Skip to content Skip to navigation

Vagonlu Güneş Arabası

Namdar Gürsönmez
23/07/2019 - 16:27

Güneş enerjisi; rüzgârların oluşması, suyun hareketi, bitkilerin büyümesi gibi birçok olayın gerçekleşmesinde önemli rol oynar. Ülkemizin coğrafi konumu güneş enerjisinden yararlanmak için oldukça elverişlidir.

Bu etkinliğimizde yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş enerjisinin farklı enerji türlerine dönüştüğünü gözlemleyebileceğimiz bir düzenek tasarlayacağız.

Nelere İhtiyacımız Var?

  • 2 adet plastik altlık (9 x 17 cm)
  • 1 adet güneş gözesi (60 x 110 mm, 5 V)
  • 8 adet plastik tekerlek (3,5 cm çapında)
  • 1 adet mini DC motor (güneş enerjisi ile çalışan)
  • 2 adet plastik kasnak (0,5 ve 1,5 cm çapında)
  • 4 metal mil (11 cm uzunluğunda)
  • 2 adet kancalı vida (3 cm uzunluğunda)
  • 2 adet 2 x 2 x 2 cm boyutlarında ahşap küp
  • 4 adet oyuncak plastik koltuk
  • 1 adet oyuncak insan modeli
  • 1 adet paket lastiği
  • 1 adet plastik kablo bağı (plastik kelepçe)
  • Tornavida
  • Kalem
  • Cetvel
  • Çift taraflı bant
  • Makas

 

Ne Yapıyoruz?

1. Etkinliğimize güneş gözesi ve DC motoru plastik altlığa sabitleyip aralarındaki bağlantıları yaparak başlıyoruz.

. Cetvel ve tornavida yardımı ile plastik atlık üzerinde plastik kablo bağının geçebileceği genişlikte iki delik açalım.

. İletken kabloları kullanarak güneş gözesi ile DC motor arasındaki bağlantıları yapalım. Güneş gözesinin (+) kutbuna bağlı kırmızı kabloyu DC motorun (+) kutbuna, güneş gözesinin (-) kutbuna bağlı siyah kabloyu DC motorun (-) kutbuna bağlayalım.

. Güneş gözesi ve DC motoru, görsellerdeki gibi, plastik kablo bağı ve çift taraflı bant kullanarak plastik atlığa sabitleyelim.

 

2. Bu aşamada, DC motordaki hareketi tekerleklere iletecek mekanizmayı yapıyoruz.

. 0,5 cm çapındaki küçük kasnağı DC motorun miline, 1,5 cm çapındaki büyük kasnağı ise 11 cm uzunluğundaki metal mile takalım.

 

3. Tekerlekleri metal millere takıp milleri plastik altlığa sabitleyelim.

 

4. Paket lastiğini, görseldeki gibi, kasnaklara takalım. Kancalı vidayı plastik altlığa sabitleyelim. Vagonlu güneş arabamızın kaptanını da plastik altlığın ön tarafına yerleştirelim.

 

5. Şimdi düzeneğimizin vagon bölümünü tasarlıyoruz.

. Tekerlekleri metal millere takıp milleri plastik altlığa sabitleyelim.

. Çift taraflı bant kullanarak ahşap küpleri ve mini plastik koltukları plastik altlığa sabitleyelim. Vagonlar arasındaki bağlantının sağlanması için kancalı vidayı da altlığa sabitleyerek tasarımımızı tamamlayalım.

 

Artık vagonlu güneş arabamız güneş enerjisi ile çalışmaya hazır.

 

 

Ne Oldu?

