atıklardan grafen üretmeye imkân veren bir yöntem geliştirdi. Araştırma ile ilgili makale Nature’da yayımlandı.

Fizik

Gençleri bilim insanlarıyla bir masa etrafında buluşturan TÜBİTAK Bilim Genç Kafe 11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü’nde Ankara, İstanbul ve Samsun’da düzenleniyor. Etkinliğin Ankara’daki konuğu 2019 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’nü kazanan Dr. Öğr. Üyesi Emine Ülkü Sarıtaş.

Fizik

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler ile cisimlerin nasıl elektriklendiğini gösteren bir düzenek tasarlıyoruz.