Güneş gözeleri ışık enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren cihazlardır. Güneş ışığındaki fotonlar göze içerisindeki yarı iletken malzemeler tarafından soğurulur. Fotonlar tarafından uyarılan elektronların hareketiyle bir elektrik akımı oluşur. Oluşan elektrik akımı iletken kablolar ile DC motora iletilir. DC motor elektrik enerjisini hareket enerjisine (kinetik enerjiye) dönüştürür. Motor miline bağlı olan kasnak, hareketi, tekerleklere takılı olan kasnağa iletir ve tekerleklerin dönmesini sağlar. Güneş ışınları güneş gözesinin üzerine düştüğü sürece vagonlu güneş arabamız yol alır. Güneş gözeleri tarafından üretilen elektrik akımı doğru akımdır.

Sizce kasnakların çapını veya yerlerini değiştirdiğimizde vagonlu güneş arabamızın sürati değişir mi? Haydi deneyelim!

 

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında:
Namdar Gürsönmez
Fen Bilimleri Öğretmeni
İzmir Çiğli-Karşıyaka Aydoğan Yağcı Bilim ve Sanat Merkezi

 

İlgili İçerikler

Fizik

Söz konusu elektronlar, protonlar gibi “noktasal” parçacıklar olduğunda aynı işaretli elektrik yüklerinin birbirini ittiği, zıt işaretli elektrik yüklerinin birbirini çektiği bilinir. Ancak çok sayıda elektrik yüklü noktasal parçacığın bir araya gelmesiyle oluşan “bileşke” parçacıklarda durum farklıdır. 

Fizik

Danimarkalı gökbilimci Ole Christensen Romer, ışık hızını belirlemek için çalışmalar yapan ilk bilim insanlarından biridir. Romer, yaptığı uzun süreli gözlemler sonucunda Jüpiter’in uydularından Io’nun iki tutulması arasında geçen zamanlarda farklılıklar tespit etti.

Fizik

James Watt’ın buhar motorunu keşfetmesi Sanayi Devrimi’nin başlangıcı olarak kabul edilir. James Watt, buhar motorunu madenlerde ortaya çıkan suyun dışarı pompalanması için etkili bir yöntem ararken geliştirdi. İlk yazımızda Arşimet, 12. yüzyılda yaşayan el-Cezeri ve 16. yüzyılda yaşayan Takiyüddin’in suyun yukarı taşınması için geliştirdikleri düzenekleri anlatmıştık.

Fizik

Uluslararası bir araştırma grubu, araçların arka kısımlarına hava püskürten cihazlar yerleştirerek hava sürtünmesini azaltmayı başardı. Dr. Ruiying Li ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Physical Review Fluids’te yayımlandı.

Fizik

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemelerden güneş enerjisi ile çalışan bir yel değirmeni düzeneği tasarlayarak enerji dönüşümünü gözlemleyeceğiz.

Fizik

Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü ve Zürih Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, aşırı derecede düşük sıcaklıklara soğutulduğunda bile suyun donmasını engelleyen bir yöntem geliştirdi. 

Fizik

Nano ölçekteki malzemelerin özelliklerinin anlaşılması için gerçekleştirdiği uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Doç. Dr. Hasan Şahin ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Gözümüz karanlık veya aydınlık ortamlarda, nesnelerin çok uzakta ya da çok yakında olduğu durumlarda net görüntüler oluşturabiliyor. Etkileyici fotoğraflar çekebilmek içinse fotoğraf makinesinde doğru ayarların yapılması gerekiyor. Gelin, görüntü oluşturma özelliğine sahip olan insan gözü ile fotoğraf makinesini karşılaştıralım.

Fizik

İletken, yüksüz iki levhanın birbirine paralel biçimde boşlukta konumlandırıldığını düşünelim. Klasik elektromanyetik kuram levhalara net bir elektriksel kuvvet etki etmeyeceğini söyler. Ancak gerçekte durum çok daha farklıdır. 

Fizik

Günümüzde sıcaklığı ölçmek hayli kolay. Peki, geçmişte insanlar sıcaklığı nasıl tanımlamıştı ve sıcaklığı nasıl ölçmüşlerdi? Gelin, termometrenin tarihî yolculuğuna birlikte göz atalım.